پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۴۷۸۶) وظیفه شرعی وارث در قبال زمین و دام‌های وقفی پدر پس از فوت

(۴۷۸۶) سوال: پدرم چند راس وام وقفی داشت. وام­ها تلف شدند. یک قطعه زمین وقفی هم داشت. حال پدرم خود فوت کرده است. این زمین قسمت بندی شده و در آن درخت کاشته شده است. من خود کارمند هستم و کسی را پیدا نمی­کنم که به آن رسیدگی کند و زمین را دوباره زنده کند تا دوباره تبدیل به باغ مثمری شود. لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید. من مبلغی هم برای پرداخت حقوق به باغبان این باغ در نظر گرفته­ام اما کسی پیدا نشد باغبانی آن را بر عهده بگیرد. خداوند به شما توفیق عنایت بفرماید.

جواب:

الحمدلله، در مورد دام­هایی که تلف شده­اند لازم نیست کاری انجام دهی. مگر اینکه به علت سهل انگاری یا ندانم کاری تو تلف شده باشند که در این صورت مسئولیت آنها متوجه تو است. زیرا اگر وقف یک مورد عینی بود و تلف شد، سوددهی آن وقف برای همیشه متوقف می­گردد. اما در مورد زمینی که برای آن کشاورزی پیدا نمی­شود، این موقوفه در واقع منافع و سوددهی آن معلق و تعطیل شده است و باید به فکر اصلاح آن یا تبدیل آن به موقوفه دیگری بود که مرجع ذی­صلاح برای این امر دادگاه شرعی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن عند والده بعض الأغنام، وقد كانت وقفًا، وماتت الأغنام، ويوجد عنده قطعة أرض وقفًا، وقد مات والدي، وأنا صاحب وظيفة، وقد قسمت هذه الأرض، وقامت فيها الأشجار، ولم أجد أحدا يحيي هذه الأرض، لكي تستثمر ثمرتها، أرجو إفادتي ماذا أفعل، علما بأنني قد وضعت فلوسا لمن يحرثها، ولكن للأسف لم أجد أحدا يقوم بزراعتها، نرجو التفصيل في ذلك، وفقكم الله ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحمد لله، أما بالنسبة للأغنام الوقف التي تلفت، فإنه لا يلزمه شيء بدلها، إلا إذا كان تَلَفُها بسبب تفريط منه، أو تعد، فإنه يجب عليه ضمانها، وذلك لأن الوقف إذا كان عَيْنًا فتلفت، بطل لفوات المحل، وأما بالنسبة للأرض التي لم يجد لها زارعا على الرغم من أنه وضع لها دراهم لمن يزرعها، فلم يجد، فإنها تعتبر من الأوقاف التي تعطلت منافعها، ومثل هذا يجب أن ينظر فيه إلى الأصلح من استبداله بوقف آخر، أو ضرب حكورة عليه تستغل والمرجع في ذلك إلى المحكمة الشرعية.

مطالب مرتبط:

(۴۷۸۲) آیا می‌توان نذر متوفی را به شکلی دیگر ادا کرد؟

وقف کننده باید اموالش را در اموری که احسان و اطاعت خدا در آن است، وقف نماید و بهترین این امور هم مصالح عمومی است که عبارت است از تعمیر و صیانت از مساجد، خرید فرش و آبسردکن و تهویه و ... ....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۳) حکم شرعی خارج کردن وسایل مستهلک از مسجد

اگر آنها را با نمونه­ی بهترجایگزین کنید این کار جایز است. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۰) حکم ساخت مسجد جدید در نزدیکی مسجدی که از پیش بنا شده است

اگر مسجدی که برای این اشخاص بنا نهاده­ای اکنون از آنها بسیار دور است و از تو می­خواهند که آن را به مکانی نزدیکتر منتقل کنی و کسی به مسجد اولی نیاز ندارد، پس انتقال مسجد به جایی که برای ایشان نزدیکتر باشد اشکالی ندارد..

ادامه مطلب …

(۴۷۶۸) آیا اجر صدقه جاریه به میت میرسد؟

باید دید که آیا کسی که صدقه جاریه را انجام داده، خود متوفی قبل از فوت بوده است؟...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۱) حکم نگهداری قرآن وقفی مسجد

باید دانست که موقوفاتی که در مسجد هستند را ابدا نباید از مسجد خارج کرد، حتی اگر برای استفاده باشد. پس خارج کردن قرآن یا هر کتاب دیگر یا حتی هر وسیله برقی یا ... از مسجد برای استفاده در خانه حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۰) آیا میتوان قرآن را از مسجد برداشت و سپس به آن بازگرداند؟

بردن قرآن از مسجد و بازگرداندن آن ابدا جایز نیست. زیرا قرآن­های موجود در مساجد وقف عام هستند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه