پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۴۷۶۹) ساخت مسجد به نیت پدر فوت‌شده، آیا صدقه جاریه محسوب می‌شود

(۴۷۶۹) سوال: پدرم فوت کرده است. اگر من مسجدی بنا کنم و بگویم: پروردگارا! این مسجد از آن پدر متوفایم باشد، آیا برای او صدقه جاریه محسوب خواهد شد؟

جواب:

بله برای او صدقه جاریه محسوب خواهد شد. اما او کسی نیست که آن را بنا کرده است، بلکه تو بنا کرده­ای. پس تا در این مسجد نماز خوانده شود و از آن به خلق سود و منفعتی برسد، اجرش به پدرت خواهد رسید. اما بگذار تو را به امری بهتر از این راهنمایی کنم و آن دعا کردن برای پدرت است. بهتر است اعمال صالح را برای خود انجام دهی و برای پدرت دعا کنی . زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره می­فرمایند:» إذا ماتَ الإنسانُ انقَطَعَ عَمَلُهُ إلاّ مِن ثَلاثٍ : إلاّ مِن صَدَقَةٍ جارِيَةٍ ، أو عِلمٍ يُنتَفَعُ بِهِ ، أو وَلَدٍ صالِحٍ يَدعو لَهُ» «هر گاه انسان بميرد، رشته عملش قطع مى شود مگر سه چيز كه دنباله دارد : صدقه جاريه، يا دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند، يا فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند. «و مراد از صدقه جاریه در اینجا صدقه­ای است که متوفی قبل از مرگش آن را انجام داده باشد و در حدیث دیدیم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نفرموده­اند “فرزند صالحی که برایش صدقه دهد” بلکه فرموده­اند “فرزند صالحی که برایش دعا بخواند” و ما را به دعا بدون عمل توصیه فرموده­اند. پس توصیه من به این برادر عزیز و تمام کسانی که سوال مشابه دارند این است که برای مرده بسیار دعا کنند و اعمال صالح را برای خودشان نگه دارند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدي متوفّى، وأنا إذا بنيت له مسجدا، وقلت: يا رب هذا المسجد لوالدي المتوفى. فهل يكون له صدقة جارية؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يكون له صدقة جارية، لكنه ليس هو الذي أنشأها، بل الذي أنشأها أنت، فما دام هذا المسجد يُصَلَّى فيه، ويُنتفع به، فأجره لأبيك، ولكنني سأدلك على خير من هذا، وهو أن تدعو لأبيك، وأن تجعل الأعمال الصالحة لك، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ». والمراد بالصدقة الجارية الصدقة التي أنشأها الميت قبل أن يموت، وأما الولد فلم يَقُلِ النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: أو ولد صالح يتصدق له بل قال: «أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ». فأرشد – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- إلى الدعاء دون العمل، فالذي أشير به على هذا الأخ، وعلى من يسأل سؤاله أن يدعو للميت، ويُكثر من الدعاء له، وأما الأعمال الصالحة، فيخصها لنفسه.

مطالب مرتبط:

(۴۷۹۰) آیا میتوان قرآن را از مسجد برداشت و سپس به آن بازگرداند؟

بردن قرآن از مسجد و بازگرداندن آن ابدا جایز نیست. زیرا قرآن­های موجود در مساجد وقف عام هستند...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۸) اگر سوددهی و مصلحت وقف پایان پذیرفت، آیا میتوان آن را فروخت؟

اگر سوددهی و مصلحت موقوفه­ای پایان پذیرفت، فروش آن نه تنها جایز، بلکه واجب است و باید فروخته شود و در کار خیر دیگری صرف شود....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۰) آیا مخالفت ورثه می‌تواند مانع اجرای وصیت به وقف شود؟

اگر آن خانم این آقا را برای خرید و وقف آن دو مکان وکیل خود قرار داده بوده و تنها برای مشاهده به آنجا رفته، در این حالت وقف باید انجام بگیرد و هیجکس حق ندارد با آن مخالفت کند. زیرا به واسطه وکیل، این عمل قطعی شده ...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۷) حکم شرعی تغییر اجرای وصیت با رضایت ورثه

بله اگر ورثه با عمل به این وصیت موافق هستند، مانعی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۳) حکم عمل به وصیت‌نامه‌ای که پس از تقسیم میراث پیدا شده

باید از هر وارث، یک سوم سهم الارثی که اخذ کرده پس گرفته شود و سپس مبلغ گردآمده به مقتضای این وصیت نامه وقف گردد...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۵) حکم زکات طلای نذری که برای ساخت مسجد کنار گذاشته شده است

این طلا هنوز وقف نشده است و تنها با خدا عهد بسته که پس از رسیدن آن به حدی معین مسجدی بنا نهد. پس هنوز وقفی محسوب نشده و باید چنان که پیشتر زکات آن را پرداخت کرده، این کار را همچنان ادامه دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه