چهارشنبه 20 شوال 1447
۱۸ فروردین ۱۴۰۵
8 آوریل 2026

(۴۶۵۹) آیا جایز است پول هدیه شده به فرزندان را از آنها بگیریم؟

(۴۶۵۹) سوال: یک دختر و یک پسر داریم که در سن ده سالگی خود هستند. دختر یازده ساله است. بعضی از کسانی که به خانه ما می­آیند از آشنا و فامیل و … به فرزاندان ما گاهی ده، بیست تا حتی صد ریال پول هدیه می­دهند و آنها نیز با این پول­ها خرید می­کنند. آیا جایز است آنها را فریب داده، به آنها دروغ گفته و این پول­ها را از آنها بگیریم یا خیر؟

جواب:

اینان کودک هستند و بر اولیا و والدین ایشان واجب است که اجازه ندهند کودکانشان با اموالشان بازی کنند (و آن را حیف و میل نمایند) چنان که خداوند تعالی می­فرماید: ” وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا” ”  و اموال خود را که خداوند آن را وسیله قوام (زندگی) شما قرار داده است، به سفیهان (و کم خردان) ندهید ” (النسا  ٥) وهمچنین می­فرماید : ” وَابْتَلُوا الْيَتَامَىٰ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ” ” و یتیمان را بیازمایید تا وقتی که به (سن) ازدواج (و بلوغت) رسند، پس اگر در ایشان رشد (کافی) یافتید، اموالشان را به آنان بدهید ” (نساء ٦)، پس حفظ و نگه­داری از اموال امری واجب است. یعنی اگر مالی که به این دختر و پسر داده می­شود زیاد است باید از آنها گرفته شود. مقداری که برای خرید اسباب بازی و سرگرم شدن و لذت بردن کافی است به آنها داده شود و باقی برای آنها حفظ گردد و این بر اولیای آنها واجب است و اگر به آنها اجازه دهند که با اموال خود بازی کرده و آنها را حیف و میل کنند، قطعا مرتکب فعل حرام شده­اند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندنا ولد وبنت وهما في سن العاشرة والبنت عمرها إحدى عشرة سنة، تقول ويأتيهما بعض النقود من الزوار الذين يأتون إلينا، أو من أقاربنا ويشترون بهذه النقود التي تبلغ العشرة والعشرين إلى أن تصل إلى المائة، فهل يجوز لنا أن نحتال عليهم، ونكذب لنأخذ هذه النقود منهم، أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هؤلاء صغار والصغار يجب على أوليائهم ألا يمكنوهم من التلاعب بأموالهم، لقول الله تعالى -: ﴿ وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِينَما ﴾ [النساء: ٥] وقوله: ﴿ وَابْتَلُوا الْيَتَمَىٰ حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ ءَانَسْتُم مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ ﴾ [النساء: ٦] وحفظ الأموال أمر واجب، فهذا الولد، وهذه البنت تؤخذ الأموال التي يُعطوها إذا كانت كثيرة، ويعطون منها ما تطيب به نفوسهم يشترون به ما يتلهون به مما يكون مباحا لأمثالهم، والباقي يحفظ لهم، هذا هو الواجب على أوليائهم، وأما أن يمكنوهم من التلاعب بالأموال، فهذا حرام على أوليائهم أن يمكنوهم منه.

مطالب مرتبط:

(۴۶۶۱) حکم فروش جواهرات خواهر متوفی برای انجام حج و حقوق فرزندان

رای من این است که این دخل و تصرف انجام شده در مال این کودکان ابدا جایز نیست. زیرا هیچ کس حق ندارد از مال ایشان چیزی را اهدا کند،..

ادامه مطلب …

(۴۶۶۲) آیا وصیت به فرزند برای دادن یک سوم مال صحیح است؟

این وصیت صحیح است...

ادامه مطلب …

(۴۶۶۰) آیا بلوغ سن معینی دارد؟

نزد علما مشهور است که بلوغ سن معینی دارد و آن سن پانزده سالگی تمام است...

ادامه مطلب …

(۴۶۶۳) آیا تصرف در اموال پدر مسن در صورت کم توانی ذهنی جایز است؟

اگر رفتار پدر شما به مرحله غیرطبیعی رسیده است، چاره­ای نیست مگر اینکه به دادگاه رجوع کنید تا کارهای قانونی لازم انجام گیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه