پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۵۱۱۱) مقصود از کلمه‌ی (القواعد من النساء)، چیست؟

(۵۱۱۱) سوال: مقصود از کلمه­ی (القواعد من النساء)، چیست؟ و قواعد چه خصوصیاتی دارند؟

جواب:

مقصود از قواعد، زنان بزرگسالی هستند که بخاطر سن بالایی که دارند، قادر به حرکت نیستند، {اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا}[النور: ۶۰] ترجمه: (کسانی که میل به ازدواج (با مردان، و مردان نیز رغبت به ازدواج با آنان را) ندارند.)

یعنی از اینکه فردی به خواستگاری آنان بیاید نا امید هستند، به خاطر سن بالایی که دارند، چنین افرادی ایرادی ندارد بدون اینکه زینت و آرایشی انجام دهند، لباس وحجاب خود را دربیاورند و با لباس معمولی ظاهر شوند.

با توجه به چیزی که بیان شد اگر چنین زنانی با لباسی که درخانه می­پوشند به بازار بروند و آرایش نکنند، ایرادی ندارد و گناهی بر آنان نیست. مگر اینکه با این لباس بیرون نرود، ترس از اینکه افرادی به آنان اقتدا کنند، با این گمان که این مساله عمومی شود و دیگران در فتنه بیفتند، و هر چیزی که سبب بوجود آمدن فتنه شود، شایسته است که انجام نگیرد، اگر چه آن چیز مباح باشد با توجه به مساله­ی سدالزریعه.
با توجه به این آیه می توان گفت کسانی غیر این زنانی که بزرگسال هستند، اجازه ندارند حجابشان را بیرون آورند، لباسی که با آن به بازار می­رفت، و این قضیه دلالت بر واجب بودن پوشیدن صورت زن می­دهد، زیرا صورت زن از برزگترین مکان برای زینت استفاده می­شود، چرا که آشکار کردن صورت فتنه­ی آن از پوشیدن لباس زیبا بیشتراست. بکله فتنه­ی آن از خوشبویی استفاده کردن هم بیشتر است. همانا وابسته شدن مرد با زنی که صورتش نمایان است بیشتر است از زنی که لباس زیبا می­پوشد وصورتش نمایان نیست.

به همین مناسبت جا دارد که دختران و خواهرانمان را نصیحت کنم، اینکه در مورد خودشان تقوای الله را پیشه کنند و با آرایش و زینت از خانه به سوی بازار نروند، و با عطر و خوشبویی از خانه خارج نشوند، با بوی خوشی که به مشام مردان نامحرم برسد، و صورتشان را نمایان نکنند، زیرا که صورت بزرگترین محل زینت است که سبب فتنه می­شود، چرا که شیطان در رگهای بنی آدم جریان دارد،  وزن را به صورت تدریجی و از کوچک به بزرگ وارد گناه می­کند، پس بر عادت و فرهنگ خودشان که در نهایت شرم و حیا بوده بمانند و از کسانی که راه هلاکت را در پیش گرفته­اند پیروی نکنند، الله عَزَّوَجَلَّ می فرماید: {وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ }[الانعام:۱۱۵] ترجمه: (اگر از بیشتر مردم (که کافران و منافقانند) پیروی کنی، تو را از راه خدا دور می‌سازند. چرا که آنان جز از ظنّ و گمان پیروی نمی‌کنند).

از الله خواهانیم که توفیق دهد از فتنه ها و شرارت نجات دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما المقصود بكلمة القواعد من النساء، أي ما صفة القواعد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المراد بالقواعد العجائز اللاتي قعدنَ عن الحركة؛ لعدم قوتهن ونشاطهن. ﴿ الَّلاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحا ﴾ [النور: ٦٠]. يعني اللاتي يئسن من أن يتقدم لهن أحد؛ لكبر سنهن هؤلاء القواعد، فليس عليهن جناح أن يضعن ثيابهن غير متبرجات بزينة، أعني أن يضعن ثياب الخروج التي جرت العادة أن تخرج بها النساء، بشرط ألا يتبرجن بزينة، أي ألّا يظهرن زينة جمال يكون بها فتنة.

وعلى هذا فإذا خرجت مثل هذه المرأة إلى السوق بثياب البيت، التي ليست ثياب زينة، فلا حرج عليها في ذلك، إلا أنه ينبغي ألا تخرج؛ لئلا يقتدى فلاح بها، ولئلا تظن الشابة أن هذا الحكم عام لها وللقواعد، وما كان يفضي إلى مفسدة فإنه ينبغي ألَّا يُفعل، وإن كان مباحًا، سدًّا للزريعة.

وفي هذه الآية دليل واضح على أن من سوى النساء القواعد فعليها جناح إذا وضعت ثوبها، الذي اعتادت أن تخرج به إلى السوق، وهو دليل على وجوب ستر الوجه؛ لأن ستر الوجه من أعظم التبرج بالزينة، فإن إظهار الوجه أشد فتنة من ثوب جميل، بل أشد فتنة من طيب يفوح. فإنَّ تعلُّق الرجل بالمرأة التي كشفت وجهها أشد من تعلقه بامرأة عليها ثياب جميلة، إذا لم يشاهد

الوجه.

وبهذه المناسبة أود أن أوجه نصيحة إلى بناتنا وأخواتنا؛ بأن يتقينَ الله تعالى في أنفسهن، وألا يخرجن إلى السوق متبرجات بزينة، وألا يخرجن إلى السوق بريح تظهر رائحته، أي بريح طيب تظهر ويشمها الرجال، وألا بريح يكشفن وجوههن؛ لأن الوجه أعظم زينة يجلب الفتنة، والشيطان يجري من ابن آدم مجرى الدم، ويحمل المرأة على أن تدرج من القليل إلى الكثير، ومن الصغير إلى الكبير، فلتبق النساء على عادتهن وعلى ما جَبَلَهُن الله عليه من الحياء، وألا تغتر بمن هلك، فإن الله تعالى يقول: في كتابه ﴿ وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ ﴾ [الأنعام: ١١٦ ].

نسأل الله التوفيق والحماية من أسباب الشر والفتنة.

مطالب مرتبط:

(۵۱۲۹) آیا جایز است مادرم صورتش را جلوی شوهرم نمایان کند؟

بله جایز است که مادرت صورتش را جلوی شوهرت نمایان کند، زیرا انسان زمانی که با زنی ازدواج می کند با مادر زنش و مادربزرگ زنش از طرف پدرش یا مادرش محرم می باشد...

ادامه مطلب …

(۵۱۳۶) حکم آشکار کردن صورت جلوی برادر شوهر چیست؟

زن اجازه ندارد صورتش را جلوی برادر شوهرش، عموی شوهرش، دایی شوهرش و از این قبیل افراد نمایان کند زیرا آنان محارمش نیستند....

ادامه مطلب …

(۵۱۴۴) حکم محرمیت زن خدمتکار با کودک معلول پس از سال‌ها مراقبت و پرستاری

اگر این زن ازدواج نکرده است پس چه زیباست که با او ازدواج کند تا اینکه بتواند هرچیزی که به مصلحت این مرد است انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۵۱۱۸) آیا مادر بزرگ زنم می تواند صورتش را جلوی من نمایان کند؟

له، مادر بزرگ زن همانند مادر زن است به همین دلیل شایسته است که قاعده­ی مفیدی را بدانید، و آن اینکه زمانی که فرد با یک زنی ازدواج می کند و با او نزدیکی می کند پس همانا مادران زنش و مادر بزرگ هایش محارم او به شمار می آیند...

ادامه مطلب …

(۵۱۴۷) حکم نشستن زن با برادر شوهر در جمع با حجاب اسلامی

بله ایرادی ندارد اما اینطور نباشد که در کنار برادر شوهرت بنشیند بلکه در جهتی دیگر بنشیند و بهتر این است که زمانی که خانواده ها باهم نشست دارند مردان در گوشه ای از مجلس و زنان در گوشه ی دیگر بنشینند تا اینکه از همدیگر فاصله داشته باشند....

ادامه مطلب …

(۵۱۵۴) آیا فرزندم می‌تواند با دختر پسرعمویم ازدواج کند؟

بله جایز است که پسرت با دختر پسر عمویت ازدواج کند، زیرا هیچگونه محرمیت میانشان وجود ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه