جمعه 11 شعبان 1447
۱۰ بهمن ۱۴۰۴
30 ژانویه 2026

(۵۱۴۰) حکم ازدواج همزمان با زن و دختر دختر خواهر همسر

(۵۱۴۰) سوال: زنی هستم که با مردی ازدواج کردم اما صاحب فرزندی نشده ام، شوهرم می خواهد با زنی دیگر ازدواج کند و دختر دختر خواهرم را برای او انتخاب کرده ام،آیا جایز است که با او و با خاله­ی مادرش در یک زمان ازدواج کند؟

جواب:

جایز نیست انسان با دو زن جمع ببندد که یکی از آن دو خاله­اش یا عمه­اش و یا خواهرش باشد، اما در مورد جمع بستن بین دو خواهر الله عزوجل می فرماید: {وَأَن تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ}[النساء:۲۳] ترجمه:( و (بالأخره این که) دو خواهر را با هم جمع آورید، مگر آنچه گذشته است (که با ترک یکی از آن دو خواهر، قلم عفو بر این کار که در زمان جاهلیّت واقع شده است، کشیده خواهد شد).

و اما در مورد زن و عمه اش و زن و خاله اش رسول الله می فرمایند: (لَا يُجْمَعُ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَلَا بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا[۱]) ترجمه: (جایز نیست با زن و عمه اش و با زن و خاله اش در یک زمان ازدواج کند.)

و قاعده در این مساله چنان چه اهل علم ذکر می کنند این است که: هرگاه دو زن ازدواج کردنشان با هم حرام باشد پس همانا جمع بستن بینشان حرام است، یعنی به فرض مثال اگر یکی از این دو زن مرد بودند جایز نبود که با هم ازدواج کنند در نتیجه جمع بستن میانشان حرام است، پس زن و عمه اش امکان ندارد که با همدیگر ازدواج کنند اگر فرض کنیم یکی از آن دو مرد بودند همچنین زن و خاله اش و همچنین دو خواهرش.اما جمع میان زن و دختر خاله اش و زن و دختر عمه اش ایرادی ندارد زیرا انسان می تواند با دختر خاله اش و دختر عمه اش ازدواج کند به عنوان مثال اگر فرض کنیم یکی از آن دو (دختر خاله و دختر عمه) مرد باشند می توانند باهم ازدواج کنند، براین اساس جایز است فرد با زن و دختر عمه اش و یا با زن و دختر عمویش ویا با زن و دختر خاله اش و یا با زن و دختر دایی اش جمع ببندد .

بر این اساس پس با توجه به سوالی که خواهرمان داشتند جایز نیست که با همدیگر جمع ببندند؟

شیخ در پاسخ می گوید:بله و هم چنین دختر دختر خواهر جایز نیست که بین او و خاله اش جمع بسته شود چرا که خاله­ی زن خاله­ی همه­ی کسانی که از فروعش می باشند می باشد و هم چنین عمه­ی زن عمه­ی همه­ی کسانی که از فروعش می باشند یعنی از فروع این زن.


[۱] – امام بخاری آن را تخریج کرده است، کتاب نکاح، باب لاتجمع بین المراه و عمتها، حدیث شماره (۵۱۰۹).و امام مسلم: کتاب نکاح، باب تحریم جمع بین زن و عمه­اش و خاله اش در ازدواج، حدیث شماره(۱۴۰۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا امرأة متزوجة من رجل، ولكني لم أنجب له أولادا، ويريد أن يتزوج بأخرى، وقد اخترت له ابنة ابنة أختي، فهل يجوز أن يتزوجها، وتجتمع مع خالة أمها عند رجل واحد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجوز للإنسان أن يجمع بين امرأتين؛ إحداهما خالة للأخرى، أو عمة لها، أو أخت لها.

أما الأختان فقد قال الله تعالى في جملة المحرمات: ﴿ وَأَن تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ﴾ [النساء: ٢٣].

وأما المرأة وعمتها والمرأة وخالتها، فقد قال النبي -عليه الصلاة والسلام -: «لاَ يُجْمَعُ بَيْنَ المَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا، وَلَا بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا».

والقاعدة في ذلك على ما ذكره أهل العلم: أن كل امرأتين يحرم التناكح بينهما فإنه يحرم الجمع بينهما. يعني لو قُدّر أن هذه ذكر لم يحل له أن يتزوج بهذه، فإنه يحرم الجمع بينهما، فالمرأة وعمتها لا يمكن أن يقع التناكح بينهما، لو كان أحدهما ذكرًا. وكذلك المرأة وخالتها، وكذلك الأختان.

وأما الجمع بين المرأة وبنت خالتها، والمرأة وبنت عمتها، فإن هذا لا بأس؛ لأن الإنسان يجوز أن يتزوج بنت خالته، ويجوز أن يتزوج بنت عمته، فهاتان المرأتان لو قدر أنَّ إحداهما ذكر جاز أن يتزوج بالأخرى، وعليه فيجوز الجمع بين المرأة وبنت عمتها أو بين المرأة وبنت عمها، وبين المرأة وبنت خالتها، وبين المرأة وبنت خالها.

على هذا تكون هذه الصورة التي ذكرتها السائلة غير جائز الجمع فيها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم وكذلك أيضا بنت بنت الأخت لا يجوز أن يجمع بينها وبين خالتها؛ وذلك أن خالة المرأة خالة لكل من تفرّع منها، وعمة المرأة عمة لكل من تفرع منها، أي من هذه المرأة…….

مطالب مرتبط:

(۵۱۳۰) آیا همسران دیگر پدربزرگم مثل مادربزرگم محرم من هستند؟

بله، پدربزرگت از طرف مادرتان، زنانش از محارمت به شمار می آیند، آنان از همسران پدرانت به شمار می آیند...

ادامه مطلب …

(۵۱۱۹) آیا فرد می تواند با خواهر زنش که او را طلاق داده قبل از اینکه عده اش کامل شود ازدواج کند؟

جایز نیست که فرد با خواهر زنش که او را طلاق داده ازدواج کند مگر زمانی که عده اش به پایان برسد....

ادامه مطلب …

(۵۱۳۵) کم نکاح مرد با دو خواهر رضاعی

در این وضعیت اگر ثابت شود که همسرانش خواهران شیری همدیگر باشند ازدواج دوم این مرد باطل است، پس زن دوم ازدواجش باطل است و واجب است که از او جدا شود....

ادامه مطلب …

(۵۱۵۴) آیا فرزندم می‌تواند با دختر پسرعمویم ازدواج کند؟

بله جایز است که پسرت با دختر پسر عمویت ازدواج کند، زیرا هیچگونه محرمیت میانشان وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۱۳۳) آیا عموها و دایی های پدرم یا مادرم از محارم من به شمار می آیند؟

بله عموی های پدر و یا مادر، عمو های فرزندانشان به شمار می¬آیند و این قضیه در مورد دایی هم صدق می کند به عنوان مثال هرگاه این فرد عموی مادری باشد، عموی دخترانش هم به شمار می آید و یا اینکه عموی پدری باشد، عموی دخترانش هم به شمار می آید، در نتیجه هر فردی که عموی پدرت است و یا عموی پدربزرگت است، عموی خودت به شمار می¬آید و هر فردی که دایی پدرت باشد و یا دایی پدربزرگت باشد دایی خودت به شمار می¬آید....

ادامه مطلب …

(۵۱۲۴) حکم ازدواج با ربیبه‌ای که در کنار شوهر مادرش زندگی نکرده است

این دختر زنش که از شوهر قبلی اش است اگر با مادرش نزدیکی کرده باشد، بر او حلال نمی باشد، فرقی نمی کند که در یک خانه با او زندگی کند و یا نه. این سخن جمهور اهل علم است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه