(۵۳۳۰) سوال: آیا برای مرد جایز است که زن خود را در اثنای عادت ماهیانه طلاق دهد؟ آیا این طلاق واقع می‌شود یا نه؟

جواب:

برای هیچ کس جایز نیست که زن خود را در اثنای عادت ماهیانه طلاق دهد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلنَّبِیُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَاۤءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ} [سوره الطلاق: ۱] : (ای پیامبر! هرگاه خواستید زنان را طلاق دهید، پس آن‌ها را در زمان (آغاز) عدّه طلاق دهید): تا آخر آیه. و طلاق در زمان عده یعنی او را هنگامی که از حیض نیست و در آن پاکی با او جماع نکرده است یا حامله باشد که حاملگی او آشکار شده باشد، طلاق دهد لذا در این دو حالت است که حلال است که طلاق دادن حلال است یعنی هنگامی که مشخص شد زنش حامله است یا در پاکی‌ای قرار دارد که با او جماع نکرده است.

اما طلاق دادن حائض حرام است زیرا معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است چون فرموده است: {فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ} [سوره الطلاق: ۱] : (پس آن‌ها را در زمان (آغاز) عدّه طلاق دهید): و همچنین برای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر شد که ابن عمر زنش را در هنگامی که حائض بوده طلاق داده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای آن ناراحت شد.[۱]

و هنگامی که زن در حالت حیض قرار دارد جمهور اهل علم بر این نظر هستند که طلاق واقع می‌شود و آن طلاق حساب می‌گردد اما او را به مراجعه کردن به زن خود امر می‌کنند چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عبدالله بن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ امر کردند که به زن خود رحوع کند هنگامی که او را در حالت حیض طلاق داده بود.

و بعضی از اهل علم نیز بر این نظر هستند که طلاق در حالت حیض حرام است و واقع نمی‌شود زیرا قاعده‌ی شرعی است که آنچه از آن نهی شده است امکان ندارد که صحیح باشد چون در تصحیح و تنفیذ آن مخالف نهی از آن است زیرا مقتضای نهی از آن این است که اعتباری نداشته باشد و از جهت شرع، محسوب نمی‌گردد چون که نهی همراه با حساب شدن آن باهم جمع نمی‌گردد؛ چگونه شارع از آن نهی می‌کند سپس آن حساب شود؟ این خلاف حکمت است.

و شیخ الإسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله نظرش بر این است که طلاق حائض واقع نمی‌گردد و آن طلاق حساب نمی‌گردد و اگر انسان در آنچه از نصوص که در این‌باره وارد گشته است و علل حکمت‌های شرعی آن تأمل کند، برای او واضح می‌شود که این قول راجح است، والله أعلم.

[۱] تخریج آن گذشت.