دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۵۲۰۹) حكم بازپس‌گیری بخشی از مهریه در صورت وقوع طلاق میان زوجین

(۵۲۰۹) سوال: اگر خصومتی بین زن و شوهر پیش بیاید و کارشان به طلاق بکشد آیا جایز است که چیزی از مهریه‌ای که به زن داده است را به شوهر برگردانند؟

جواب:

وقتی مردی زنش را طلاق دهد، حقی از آن مهریه ندارد اگر که با او خلوت نموده یا جماع کرده باشد اما اگر قبل از خلوت نمودن یا جماع کردن با او طلاقش دهد، فقط نصف مهریه را باید بپردازد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِیضَةࣰ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّاۤ أَن یَعۡفُونَ أَوۡ یَعۡفُوَا۟ ٱلَّذِی بِیَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِ} [سوره البقرة: ۲۳۷] : (اگر زنان را پیش از آنکه با آنان نزدیکی کنید، طلاق دادید در حالی‌که برای آن‌ها مهری تعیین کرده‌اید؛ پس نصف آنچه را تعیین کرده‌اید (به آن‌ها بدهید) مگر اینکه آنان (حق خود را) ببخشند. یا کسی‌که پیوند نکاح به دست اوست (شوهر) ببخشد (و تمام مهر را بدهد)): ولی زن و شوهر می‌توانند آن را به یک‌دیگر ببخشند و بر یک‌دیگر آسان بگیرند مخصوصا اگر نیاز باشد مثلا اگر مرد بعد از جماع یا خلوت زنش را طلاق دهد، حقی از آن مهریه ندارد ولی اگر زن موافقت کند که چیزی از آن مهریه برای آسودگی قلبش (شوهر) بدهد مشکلی نیست و همچنین اگر مرد قبل از جماع یا خلوت او را طلاق داد و از نصف مهریه‌اش نیز بگذرد، اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا وقع التخاصم بين الزوج والزوجة، وانتهى بهم ذلك إلى الطلاق، فهل يجوز أن يردوا من الزوجة للزوج شيئًا مما أعطاها من المهر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا طلق الرجل زوجته فليس له حق من المهر إن كان قد خلا بها، أو جامعها، وإن طلقها قبل ذلك، أي قبل أن يحصل جماع أو خلوة، فإن له نصف المهر؛ لقول الله -تبارك وتعالى-: ﴿ وَإِن طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدۡ فَرَضۡتُمۡ لَهُنَّ فَرِیضَةࣰ فَنِصۡفُ مَا فَرَضۡتُمۡ إِلَّاۤ أَن یَعۡفُونَ أَوۡ یَعۡفُوَا۟ ٱلَّذِی بِیَدِهِۦ عُقۡدَةُ ٱلنِّكَاحِ ﴾ [البقرة: ۲۳۷]. ولكن لكل من الزوج والزوجة أن يعفو عن الآخر، ويتسامح معه، ولا سيما إذا اقتضت الحاجة ذلك، فمثلا إذا طلق الرجل بعد الدخول، أي بعد الجماع، أو بعد الخلوة، فليس له حق في المهر، لكن لو أن المرأة وافقت على أن يعطى شيئًا من المهر تطييبا لقلبه، فلا حرج، وكذلك لو أن الرجل طَلَّق قبل الدخول والخلوة، وعفا عن نصفه فلا حرج.

مطالب مرتبط:

(۵۲۰۰) نصیحت به اولیای دختران درباره کاهش مهریه و هزینه‌های ازدواج

بعضی از مردم العیاذ بالله دخترش را به منزله‌ی کالایی که می‌فروشند قرار می‌دهند لذا هر کسی که مال بیشتری بخشید به ازدواج او در می‌آورند اگر چه در دین و اخلاقش مناسب دختر نباشد ...

ادامه مطلب …

(۵۲۰۳) حکم سنت فنون در ازدواج و تبادل هدایا میان بستگان

در این مشکلی نمی‌بینم زیرا چیز حرامی در آن نیست و فقط از عادات می‌باشد و اصل در عادات، مباح بودن است مگر این که دلیلی بر حرام بودن آن باشد...

ادامه مطلب …

(۵۱۹۶) آیا تعیین حد و مساوی قرار دادن مهریه واجب است؟

مساوی قرار دادن و حد معینی در آن واجب نیست بلکه هر انسانی به اندازه‌ای که می‌تواند مهریه را می‌دهد...

ادامه مطلب …

(۵۲۰۴) حکم وعده‌ی ازدواج بدون مهریه

همانگونه که شنیده‌ای مهریه حق زن می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۱۴) آیا زن می‌تواند بدون مشورت از شوهرش در مهریه‌ی خود تصرف کند؟

بله، زن در مهریه ملکیت کامل دارد مگر این که شوهرش قبل از خلوت نمودن یا جماع کردن با او، طلاقش دهد که در این صورت نصف مهریه را مالک می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۰۸) حکم پرداخت مهر مؤجل پس از وفات زوجه و تعیین ذی‌حق شرعی آن

اگر مهریه‌ی او در زمان حیاتش پرداخت نشده است پس بعد از وفات او پرداخت می‌شود و بعد از ادای وصیت و قرض او برای میراث‌برانش است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه