پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۴۸۴۷) آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

(۴۸۴۷) سوال: آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

جواب:

اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست. زیرا پیامبر کسی را که هدیه خود را بازپس گیرد(به استثنای پدری که هدیه را از فرزند چه دختر – چه پسر خود بازپس گیرد، آن هم به شرطی که حیله‌ای در آن نباشد. حیله مانند اینکه به هر کدام از دو فرزند خود صد ریال بدهد، سپس صد ریال یکی از آنها را از او پس بگیرد تا به دیگری بدهد که این حیله بر حرام است و هیچ سودی ندارد) به قبیح‌ترین شیوه تشبیه کرده است.

خلاصه جواب  اینکه: اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست به استثنای پدری که هدیه را از فرزند خود بازپس گیرد، آن هم به شرطی که حیله‌ای در آن نباشد که اگر حیله‌ای در آن باشد حرام است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحق لمن وهب هبة أن يرجع فيها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا وهب هبة وقبضها الموهوب له، فإنه لا يَحِلُّ للواهب أن يرجع فيها، ولو رجع لم يمكن من ذلك، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – شبه العائد في هبته بأقبح تشبيه، إلا أنه استثنى من ذلك مسألة واحدة، وهي الوالد إذا وهب ولده -الذكور أو الإناث- شيئًا، فإن له أن يرجع في ذلك، إلا أن يكون حيلة مثل أن يهب ولديه الاثنين، كل واحد مائة، ثم يرجع في هبة أحدهما مِنْ أَجْلِ أن يُفَضّل الثاني عليه، فإن الحيلة على المُحَرَّم حرام، ولا تنفع.

والخلاصة أن من وهب هبة، وأقبضها للموهوب له، فإنه لا يَحِلُّ له أن يرجع فيها، إلا الأب فيما يعطي ولده، ويشترط في رجوع الأب فيما يعطي ولده ألا يكون ذلك على سبيل الحيلة، فإن كان على سبيل الحيلة كان حراما.

مطالب مرتبط:

(۴۸۳۹) حکم شرعی ترجیح یکی از فرزندان در محبت و بخش مال توسط پدر

در مورد پدر من جدا او را از این کار بر حذر می‌دارم به او می‌گویم که از خدا بترس و بین فرزندانت عدالت برقرار کن....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۹) حکم محبت بیشتر به فرزند بزرگتر که بیشتر از مادر مراقبت می‌کند

در باب اینکه فرزند بزرگتر را بیشتر دوست دارد چون به او نیکی می‌کند، این امری طبیعی است و انسان به کسی که به او نیکی می‌کند محبت بیشتری دارد. اما اینکه به او پول بیشتری می‌دهد امر ناجایزی است...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۹) حکم قبول کردن هدیه چیست و آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه قبول میکردند؟

قبول هدیه یکی از توصیه‌­های پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۶) آیا بخشش سهم ارث به یک برادر در صورت وجود دیگر وراث صحیح است؟

حکم این مساله این است که هیچ اشکالی در آن وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۵) حکم شرع درباره عدم انصاف والدین در قبال فرزندانشان

عدل بین اولاد و فرزندان واجب است....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۶) آیا می‌توانم اموالم را به نام فرزندانم ثبت کنم و شوهرم را از ارث محروم کنم؟

اگر در زمان حیات خود آنها را به فرزندانش بخشیده است و شوهر را محروم کرده و در هنگام این بخشش دچار مرضی نبوده که بیم مرگ داشته باشد، در این حالت این بخشش صحیح میباشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه