پنج‌شنبه 14 ربیع‌الاول 1448
۵ شهریور ۱۴۰۵
27 آگوست 2026

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

(۵۴۵۹) سوال: من ازدواج کرده‌ام و همسرم پسری به دنیا آورد. اما قبل از اینکه دو سالگی پسرم کامل شود، بار دیگر بچه دار شد. آیا گناهی بر ما هست؟ زیرا آیه‌ی کریمه می‌گوید: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند)؟

جواب:

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «زن پر محبت و زاینده را به ازدواج خود در آورید».[۱] اما این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند) منافاتی با کثرت اولاد ندارد. یعنی این امکان وجود دارد که مادر با وجود اینکه بچه‌ی شیرخواره دارد، دوباره حامله شود.

در حدیث آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که از “غیله” نهی کند. غیله به معنی شیر دادن زن حامله به نوزاد شیر خوار است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «تا اینکه به یاد آوردم روم و فارس چنین می‌کنند، ولی آسیبی به فرزندانشان نمی‌رسد».[۲] پس می‌گویم: ای برادری که سوال کرده‌ای؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خانواده و فرزندانت برکت اندخته و فرزندان و مالت را زیاد کند.


[۱]  تخریجش قبلا بیان شد. لفظ حدیث چنین است: «تَزَوَّجُوا الوَدُودَ الوَلودَ».

[۲]  صحیح مسلم: کتاب النکاح، باب جواز الغیلة، حدیث شماره (۱۴۴۲)، از ام المومنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از جُدامة بنت وهب اسدی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا با این لفظ: «لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ، حَتَّى ‌ذَكَرْتُ ‌أَنَّ ‌الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج وأنجبت زوجتي ولدا، ولكن قبل أن يكمل السنة الثانية من عمره أنجبت مرة ثانية، فهل علينا إثم في ذلك؛ لأن الآية الكريمة تقول ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة:233]؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكم إثم إذا تواصل الأولاد، بل لكم أجر، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ». يعني كثيرة الولادة. وأما قوله تعالى ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة: ۲۳۳]. فلا ينافي كثرة الولد، أعني من الممكن أن يرضع الطفل السابق بعد أن تحمل الأم بالولد اللاحق.

وقد «هم النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أَنْ يَنْهَى عن الغِيلَةِ.

وهي إرضاع الحامل الطفل، قال: «حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ». فأقول: يا أخي السائل بارك الله لك في أهلك، وفي ولدك، وأكثر من أولادك ومالك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۶۱) حکم شک در رضاع گذشته بر صحت نکاح و مشروعیت فرزندان

هیچ چیزی در این حالت متوجه شوهر نیست؛ زیرا شیرخوارگی تنها زمانی ثابت می‌شود که پنج بار بوده و در دو سال اول، قبل از گرفتن بچه از شیر باشد. اما کمتر از آن، باعث محرمیت نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۲) حکم ازدواج متقابل بین دو خانواده با وجود شیرخوارگی یکی از زوجین با خواهر طرف مقابل

اگر خواهرت از زن عمویت شیر خورده، ازدواج با او برای پسر عمویت حلال نیست؛ زیرا خواهرش به شمار می‌رود...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۴) حکم ازدواج فرزندِ رضاعیِ برادر با دختران عمو در فرض تحقق رضاع از سوی مادر بزرگ

اگر این کودک پنج بار به بالا از مادرتان شیر خورده باشد، پسر او به حساب آمده و وقتی پسر مادرتان باشد، برادر تو و دیگر برادرانت محسوب می‌شود و بر این اساس نمی‌تواند با دختر تو یا دختر دیگر برادرانت ازدواج کند....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۴) حدود حرمت محرمیت شیری بین پسر خاله و نسل او در ازدواج با دختران صاحب‌فرزند

جایز نیست پسر خاله‌ات که از مادرش شیر خورده‌ای و شروط شیرخوارگی هم احراز شده، با دخترانت یا دختر زاده‌ها یا پسر زاده‌هایت ازدواج کند...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۷) حکم ازدواج با دختر و پسر خاله در شرایط وجود شیرخوارگی غیرمستقیم

برای هیچ کدام از شما جایز نیست که با آن دختر خاله‌تان که از مادرتان شیر خورده، ازدواج کنید...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۸) تأثیر شیرخوارگی میان خاله‌زاده و برادر در مشروعیت ازدواج با نسل بعدی

باید دانست آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت شده و کودک را فرزند زنی می‌کند که به او شیر داده، دارای شرط است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه