(۵۰۳۴) سوال: برخی از نزدیکانم به نماز خواندنشان اهمیت نمی­دهند، به خاطر جهلشان، زیرا فضیلت نماز را نمی­دانند، برخی از خواهرانم با همین مردانی که نماز نمی­خوانند ازدواج کردند، حکم اسلام در این زمینه چست؟ موضع ما در قبال خواهرانمان که با این مردانی که خیلی کم نماز می­خوانند چیست؟ زیرا آنان ادعا دارند که نسبت به این قضیه جاهل هستند؟

جواب:

درصورتی که کم نماز می­خوانند، این بدان معنا است که بعضی اوقات نمازشان را ادا می­کنندو بعضی اوقات نمیخوانند، که این مساله سبب کافر بودنشان نمی شود، زیرا آنان نماز را به صورت کلی رها نکردند، بلکه در برخی اوقات سهل انگاری میکنند، درنتیجه کافر نیستند و ازدواجشان صحیح است.

اما درصورتی که به هیج وجه نماز نمیخوانند، در این صورت به قاضیان آن شهر رجوع می­کنیم، و آنان را نصیحت می کنیم که عبادتشان را برپا کنند واین را بدانند که نماز ستون دین است، پس هرگاه هیچ ساختمانی بدون ستون پایدار نخواهد ماند، اسلام هم بدون نماز پایدار نخواهد ماند. و به آنان می­گویم: همانا فردی که نماز نمیخواند، با توجه به دلیل از قرآن، سنت، سخنان صحابه، وقیاس و دیدگاه صحیح آنان کافر هستند. که دراین زمینه تحقیق مختصری دارم که اگر به آن رجوع کنند، چه بسا الله عَزَّوَجَلَّ بر آنان باز کند.

و اگر هم بگوییم که: کافر نمی­باشد، اما از زنا، دزدی، ونوشیدن خمر بزرگ تر است، و آنچه که معلوم است آنان خودشان را از نوشیدن خمر،و انجام زنا، ویا دزدی کردن تبرئه میکنند مگر کسانی که  الله بخواهد، پس اگر از انجام دادن چنین اعمالی خودشان را تبرئه میکنند پس در مورد ترک کردن نماز هم خودشان را تبرئه می­کنند.

در حقیقت فردی که در انجام دادن نماز کوتاهی می­کند، واقعیت نماز را درک نکرده است، و چنین احساسی نداشته که در پیشگاه الله عَزَّوَجَلَّ که محبوبترین چیز است، ایستاده است، این احساس را ندارد که با الله مناجات می­کند، زمانی که فرد می­گوید: {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}[الفاتحة:۲] ترجمه: (ستایش خداوندی را سزا است که پروردگار جهانیان است). الله می­گوید: بنده­ام مرا ستایش کرد، و زمانی که بنده بگوید: {الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}[الفاتحة: ۳] ترجمه: (بخشنده‌ی مهربان است). الله مي­فرمايد: بنده­ام مرا ثنا گفت. و هرگاه بنده­ام گفت {مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ} [الفاتحه:۴] ترجمه: (مالک روز سزا و جزا است). الله می­فرماید: بنده­ام از من تعریف کرد. و زمانی که بنده­ام بگوید: {إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ} [الفاتحه:۵] ترجمه: (تنها تو را می‌پرستیم و تنها از تو یاری می‌طلبیم). الله می فرماید: این میان من و بنده­ام است وهرچه بخواهد به او می­دهم. وهرگاه بگوید: { اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ‎* صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ ‎} [الفاتحه:۶-۷] ترجمه: (ما را به راه راست راهنمائی فرما * راه کسانی که بدانان نعمت داده‌ای؛ نه راه آنان که بر ایشان خشم‌گرفته‌ای، و نه راه گمراهان و سرگشتگان).

الله عَزَّوَجَلَّ می فرماید: این میان من و بنده­ام است، هرچه را که بخواهد به او می دهم.[۱]

پس همانا انسان چنین احساسی ندارد که در رکوع و سجود و جلوسش الله عَزَّوَجَلَّ را إحساس می کند و اگر چنین احساسی داشتیم، نماز نور چشمانمان می شد، همانگونه که نور چشمان رسول الله عَزَّوَجَلَّ بوده است،به همین خاطر نماز سنگین ترین چیز بر خیلی از انسان ها شده است. و انسان باید این را بداند اگر نماز بر او سنگینی کرد، وی به منافقین شبیه شده است، اگر چه هم منافق نباشد.

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می فرمایند: « أثقلُ الصلاةِ على المنافقين صلاةُ العشاءِ وصلاةُ الفجرِ»[۲] ترجمه: « همانا سنگین ترین نماز بر منافقین، نماز عشا وصبح است».

این حدیث این را می ­رساند که خواندن نماز بر منافقین سنگین است اما این دو نماز سنگین ترین نماز بر آنان است و دلیلی که بر سنگینی آن دلالت داردسخن الله عَزَّوَجَلَّ است آنجا که می فرماید: { وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى}[النساء:۱۴۳] ترجمه: (منافقان هنگامی که برای نماز برمی‌خیزند، سست و بی‌حال به نماز می‌ایستند). و آنان سست و بی حال نیستند جز اینکه نماز بر آنان سنگینی می­کند.

پس برادران مسلمان باید از این قضیه بر حذر باشند از اینکه نمازشان فوت شود، و به سوی الله توبه کنند ونمازشان را زیبا کنند، از الله خواهانم که من و همه ی آنان را در زیبا کردن نماز و بر پاداشتنش به نحو احسن یاری دهد به گونه ای که از ما راضی باشد.

[۱] – امام مسلم آن را  در باب صلاة , باب وجوب خوانىن سوره فاتحه  ىر تمام ركعات نمانؤ تخریج کرده است شماره حديث (۳۹۵).

[۲] – امام بخاری در باب مواقیت صلاة باب ذكر عشا و العتمة و من رآه واسعا تخريج كرده است.