پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۴۸۰۷) آیا خوردن غذایی با مال ربا جایز است؟

(۴۸۰۷) سوال: طعامی از مال حرام به ما داده شد – مال ربا – و آن را به او پس دادیم، اما او باز آن را به ما پس داد. این بار خجالت زده شدیم و آن را پس گرفتیم. آیا باید آن را به فقرا بدهیم یا می­توانیم آن را بخوریم؟

جواب:

می­توانید آن را بخورید. سبحان الله چگونه می­توانید بگویید آن را نخوریم و به فقرا بدهیم! (اگر بد است برای آنها هم بد است). اگر کسی قسمی از مالش حرام است، پذیرفتن هدیه از او بلااشکال است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه یهودیان را قبول می­کرد و یهودیان عموما ربا و مال حرام می­خوردند و پیامبر هرگز هدیه آنها را رد نمی­کرد و با یهودیان معامله نیز می­کردند و هنگامی که فوت کردند سپرشان نزد یک یهودی در ازای غذایی که برای خانواده­اش خریده بود، گرو مانده بود.

این امر را به صورت قاعده­ای کلی در نظر داشته باشید: هر کس مال حرامی کسب می­کند تنها بر خود او حرام است و اگر دیگران این مال را به طریق مشروع از او اخذ نمایند حرام نیست. مگر اینکه بدانیم این مال از آن شخصی معین است، مثلا بدانیم که مال سرقتی است که در این صورت از گرفتن آن اجتناب می­کنیم زیرا حرام عینی است. این قاعده­ای کلی است که به شما کمک می­کنید به آسانی در امور این چنینی تکلیف خود را بدانید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أُهدي إلينا طعام من مال حرام مال ربا- فرددناه إلى صاحبه، فرده إلينا، فاستحيينا وأخذناه، فهل نعطيه للفقراء، أم يجوز لنا أن نأكله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجوز لكم أن تأكلوه، وسبحان الله كيف يرد هذا السؤال لا تأكلونه، وتعطونه الفقراء، المهم أن من كان في ماله حرام إذا أهدى إلى أحد شيئًا، فقبول الهدية لا بأس به، بدليل أن الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قبل هدية من اليهود واليهود عامتهم يأكلون الربا والشحت، ولم يردّها النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- ولم يستفصل كما أنه صلى الله عليه وعلى آله سلم بايع اليهود فَقَدْ مَاتَ – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ عِنْدَ يَهُودِيُّ بِطَعَامِ اشْتَرَاهُ لِأَهْلِهِ.

وهذه خذها قاعدة: كُلِّ مَن اكتسب مالا مُحرَّما، فإنه حرام عليه وحده، أما على الآخرين إذا أخذوه بطريق مشروع فليس حراما عليهم، ما لم نعلم أن هذا مال شخص مُعيَّن، فإننا لا نأخذه مثل أن يُهدي إلينا السارق ما سرقه ونحن نعلم أنه سرقه، فهذا لا يجوز لنا ،قبوله، لأنه محرَّم لعَيْنه، وهذه قاعدة إذا علمها الإنسان زالت عنه الإشكالات، وتيسرت له الأمور.

مطالب مرتبط:

(۴۸۱۳) آیا فرد میتواند در زمان حیات خود مال خود را بر حسب موازین شرعی در بین ورثه تقسیم کند؟

علما فرمودهاند که انسان میتواند حتی در زمان حیات خود، بر حسب موازین شرعی مالش را در بین فرزندانش تقسیم کند. اما بهتر است این کار را انجام ندهد زیرا ممکن است اوضاع تغییر کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۶) حکم شرعی یک‌ سویه به فرزندان پسر و محروم‌کردن دختران

اگر این بذل و بخشش مستقل جنبه هدیه داشته باشد و ربطی به محتاج بودن یا نبودن فرزندان نداشته باشد، هرگز بر هیچکس حلال نیست که بین فرزندان پسر و دخترش یا بین فرزندان پسرش تبعیض قایل گردد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۶) آیا بخشش سهم ارث به یک برادر در صورت وجود دیگر وراث صحیح است؟

حکم این مساله این است که هیچ اشکالی در آن وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۸۳۲) حکم بخشش خانه پدری به یک فرزند بدون در نظر گرفتن سایر وراث

اینکه پدرت این خانه را به تو داده و هیچ سهمی از آن به خواهرانت نداده کاملا حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۸۰۳) حکم هدایایی که صبح روز عروسی به عروس داده میشود چیست؟

شکی نیست که هدایا جزو امور مستحب هستند زیرا باعث ایجاد محبت و الفت می­شوند...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۹) حکم محبت بیشتر به فرزند بزرگتر که بیشتر از مادر مراقبت می‌کند

در باب اینکه فرزند بزرگتر را بیشتر دوست دارد چون به او نیکی می‌کند، این امری طبیعی است و انسان به کسی که به او نیکی می‌کند محبت بیشتری دارد. اما اینکه به او پول بیشتری می‌دهد امر ناجایزی است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه