(۵۰۳۳) سوال: زنی اهل دین هستم که شغلم معلم است ومدت طولانی است که شکر خدا حجاب کامل دارم، و به دستورات اسلام از کردار و گفتار پایبند هستم، بیشتر قرآن را حفظ کردم. با توجه به شرایط خاص مجبور شدم با فردی ازدواج کنم که نه نماز میخواند و نه روزه می گیرد و نه زکات مالش را پرداخت میکند. سپس وامی دریافت کردم که بوسیله این وام به یکی از کشورهای عربی جهت تدریس در مدرسه ی دختران رفتم، که در این مدرسه فقط معلمین زنان هستند، آیا تدریس کردنم در این مدرسه حرام است؟ و اگر حرام است پس چه کسانی دخترانمان را تدریس کنند، که سبب تحویل دادن پزشکان و زنان و مادران تحصیل کرد به جامعه شود، درضمن بنده در شغلی که دارم شکر خدا موفق هستم و این شغلم خالصانه برای الله است که به نحوهی احسن آن را انجام میدهم، و در قلب شاگردانم تعالیم دینی را رشد می دهم؟
دوم اینکه: آیا قبول کردن این وام بدون محرم حرام است، زیرا این را میدانم که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودهاند: « هیچ زنی اجازه ندارد، که بدون محرم به سفری که سه شبانه روز به طول می انجامد برود». در ضمن ما در خوابگاه جداگانه سکونت داریم که در خود مدرسه قرار دارد و با مردان اختلاط ندارد. و بنده همیشه الله را مراقب کارهایم میدانم وهیچ کاری جز تدریس کردن، نماز و تلاوت قرآن ندارم، واین وام را قبول کردم تا اینکه در آینده بتوانم خانه ای جداگانه برای خود بنا کنم ودر این خانه دور از شوهرم که نماز نمیخواند زندگی کنم، زیرا فقط از در آمد خودم امرار معاش میکنم، و دریکی از برنامه های شما (نور علی الدرب) شنیدم که فرمودید: ازدواج من با چنین فردی باطل است، زیرا این فرد کافر به شمار می آید، و من مدت هفت سال است که ازدواج کردم وفرزندی خردسال هم دارم، و زمانی که از این مساله آگاه شدم درخواست طلاق دادم تصمیم گرفتم که به طور کامل از این فرد جدا شوم، اما او با طلاق دادنم مخالفت میکرد، چه کاری انجام دهم آیا عقدی که با او داشم تا کنون اعتبار دارد؟ که به مدت هفت سال با من زندگی کرده است؟ نکتهی پایانی اینکه: آیا مبلغ وامی که گرفتم حرام است و یا خیر، در حالیکه من این مبالغ را جهت انجام دادن کارهایم به نحو احسن ک الله راضی باشد، خرج میکنم؟
جواب:
این سوال خیلی طولانی است که می توان در سه قسمت خلاصه کرد:
اول: ازدواج وی با مردی که نماز نمیخواند، روزه نمیگیرد و زکات مالش را نمیدهد.
و جواب این سوال چنانچه اشاره کردم، این است که این ازدواج باطل است، زیرا این فرد نماز نمیخواند و فردی که نماز نمی خواند کافر است و از دایرهی اسلام خارج میشود، ومردی که کافر است جایز نیست با زن مسلمان ازدواج کند، با توجه به سخن الله عَزَّوَجَلَّ آنجا که میفرماید: { ۖ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ ۖ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ} ]الممتحنة:۱۰[ ترجمه: (هرگاه ایشان را مؤمن یافتید، آنان را به سوی کافران برنگردانید. این زنان برای آن مردان، و آن مردان برای این زنان حلال نیستند).
و بر این اساس برزن واجب است که به هر وسیله ای که شده از این فرد جدا شود، اگر هم خودش را از وی پنهان کند و او را رها کند، مگر اینکه الله عَزَّوَجَلَّ او را هدایت کند و به اسلام و نمازش بازگردد، پس اگر هدایت شد و دوباره نماز خواندش را شروع کرد، دوباره عقدش از نو بسته میشود، زیرا عقد ازدواج اولی غیر صحیح است.
مسالهی دوم: مسافرت کردنش بدون نامحرم. که این قضیه جایز نیست، زیرا در صحیح-بخاری و مسلم- آمده که ابن عباس گفتند شنیدم رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودند: «لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بامْرَأَةٍ إلَّا وَمعهَا ذُو مَحْرَمٍ، وَلَا تُسَافِرِ المَرْأَةُ إلَّا مع ذِي مَحْرَمٍ، فَقَامَ رَجُلٌ، فَقالَ: يا رَسولَ اللهِ، إنَّ امْرَأَتي خَرَجَتْ حَاجَّةً، وإنِّي اكْتُتِبْتُ في غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا، قالَ: انْطَلِقْ فَحُجَّ مع امْرَأَتِكَ»[۱].
ترجمه: هیچ مردی با زنی خلوت نمیکند، مگر اینکه محرمی همراهش باشد، و زن جز با فرد محرم مسافرت نمی رود، پس فردی بلند شد و سوال کردند: ای رسول الله، همسرم قصد سفر حج دارند، و من باید به جهاد بروم، رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودند: همراه همسرت به حج برو».
پس باید یکی از محارم، برادر، عمو، دایی، ویا پدر با وی باشد.
مسالهی سوم: گرفتن حقوق از طریق وام.
این قضیه ایراد و مشکلی ندارد، با این وجود که درمورد خودش گفتند که شغلش را به نحو احسن انجام می دهند و رضایت الله عَزَّوَجَلَّ را در نظر میگیرند.
[۱] – امام مسلم آن را در باب حج، باب سفر زن با محرم و با به غیر از محرم ذکر کرده است، حدیث شماره (۱۳۴۱).