جمعه 5 ذیحجه 1447
۱ خرداد ۱۴۰۵
22 می 2026

(۴۷۵۶) حکم برخورد با اشیای قیمتی گمشده و ناشناس

(۴۷۵۶) سوال: اگر شی گم شده­ای مانند طلا، اسکناس یا دستبندهای کوچک و بزرگ پیدا کردیم که صاحب آن مشخص نبود، آیا باید بر آن صدقه پرداخت کنیم؟

جواب:

اگر انسان پول یا جواهراتی پیدا کرد دو حالت دارد: حالت اول این است که شی پیدا شده ارزش چندانی نداشته باشد و اگر کسی آن را گم کند زیاد برای یافتن آن تلاش نکند و برایش مهم نباشد، در این حالت آن شی از آن یابنده خواهد بود و لازم نیست به دنبال صاحب آن بگردد. اما اگر احیانا فهمید صاحب آن کیست باید فورا آن را به او بازگرداند. مثلا در زمانه ما اگر کسی پنج ریال گم کند، زیاد به دنبال آن نخواهد گشت زیرا الحمدلله در کشور فراوانی و نعمت بسیار وجود دارد. اما اگر صاحب این پنج ریال را بشناسیم باید حتما این پول را به وی پس دهیم، چه آن را از ما بخواهد چه نخواهد. حالت دوم اما این است که شیئی که پیدا کرده­ایم با ارزش بوده و صاحبش به دنبال آن بگردد. در این حالت باید به دنبال صاحب آن بگردیم و به مدت یک سال آن شی گم شده را نزد خود نگاه داریم. در بازار و مساجد آگهی بزنیم و به دنبال کسی که آن را گم کرده بگردیم. ابتدا هر روز آگهی بزنیم، سپس هر هفته دو روز، پس از آن هفته­ای یک روز و بعد از آن دو هفته یک روز و … تا یک سال تمام سپری شود. اگر یک سال تمام سپری شد و اثری از صاحب آن یافت نشد، دیگر آن شی گم شده به یابنده آن تعلق دارد. اما اگر احتمال یافتن صاحب آن تقریبا غیرممکن است، مانند پولی که در جاده و راههای بین المللی یافت شود و ندانیم صاحب آن پول اساسا متعلق به کدام کشور است، پس بهتر است در هر کشوری که می­شناسیم آن را در راه خدا صدقه دهیم یا اینکه آن را به قاضی تحویل دهیم تا قاضی آن را در راهی که شرعی می­داند خرج نماید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إذا وجدت شيئًا ضائعا، وصاحب هذا الشيء غير معروف، أي لقطة مثل ذهب، أو نقود، أو أسْوِرَة صغيرة، أو كبيرة، فهل أدفع عنه صدقة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا وجد الإنسان لقطة من دراهم، أو حلي فلينظر: إذا كانت شيئًا يسيرا لا يهتم به الناس إذا ضاعت منهم، فإنها له، ولا يحتاج أن يبحث عن صاحبها، لكن إن علمه وجب عليه أن يعيدها إليه، مثال ذلك وجد إنسان خمسة ريالات وخمسة ريالات لا يهتم بها الناس، ولا يبحثون عنها في وقتنا هذا إذا ضاعت لأن الأمور – والله الحمد- وافرة، والخير كثير، لكن إذا علمت صاحب هذه الخمسة، فيجب أن تدفعها له، سواء طلبها منك، أو لم يطلبها، أما إذا كان الذي وجدته مما يهتم الناس به، ويبحثون عنه، فإن الواجب عليك أن تبحث عن صاحبه سَنةٌ كاملة، تُعرف هذه اللقطة في الأسواق، وحول المساجد لمدة سَنَة في أول الأمر تكرر هذا التعريف كل يوم، ثم في الأسبوع مرتين، ثم في الأسبوع مرة، ثم في الأسبوعين مرة، وهكذا حتى تتم السنة، فإذا تمت السَّنة، ولم يأت صاحبها فهي لك، وإذا كان يبعد وجود صاحبها كالدراهم توجد في الطرق البَريَّة، فإن العثور علي صاحبها قد يكون مستحيلا، وذلك لأن البلدان حولها كثيرة، ففي أي بلد تعرفها، فمثل هذا لو أن الإنسان تصدق به لكان خيرا، أو يعطيه القاضي، والقاضي يتصرف فيه بما يراه موافقا للشرع.

مطالب مرتبط:

(۴۷۶۲) حکم برداشتن وسایل به‌ جامانده از حجاج

اگر حجاج این وسایل را تعمدا جا گذاشته­اند، پس از آن یابنده خواهد بود؛ زیرا صاحبش آن را ترک کرده و دیگر ملک کسی نیست. اما اگر حاجی این وسیله را فراموش کرده است، برداشتن آن جایز نخواهد بود مگر در دو حالت:...

ادامه مطلب …

(۴۷۶۰) حکم پیدا کردن شیئی گم شده در حرم و در خارج آن چیست؟

آن را بردار و در مکه به دنبال صاحب آن بگرد، اگر پیدا نشد آنگاه آن را به قاضی بده....

ادامه مطلب …

(۴۷۵۸) حکم یافتن کیف پول در سفر

اگر کسی مبلغ معتنابهی پول پیدا می­کند که مطمئن است آن قدر است که صاحب آن را برای یافتنش به تکاپو انداخته باشد، باید حتما یک سال برای یافتن صاحب آن صبر کند و اگر پیدا نشد، آنگاه آن را برای خود خرج نماید....

ادامه مطلب …

(۴۷۵۲) اگر چیزی بیرون حرم بیابیم، آیا موظف به برداشتن و یافتن صاحب آن هستیم؟

اگر نمی­خواهد به دنبال صاحب آن بگردد، بهتر است آن را رها کند تا شاید صاحبش بازگشته و آن را دوباره پیدا کند یا اینکه کس دیگری بیاید و این کار را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۷۶۴) یافتن پول در منا و حکم توزیع آن میان فقرا

این کار صحیح نیست. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۵۳) حکم شرعی اموال پیدا شده پس از گذشت یک سال

اگر پس از یک سال صاحب آن پیدا نشود، آن شی بر او حلال خواهد بود و جزو املاک او حساب خواهد شد و می­تواند هر طور که خواست با آن رفتار کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه