پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۱۳۳۶) آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟

(۱۳۳۶) سوال: آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟ آیا ضروری است که شخص برای وضو گرفتن، دوباره استنجا کند؟

جواب:

خروج باد شکم، وضو را باطل می‌کند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يَنْصَرِفْ حتَّى يَسْمع صَوْتًا أوْ يَجِدَ رِيحًا»[۱] : (شخص نباید نمازش را رها کند مگر این‌ که صدایی بشنود یا بویی استشمام کند). اما خروج باد شکم، استنجا را واجب نمی‌کند یعنی شستن عورتش را واجب نمی‌کند زیرا چیزی که نیاز به شستن داشته باشد خارج نشده است. بنابراین اگر باد شکم از فرد خارج شود، وضویش باطل است و گرفتن وضو کفایت می‌کند؛ یعنی صورت را بشوید و مضمضه و استنشاق نماید، دستان را تا آرنج بشوید، سر و دو گوش را مسح کند و دو پا را تا مچ بشوید.

در این‌جا باید به نکته‌ای اشاره کنم که از نظر بسیاری از مردم پنهان مانده است؛ برخی افراد قبل از دخول وقت نماز، قضای حاجت نموده و استنجا می‌کنند سپس هرگاه وقت نماز رسید و خواست وضو بگیرد، گمان می‌کند که باید دوباره استنجا کرده و عورتشان را بشویند در حالی که این گمان درست نیست؛ زیرا انسان هرگاه بعد از خارج شدن نجاست، عورتش را بشوید، آن محل پاکیزه می‌شود و دیگر نیازی نیست که دوباره آن را بشوید؛ زیرا هدف از شستن عورت با آب یا پاک کردنش با سنگ (بنا بر شروط شرعی) پاک کردن عورت است؛ وقتی پاک شد دیگر نجس و ناپاک نمی‌گردد مگر این که دوباره مدفوع یا ادرار از آن خارج شود.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب من لم یر الوضوء إلا من المخرجین: من القبل والدبر، شماره (۱۷۷). صحیح مسلم: کتاب الحیض، باب الدلیل علی من تیقن الطهارة، شماره (۳۶۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل خروج الريح يفسد الاستنجاء؟ وهل من ضرورة لإعادة الاستنجاء مرة ثانية حتى يتوضأ الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-:خروج الريح من الدبر ناقض للوضوء؛ لقول النبي -عليه الصلاة والسلام-: «لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَحِدَ ريحا». لكنه لا يُوجِبُ الاستنجاء، أي: لا يُوجِبُ غسل الفرج – أعني: غسل الدبر-؛ لأنه لم يخرج شيء يستلزم الغسل. وعلى هذا فإذا خرجت ريح انتقض الوضوء، ويكفي الإنسان أن يتوضأ، أي: أن يغسل وجهه مع المضمضة والاستنشاق ويديه إلى المرفقين ورأسه يمسحه، ويمسح أ أذنيه، ويغسل قدميه إلى الكعبين.

وهنا أنبه على مسألة تَخفَى على كثير من الناس، وهي: أن بعض الناس يبول، أو يتغوط، قبل حلول وقت الصلاة، ثم يستنجي، فإذا جاء وقت الصلاة، وأراد الوضوء، فإن بعض الناس يظن أنه لا بد من إعادة الاستنجاء، وغسل الفرج مرة ثانية، وهذا ليس بصواب، فإن الإنسان إذا غسل فرجه بعد خروج ما يخرج منه فقد طَهُرَ المحلِّ، وإذا طَهُرَ فلا حاجة إلى إعادة غسله؛ لأن المقصود من الاستنجاء، أو الاستجمار الشرعي بشروطه المعروفة، تطهير المحل، فإذا طَهُرَ فلن يعود إلى النجاسة إلَّا إذا تجدد الخارج مرة ثانية. 

مطالب مرتبط:

(۱۳۱۸) بسم الله گفتن قبل از طهارت گرفتن در خلا

بسم الله گفتن هنگام طهارت، چه داخل دستشویی و چه خارج از آن، از پیامبر ثابت نیست. بلکه زمانی مشروع است که کسی قصد ورود به دستشویی را دارد

ادامه مطلب …

(۱۳۲۲) حکم سخن گفتن در سرویس بهداشتی با توجه به شرایط ضروری

اگر انسان برای قضای حاجت به سرویس بهداشتی نرفته باشد، ایرادی ندارد که در آن با دیگران صحبت کند اما اگر مشغول قضای حاجت بوده و عورتش نیز نمایان ‌باشد، نباید صحبت کند....

ادامه مطلب …

(۱۳۳۷) آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود؟

استنجاء به معنای پاک نمودن محل ادرار یا مدفوع از هرگونه نجاست است. وقتی این نجاست از بدن زدوده شود، عورت شخص، پاک است و نیازی به شست و شوی دوباره نیست مگر این‌ که دوباره ادرار یا مدفوع از آن خارج شود....

ادامه مطلب …

(۱۳۳۱) بردن برگه‌های حاوی اسم الله به دستشویی

اگر این اوراق در جیبش قرار دارد، اشکالی ندارد و جایز است. زیرا گاهی نیاز به این کار وجود دارد و حتی گاهی ضرورت این را اقتضا می‌کند.

ادامه مطلب …

(۱۳۳۸) حکم شستن عورت برای تجدید وضو

تجدید وضو نیاز به طهارت گرفتن و شستن عورت ندارد. زیرا طهارت گرفتن به معنی شستن شرمگاه از ادار و شستن عقب از مدفوع است.

ادامه مطلب …

(۱۳۲۵) آیا وضو گرفتن در سرویس بهداشتی، جایز است؟

بله، وضو گرفتن در سرویس بهداشتی، جایز است و گناه نیست اما شایسته است که فرد مواظب باشد نجاست و ناپاکی به بدن یا لباسش نرسد. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه