پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۵۱۸۵) حكم امتناع محلل از طلاق پس از تحلیل زوجه‌ی مطلقه ثلاث

(۵۱۸۵) سوال: من با زنی ازدواج کردم و آن را سه بار طلاق دادم و بر من حرام گشته است ولی من هنوز او را می‌خواهم و شریعت به من می‌گوید: این زن برای تو حلال نیست مگر این که با شخص دیگر آن حلال شود. و این نیز رخ داده است و حلال شده است ولی این شخص محلل می‌گوید: من این زن را طلاق نمی‌دهم، شرع را می‌خواهید، این شرع است و بر من لازم نکرده است که او را طلاق دهم. آیا آن زن همسر او باقی می‌ماند؟

جواب:

در ابتدا می‌گوییم: کلمه‌ی محلل وارد نشده است یعنی حلال نمودن آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حرام کرده است با تحلیل جایز نیست و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است که می‌فرماید: «لَعَنَ اللَّهُ الْمُحَلِّلَ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ»[۱]: (لعنت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر محلل و بر کسی که برای او محلل گرفته می‌شود): و محلل را این‌گونه وصف می‌نماید: «التَّيْسَ الْمُسْتَعَارِ» : (بز  نر  عاریه‌): و مردی که با این زن ازدواج می‌کند به نیت این که او را برای شوهر اول خود حلال کند، نکاح باطلی است و در شرع واجب است که از هم جدا شوند و با این جدا شدن برای شوهر اول حلال نمی‌گردد چون این نکاح، نکاح تحریم بوده و نکاح تحریم چیزی را حلال نمی‌کند.

و این مسئله را برای فایده رساندن به عوام مردم می‌گویم: هر حیله‌ای که برای حلال کردن، حرامی باشد، آن را مباح نمی‌کند و هر حیله‌ای که برای ساقط نمودن واجبی باشد، آن واجب ساقط نمی‌شود و این نیز حیله‌ای است که حرامی را حلال کند و آن حرام نیز برگشت زن سه طلاقه نزد شوهر خود با این صورتی که مقصود آن نیست، می‌باشد و این، آن را حلال نمی‌کند و بر همین مبنا برای شوهر اول حلال نیست که با او ازدواج کند و واجب است که بین آن زن و شوهر دومی که نکاحش به نیت تحلیل بوده است جدایی صورت گیرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا تزوجت امرأة، وقد طلقت هذه الزوجة ثلاث طلقات، وحُرمت عليَّ، وأنا لا أزال أرغب هذه الزوجة، فقال لي الشرع: لا تحل لك هذا الزوجة إلا إذا كان حُلَّلَتْ لك من شخص آخر. وفعلًا حُلَّلت، وقال الشخص الذي هو المحلل: لا أطلق هذه المرأة، ترغبون في الشرع، فهذا الشرع، ولم يحكم على الشرع بالطلاق. وبقيت معه زوجة له؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول :أولاً: إن كلمة المحلل غير واردة، أي لا يجوز التحيل على محارم الله بالتحليل، وقد رُوِيَ عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «لَعَنَ اللَّهُ الْمُحَلَّلَ، وَالْمُحَلَّلَ لَهُ». ووصف المحلل «بِالنَّيْسِ الْمُسْتَعَارِ».

وهذا الزوج الثاني الذي تزوجها بنية التحليل للزوج الأول نكاحه باطل، فيجب التفريق بينه وبينها شرعًا، ثم لا تحل للزوج الأول بهذا التفريق؛ لأن النكاح نكاح تحريم، ونكاح التحريم لا يُحلل شيئًا.

وهذه مسألة أقولها لفائدة العامة: كل تحيل على محرم فإنه لا يقلبه مباحًا، وكل تحيل على واجب فإنه لا يسقط وجوبه، فهذا التحيل على المحرم، وهو عودة الزوجة إلى مطلقها ثلاثا بهذه الصورة التي ليست بمقصوده، هذا التحيل لا يحلل المحرم ، وهو رجوع المرأة إلى زوجها الأول، وعلى هذا فلا تحل للزوج الأول، ويجب التفريق بينها وبين زوجها الثاني، ما دام نكحها بنية

التحليل.

مطالب مرتبط:

(۵۱۸۳) دیدگاه شرع در مورد ازدواج تحلیل چیست؟

مردی که با این زنی که سه بار طلاق داده شده است به این نیت ازدواج می‌کند که زمانی که زن را برای شوهر اول خود حلال کرد او را طلاق دهد یعنی هنگامی که با او جماع نمود او را طلاق دهد و از روی این قصد ازدواج می‌نماید سپس شوهر اول با آن زن ازدواج می‌کند و این طلاق فاسد است....

ادامه مطلب …

(۵۱۸۴) حکم نکاح با قصد تحلیل پس از طلاق ثلاث

این والعیاذ بالله از حیله‌های حرامی است که انسان می‌خواهد به وسیله‌ی آن چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده است، حلال کند و معلوم است حلیه کردن برای حلال نمودن چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده است...

ادامه مطلب …

(۵۱۸۱) حكم نکاح محلِّل پس از سه طلاق

عقد او با این زن صحیح نیست و وقتی این عقد صحیح نباشد پس شرعی به حساب نمی‌آید و بر همین مبنا برای شوهر اولش حلال نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۱۸۲) بعد از ۷ ماه زندگی با دیگری؛ آیا بازگشت به شوهر اول جایز است؟

اگر شوهر دوم از روی رغبت با او ازدواج کرده و نه برای تحلیل، و با او جماع کرده است سپس او را نخواسته و طلاقش داده یا فوت کرده باشد برای شوهر اول که سه بار او را طلاق داده است حلال است که با او ازدواج کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه