پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۷۰۸) آیا دریافت درصدی از درآمد کارگران پس از اجازه دادن به آنها برای کار آزاد جایز است؟

(۴۷۰۸) سوال: اگر کسی برای استخدام چند کارگر درخواست بدهد، اما پس از مدتی دیگر به چند نفر از آنها نیاز نداشته باشد و به آنها اجازه دهد تا در بازار آزاد کار کنند به شرط اینکه مبلغی پول یا درصدی از درآمد ماهانه یا سالانه خود را به او بدهند، آیا دچار معصیت و گناه شده است و آیا این پولی که می­گیرد حلال است؟ لطفا پاسخ دهید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

اگر کار کارفرما با کارگری تمام شد، می­تواند اگر مدت قرارداد تمام شده او را به کشورش بازگرداند، یا اینکه آنها را مطابق قانون به کفیل دیگری واگذار کند. اما اگر چنین نکرد حلال نیست از آنها و از کار آنها پول بگیرد، زیرا هیچ نقشی در کار و شغل آنها در بازار ندارد.

و بسیاری از مردم (از خداوند منان می­خواهم ما و ایشان را هدایت فرماید) هیچ دغدغه­ای جز طمع و حرص مال ندارند و مشاهده می­کنیم که کارگران زیادی از خارج کشور جذب می­کنند که تنها به تعداد کمی از آنها نیاز دارند و حتی ممکن است ابدا به هیچکدام از آنها نیاز نداشته باشند. پس از جذب، آنها را در بازار رها کرده و از آنها (چه کار کنند چه نکنند) پول ماهانه می­گیرند و آشکار است که این امر کاملا غلط است و از یک لحاظ مخالف قانون و از لحاظ دیگر ظلم به این کارگران است زیرا ممکن است در بعضی از ماهها نتواند به وجهی که این کفیل از آنا طلب می­کند دست یابند.

پس بر مسلمین واجب است که تقوای خدا را پیشه کنند و رزق را از راههای حلال طلب نمایند تا آنچه که خدا به آنها وعده داده آنجا که می­فرماید:” وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا(٢)وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ” “و هرکس که از الله بترسد، (الله) راه نجاتی برای او قرار می‌دهد. ( ۳ )و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد”، شامل حال آنها شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا استقدم الشخص عُمالا للعمل لديه، وقد استغنى عن بعضهم في العمل، وتركهم يعملون في السوق بموجب نسبة يأخذها منهم في الشهر، أو مبلغ مُعَيَّن يأخذه منهم في السنة، هل في ذلك إثم، وهل المبلغ الذي يأخذه منهم حلال أم حرام أفتونا مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا أتى الإنسان بعمال فزادوا عن حاجته، فإنه بإمكانه أن يَرُدَّهم إلى ديارهم إذا كانت المدة التي بينه وبينهم قد انتهت، أو يتنازل لهم إلى كفيل آخر حسبما يقتضيه النظام، فإن لم يتمكن من ذلك، فإنه لا يحل له أن يأخذ عليهم نسبة من أعمالهم التي ليس له فيها أثر.

وكثير من الناس – نسأل الله لنا ولهم الهداية- ليس لهم هم إلا الطمع والجشع، فتجدهم يستقدمون عمالا كثيرين لا يحتاجون إلا إلى قليل منهم، وربما لا يحتاجون منهم أحدا أبدا، ويتركونهم في الأسواق، ويضربون عليهم ضريبة كل شهر، سواء عملوا أم لم يعملوا، ولا شك أن هذا غلط مخالف للأنظمة من وجه، وظُلم لهؤلاء العمال من وجه آخر، لأنه ربما يحصل العامل هذه الضريبة التي ضَرَبَها عليه كفيله، وربما لا يُحصِّلُها، فيكون في هذا ظلم له. والواجب على المسلمين أن يتقوا الله – عز وجل – وأن يُجملوا في الطلب وأن يطلبوا الرزق من أبوابه الحلال، حتى يحصل لهم ما وعدهم الله به في قوله: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ﴾ [الطلاق: ۲ -3].

مطالب مرتبط:

(۴۶۸۹) حکم پرداخت کمتر از مزد توافق شده به کارگر

اگر کسی کارگری به کار بگمارد و به صورت کامل از او کار بکشد، سپس دستمزد او را کامل به او ندهد، خداوند در روز قیامت دشمن او خواهد بود...

ادامه مطلب …

(۴۷۱۵) آیا دریافت بیعانه از مشتریان در دفاتر املاک جایز است؟

اگر مستأجر پانصد ریال به عنوان بیعانه به شما داد و نیامد و شما از آمدنش مأیوس شدید، پس آن برای شماست، اما مقداری از اجرت آن برای صاحب املاک و صاحب دفتر است،..

ادامه مطلب …

(۴۷۱۲) آیا پرداخت درصدی به کارگر علاوه بر حقوق ماهیانه جایز است؟

اگر به او اجازه  معامله درصدی با کارگران را دادند پس بر او در این معامه باکی نیست به شرطی که کار را بپذیرد و آنچه که خواسته شده انجام بدهد..

ادامه مطلب …

(۴۷۰۹) حکم شرعی درخواست دستمزد در صورت غیبت از مدرسه به دلیل بیماری

اگر فرد به خاطر عذری از کار خودداری کرد، و اگر کسی را در جای خود قرار داد، مستحق حقوق کامل است، و اگر کسی را به جای خود قرار نداد، پس آن بستگی به سازمانی دارد- سازمان های دولتی- که در آن کار می کند...

ادامه مطلب …

(۴۷۱۴) حکم پرداخت مبلغ اضافی به کارگر به خاطر حسن رفتار

رای کارگر، زیرا تو به خاطر حسن رفتارش، تنها به او داده ای و صاحب کارگاه حقوق عادی خود را دارد....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۰) حکم شهادت دروغ و انکار حقوق کارگر

هر کس شهادتی که به آن آگاه است، کتمان کند، خداوند در موردش می فرماید:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه