جمعه 10 جمادی‌الثانی 1448
۲۹ آبان ۱۴۰۵
20 نوامبر 2026

(۱۴۶۴) حکم مسح کردن بر جوراب در وضو گرفتن، چیست؟

(۱۴۶۴) سوال: حکم مسح کردن بر جوراب در وضو گرفتن، چیست؟ خصوصا زمانی که انسان نزد شخص دیگری کار می‌کند؟

جواب:

مسح بر جوراب، سنت است اگر فرد، آن را با وضو پوشیده باشد، غسل بر وی واجب نباشد و این مسح در زمان مشخص شده از سوی شرع انجام شود که همان یک شبانه ‌روز برای مقیم و سه شبانه‌ روز برای مسافر می‌باشد. بنابراین اگر انسان جوراب را با وضو پوشیده باشد، به جای شستن پاها بر جورابش مسح می‌کند اما این مسح فقط باید در مدت زمان مشخص شده انجام شود که همان یک شبانه ‌روز برای مقیم و سه شبانه‌ روز برای مسافر است. همچنین این مسح فقط باید برای حدث اصغر (وضو) باشد. هرگاه مدت مسح، تمام شد و شخص همچنان وضو داشت، وضوی وی باقی است و با تمام شدن وقت، باطل نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقط برای مسح کردن، زمان مشخص نموده اما برای وضو زمانی تعیین نکرده است؛ ولی شخص نمی‌تواند بعد از پایان وقت، مسح کند زیرا چیزی که از حد شرعی خارج شود، مردود است و از صاحبش پذیرفته نمی‌شود؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن عَمِلَ عَمَلَاً لَيسَ عَلَيهِ أَمرُنَا فَهُوَ رَدٌّ»[۱] : (هر کس عملی انجام دهد که دین ما بر آن نیست، عمل وی مردود است).


[۱] صحیح مسلم: کتاب الحدود، باب نقض الأحکام الباطلة ورد محدثات الأمور، شماره (۱۷۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في المسح على الجوارب أثناء الوضوء، وخصوصا عند ما يكون الإنسان في عمل أجير عند الغير؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المسح على الجوارب سنة إذا لبسها الإنسان على طهارة، ولم يجب عليه غُسل، وكان ذلك في المدة المحددة شرعًا، وهي: يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام بلياليها للمسافر. فإذا كان على الإنسان جوارب لبسها على طهارة فإنه يمسحها بدلًا . عن غسل الرّجلين، لكن في المدة المحددة وهي: يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام ولياليها للمسافر، و في الحدث الأصغر فقط.

وإذا تمت مدة المسح والإنسان على طهارة فإن طهارته باقية لا تنتقض بتمام المدة ؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم إنها وقت المسح، ولم يُوَقِّتِ الطهارة، لكنه لا يسمح بعد تمام المدة؛ لأن ما خرج عن الحد الشرعي فهو مردود على فاعله، قال النبي- عليه الصلاة والسلام-: »مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ».

مطالب مرتبط:

(۱۴۷۵) روش مسح بر جوراب چگونه است؟

راجح و صحیح از نظر من، این است که فرد پای راست را قبل از پای چپ مسح کند زیرا مسح دو پا، جایگزین شستن آن‌ها شده است و دو عضو مستقل و جدا از هم هستند...

ادامه مطلب …

(۱۴۵۲) مدت زمان مسح بر خفّین چگونه محاسبه می‌شود؟

این مسئله از از مهم‌ترین مسائلی است که مردم به بیان و توضیح آن نیاز دارند؛ لذا به این سؤال به طور مفصّل‌تر پاسخ داده و می‌گوییم: مسح بر خفّین با دلالت قرآن و سنت ثابت است...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۱) حکم مسح بر خفّ پاره و پوشش‌های پارچه‌ای

احادیث مربوط به مسح بر خف، مطلق است و مقید به شروط نیست و هر حکمی که از سوی شارع، مطلق و بدون قید و شرط وارد شود، مشروط و مقید نمودن آن، جایز نیست زیرا قرار دادن شروط برای آن، سخت‌ کردن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آسان نموده‌اند.....

ادامه مطلب …

(۱۴۷۸) آیا جایز است که خف بپوشم و هنگام خواب، آن را بیرون بیاورم سپس هنگام نماز صبح دوباره آن را بپوشم و بر آن مسح کنم؟

این کار جایز نیست زیرا هرگاه انسان خف بپوشد سپس آن را از پایش بیرون بیاورد، فقط زمانی می‌تواند دوباره بر آن مسح کند که وضوی کامل گرفته و پاهایش را بشوید سپس خف را دوباره بپوشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۶۹) روش مسح بر جوراب چگونه است؟

روش مسح بر جوراب بدین صورت است که فرد ابتدا دو دستش را خیس نماید سپس از سر انگشتان تا ابتدای ساق پایش را یک بار دست بکشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۸۴) حکم مسح بر چسب زخم

این کار، درست است؛ زیرا اگر مثلا چسب زخم بر زخمِ روی دست شخص باشد یا آتل روی شکستگی بسته شده باشد، تا زمانی که کاملا بهبود یابد، تمام آن را مسح نماید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه