سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۳۰۷) حکم وضو با آب زمزم

(۱۳۰۷) سوال: اگر شخص حاجی (حج‌گذار) فقط مقداری آب زمزم به همراه داشته باشد و وقت نماز برسد، آیا می‌تواند با آن آب وضو بگیرد یا باید تیمم کند؟ چون آب زمزم، مبارک است و فقط برای نوشیدن از آن استفاده می‌شود.

جواب:

آب زمزم، همان طور که برادر به آن اشاره کرد، مبارک است و در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمود: «مَاءُ زَمْزَمَ لِمَا شُرِبَ لَهُ»[۱] : (آب زمزم برای هر نیتی است که به خاطر آن نوشیده شود). اما گفته‌ می‌شود: همچنین از برکت آب زمزم است که فرد برای ادای نماز، با آن طهارت را انجام دهد. بنابراین وضو گرفتن با آن، جایز است و ایرادی ندارد؛ چون آب است و شامل عموم فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌شود که فرمود: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز بایستید، صورت‌هایتان و دستانتان را تا آرنج را بشویید). تا این بخش از آیه که فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} [المائدة: ۶] : (اگر بیمار یا در سفر بوید یا یکی از شما از قضای حاجت آمد یا با زنان همبستری کردید و آب نیافتید، با خاک پاکی تیمم کرده و با آن، صورت و دست‌ها را مسح کنید).

در نتیجه بر این فرد، واجب است که از این آب (آب زمزم) برای وضو گرفتن استفاده کند و تا وقتی که این آب وجود دارد، جایز نیست که تیمم کند.


[۱] – مسند احمد (۲۳/۱۴۰، شماره ۱۴۸۴۹). سنن ابن ماجه: کتاب المناسک، باب الشرب من زمزم، شماره (۳۰۶۲).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الحاج معه ماء من زمزم فقط وحضرت الصلاة، فهل يتوضأ منه، أو يتيمم، نظرا لأن ماء زمزم مبارك، ويتخذ للشرب فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ماء زمزم كما قال الأخ هو مُبارك، وقد جاء في الحديث عن النبي : «مَاءُ زَمْزَمَ لِمَا شُرِبَ لَهُ». ولكن يُقال: من بركته أيضًا أن يتطهر به العبد لأداء الصلاة، فالوضوء به جائز ولا حرج؛ لأنه ماء فيدخل في عموم قوله تعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ ﴾ [المائدة: ٦]. إلى أن قال: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا ﴾ [النساء: ٤٣]. فعلى هذا يجب عليه أن يستعمل هذا الماء – أي: ماء زمزم- في طهارته، ولا يجوز له العدول إلى التيمم، ما دام هذا الماء موجودا.

مطالب مرتبط:

(۱۳۱۳) حکم غسل کردن و غیره در آب حوض

در صورتی که آب راکد باشد، نباید در آن غسل کرد یا با آن وضو یا طهارت گرفت. باید با دست یا ظرف از آن آب بردارند و کارشان را انجام دهند و آب به حوض نریزد

ادامه مطلب …

(۱۳۱۰) حکم آبی که سگ و گوسفند از آن می‌نوشند

این آب، پاک است و تفاوتی ندارد که به مقدار دو قله برسد یا خیر؛ مگر این ‌که طعم، رنگ یا بویش با نجاست، تغییر کند که در این صورت، نجس می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۳۰۱) حکم غسل کردن در آب راکد چیست؟

غسل کردن با آب راکد، جایز است اما بهتر است که فرد در آن فرو نرود؛ بلکه آب را با دستانش بردارد و خارج از آب (خارج از محل جمع شدن آب) غسل را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۱۳۱۲) حکم استفاده از آبی که در آن ادرار کنند

استفاده از چنین آبی برای نوشیدن جایز نیست. اما اگر رنگ، بو و یا طعم آن تغییر کند، دیگر وضو گرفتن هم با آن جایز نیست و سبب امراض می‌شود و خطرناک است

ادامه مطلب …

(۱۳۱۱) حکم وضو با آب متغیر به‌ سبب افتادن حیوان مرده در چاه

اگر گربه‌ای در آب بیفتد و بمیرد سپس بوی آب تغییر کند، این آب با نجاست تغییر کرده است و هرگاه آب با نجاست تغییر کند، بنا بر اجماع و اتفاق ‌نظر علما، نجس و ناپاک است...

ادامه مطلب …

(۱۳۱۳) حکم استفاده هم‌زمان از آب حوض مسجد برای غسل، وضو و قضای حاجت

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مسلمانان را از غسل کردن در آب راکد یا دائم که جریان ندارد، نهی و منع نموده است. بنابراین به این افراد می‌گوییم: در این آب، غسل نکنید و برای غسل کردن، با ظرف یا با دستانتان از آن آب بردارید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه