چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۷۷۲) آیا برداشت و فروش آب از چاه وقف‌شده برای عموم، گناه است؟

(۴۷۷۲) سوال: اگر شخصی از چاهی که شخص دیگری در راه خدا حفر کرده یا خریده تا مردم از آن بیاشاماند و آب ببرند، آب بکشد و به مردم بفروشد، مرتکب عمل حرامی شده است؟ لطفا پاسخ ما را بدهید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

در امور وقفی باید طبق شروط وقف عمل شود. اگر این وقف به نیت عام المنفعه انجام گرفته است و هدف این است که هر کس به اندازه نیاز خود از آن بنوشند، در این حالت فروش آن جایز نیست مخصوصا اگر آب چاه کم باشد و پس این شخص دیگران هم به فروش آب تحریک شوند. اما اگر کسی که این چاه را وقف کرده محدودیتی برای استفاده از آن قائل نشده و نوشیدن از آن و فروش آن را جایز دانسته، در این حالت فروش آب آن مشکلی ندارد. خلاصه امر اینکه همه چیز باید طبق شروطی که وقف کنندگان تعیین کرده­اند انجام بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان شخص حفر بئرا، أو اشتراها ليجعلها في سبيل الله لمن أراد أن يشرب، أو من أراد أن يأخذ من هذا الماء، فما حكم الشرع في نظركم فيمن يأخذ الماء من هذه البئر، ويبيعها على الناس الآخرين، إما ليشربوا، وإما ليسقوا به مزارعهم، أفتونا مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب فيها وقف أن يتصرف فيه الناس على حسب شرط الواقف، فإذا كان هذا الواقف إنما وقفه لينتفع به الناس، ويشربوا منه ما يحتاجون إليه، فإنه لا يَحِلُّ لأحد أن يأخذ من هذا الماء ليبيعه، لا سيما إذا كان ماء البئر قليلا، بحيث إذا أخذه غَوّره على من بعده، وأما إذا كان الواقف أراد بهذا البئر مطلق الانتفاع، سواء انتفع الإنسان بشرب الماء من هذه البئر، أو ببيعها، فإن الأمر يكون واسعا. المهم أن الأشياء الموقوفة تُستعمل على حسب شرط الواقفين.

مطالب مرتبط:

(۴۷۹۳) حکم شرعی خارج کردن وسایل مستهلک از مسجد

اگر آنها را با نمونه­ی بهترجایگزین کنید این کار جایز است. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۰) آیا میتوان قرآن را از مسجد برداشت و سپس به آن بازگرداند؟

بردن قرآن از مسجد و بازگرداندن آن ابدا جایز نیست. زیرا قرآن­های موجود در مساجد وقف عام هستند...

ادامه مطلب …

(۴۷۶۹) ساخت مسجد به نیت پدر فوت‌شده، آیا صدقه جاریه محسوب می‌شود

بله برای او صدقه جاریه محسوب خواهد شد. اما او کسی نیست که آن را بنا کرده است، بلکه تو بنا کرده­ای. پس تا در این مسجد نماز خوانده شود و از آن به خلق سود و منفعتی برسد، اجرش به پدرت خواهد رسید...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۲) آیا می‌توان نذر متوفی را به شکلی دیگر ادا کرد؟

وقف کننده باید اموالش را در اموری که احسان و اطاعت خدا در آن است، وقف نماید و بهترین این امور هم مصالح عمومی است که عبارت است از تعمیر و صیانت از مساجد، خرید فرش و آبسردکن و تهویه و ... ....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۳) حکم عمل به وصیت‌نامه‌ای که پس از تقسیم میراث پیدا شده

باید از هر وارث، یک سوم سهم الارثی که اخذ کرده پس گرفته شود و سپس مبلغ گردآمده به مقتضای این وصیت نامه وقف گردد...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۷) حکم بی‌توجهی به زمین‌های اوقافی و پیامدهای آن

در حالت کلی جایز نیست متولیان اماکن موقوفه، این اماکن را به حال خود رها کنند و اهمال پیشه کنند، بلکه بر آنها واجب است که از آن به نحو احسن مراقبت کنند و در صورت امکان از آن استفاده کنند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه