(۴۶۳۷) سوال: جناب شیخ بعضی از بازرگانان محصولات را یک یا دو سال قبل از رسیدن آنها خریداری می­کنند. آیا این کار جایز است؟

جواب:

خرید محصول یک یا دو سال قبل از رسیدن آن بر دو قسم است:

نوع اول: بدین صورت است که جنسی به صورت وصفی در ذمه فروشنده قرار می­گیرد. برای مثال خریدار صد صاع گندم از او بخرد و بعد از یک یا دو سال از او تحویل بگیرد (به قیمتی که بدون تاخیر در زمان عقد قرارداد پرداخت می­شود). این نوع معامله جایز است و نام شرعی آن السلم یا پیش خرید است و اصحاب پیامبر صلی الله علیه و علی آله و سلم در زمان ایشان اینگونه معاملات را انجام می­دادند چنان که ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نقل می­کند که: مردم محصولات را یک ساله و دو ساله پیش خرید می­کردند. پیامبر صلی الله علیه و علی آله و سلم فرمود: “من أسلف في شيءٍ ففي كيل معلوم ووزن معلوم إلى أجل معلوم”. “هر کس چیزی را پیش خرید کرد باید در کیل معلوم، وزن معلوم و زمان معلوم انجام گیرد.”

نوع دوم: این است که (مثلا) ثمر یک نخل را برای مدت یک یا دو سال به صورت عینی بخرد ( و نه مثل مورد اول مقدار مشخصی محصول نهایی تعیین شده) که این حرام است و جایز نیست، زیرا فروشی ناموجود و مجهول است و از پیامبر پیامبر صلی الله علیه و علی آله و سلم نقل شده که ایشان نهی کرده­اند از فروش میوه و محصولات، پیش از اينکه گل آن بریزد و میوه آن گره ببندد. خریدار و فروشنده را نهی کرده است. و این بود حکم این مساله!