پنج‌شنبه 24 شعبان 1447
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
12 فوریه 2026

(۴۸۰۷) آیا خوردن غذایی با مال ربا جایز است؟

(۴۸۰۷) سوال: طعامی از مال حرام به ما داده شد – مال ربا – و آن را به او پس دادیم، اما او باز آن را به ما پس داد. این بار خجالت زده شدیم و آن را پس گرفتیم. آیا باید آن را به فقرا بدهیم یا می­توانیم آن را بخوریم؟

جواب:

می­توانید آن را بخورید. سبحان الله چگونه می­توانید بگویید آن را نخوریم و به فقرا بدهیم! (اگر بد است برای آنها هم بد است). اگر کسی قسمی از مالش حرام است، پذیرفتن هدیه از او بلااشکال است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه یهودیان را قبول می­کرد و یهودیان عموما ربا و مال حرام می­خوردند و پیامبر هرگز هدیه آنها را رد نمی­کرد و با یهودیان معامله نیز می­کردند و هنگامی که فوت کردند سپرشان نزد یک یهودی در ازای غذایی که برای خانواده­اش خریده بود، گرو مانده بود.

این امر را به صورت قاعده­ای کلی در نظر داشته باشید: هر کس مال حرامی کسب می­کند تنها بر خود او حرام است و اگر دیگران این مال را به طریق مشروع از او اخذ نمایند حرام نیست. مگر اینکه بدانیم این مال از آن شخصی معین است، مثلا بدانیم که مال سرقتی است که در این صورت از گرفتن آن اجتناب می­کنیم زیرا حرام عینی است. این قاعده­ای کلی است که به شما کمک می­کنید به آسانی در امور این چنینی تکلیف خود را بدانید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أُهدي إلينا طعام من مال حرام مال ربا- فرددناه إلى صاحبه، فرده إلينا، فاستحيينا وأخذناه، فهل نعطيه للفقراء، أم يجوز لنا أن نأكله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجوز لكم أن تأكلوه، وسبحان الله كيف يرد هذا السؤال لا تأكلونه، وتعطونه الفقراء، المهم أن من كان في ماله حرام إذا أهدى إلى أحد شيئًا، فقبول الهدية لا بأس به، بدليل أن الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قبل هدية من اليهود واليهود عامتهم يأكلون الربا والشحت، ولم يردّها النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- ولم يستفصل كما أنه صلى الله عليه وعلى آله سلم بايع اليهود فَقَدْ مَاتَ – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ عِنْدَ يَهُودِيُّ بِطَعَامِ اشْتَرَاهُ لِأَهْلِهِ.

وهذه خذها قاعدة: كُلِّ مَن اكتسب مالا مُحرَّما، فإنه حرام عليه وحده، أما على الآخرين إذا أخذوه بطريق مشروع فليس حراما عليهم، ما لم نعلم أن هذا مال شخص مُعيَّن، فإننا لا نأخذه مثل أن يُهدي إلينا السارق ما سرقه ونحن نعلم أنه سرقه، فهذا لا يجوز لنا ،قبوله، لأنه محرَّم لعَيْنه، وهذه قاعدة إذا علمها الإنسان زالت عنه الإشكالات، وتيسرت له الأمور.

مطالب مرتبط:

(۴۸۲۱) آیا پدر حق دارد زمینی را که با پول فرزند خریده، به نام خود ثبت کند؟

مالی که برای پدرت فرستاده‌ای را با نیت اینکه متعلق به خودش است از تو اخذ کرده و این مال ملک اوست و نشانه این امر این است که زمین را به نام خود ثبت کرده و آن را برای خود می‌خواسته است....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۹) حکم بخشش ناعادلانه اموال توسط پدر پیش از وفات

اما اگر پدر می‌دانسته که این کار حرام است که انشاء الله گمان نمی‌کنم چنین بوده باشد، در این صورت این کار وی حرام بوده است....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۳) آیا می‌توانم از پولی که با ماشین پدرم درمی‌آورم برای خودم خرج کنم؟

آنچه از این پول برای خانه پدر و ماشین او خرج میکنی کاملا بلااشکال است، هر چند بهتر است برای آنها نیز اجازه بگیری.

ادامه مطلب …

(۴۸۱۴) حکم شرعی تبعیض میان فرزندان در بخشش مال

این امر حرام است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از این کار نهی فرموده‌اند...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۹) حکم محبت بیشتر به فرزند بزرگتر که بیشتر از مادر مراقبت می‌کند

در باب اینکه فرزند بزرگتر را بیشتر دوست دارد چون به او نیکی می‌کند، این امری طبیعی است و انسان به کسی که به او نیکی می‌کند محبت بیشتری دارد. اما اینکه به او پول بیشتری می‌دهد امر ناجایزی است...

ادامه مطلب …

(۸۴۱۱) اگر زنی به زن دیگر عطر بدهد و او در خیابان استفاده کند، گناهکار است؟

اگر هدیه دهنده پیشتر بداند که هدیه گیرنده این عطر را در بیرون از منزل استفاده خواهد کرد و پس از معطر کردن خود به این عطر به بازار خواهد رفت، در این حالت اهدای عطر ابدا جایز نیست ز...هدیه

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه