چهارشنبه 20 شوال 1447
۱۹ فروردین ۱۴۰۵
8 آوریل 2026

(۴۶۱۳) آیا شرط افزایش قیمت در صورت تأخیر در پرداخت، جایز است؟

(۴۶۱۳) سوال: جناب شیخ نظر شما درباره کسی که می­گوید: این ماشین را به صورت بازپرداخت یک ساله به مبلغ  شصت هزار ریال به تو می­فروشم و اگر پس از یک سال پرداخت نکنی، برای سال دوم مبلغ آن به هفتاد هزار ریال افزایش خواهد یافت (این سخن درهنگام عقد قرارداد گفته می­شود) چیست؟ لطفا پاسخ خود را برای ما تشریح بفرمایید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

این قرارداد حرام است؛ زیرا ربا به حساب می­آید. اگر فروشنده نسبت به تعهد مشتری شک دارد، پس از ابتدا قیمتی گرانتر با بازپرداختی طولانیتر بر مال خود بنهد زیرا اگر شخصی برای مثال کالایی را که قیمت آن در حال حاضر هزار است را به به قیمت دو هزار به صورت دو ساله بفروشد مشکلی ایجاد نمی­کند، زیرا این امر شامل قول خداوند تعالی می­شود که می­فرماید: ” وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ” “و خداوند فروش را حلال کرد”(البقرة ٢٧٥) یا اگر آن را با قیمت هزار و پانصد بفروشد مشکلی ندارد. ولی اگر بگوید: به تو به قیمت هزار و پانصد و به صورت یک ساله می­فروشم اما اگر نتوانی بعد از یک سال پول آن را بپردازی، قیمت آن به دو هزار افزایش می­یابد، بدون شک این معامله، حلال نبوده، حرام است و در زمره معاملات ربوی به حساب می­آید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، ما تقولون فيمن يقول لرجل: أبيعك هذه السيارة إلى العام القادم بستين ألف ريال، وإذا لم تسدد المبلغ، سيكون المبلغ سبعين ألف ريال في العام الذي يليه. وهذا الكلام في بداية العقد، فأرجو الإفادة في هذا مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا العقد حرام، لأنه ربا، وإذا كان البائع شاكا في وفاء المشتري، فليجعلها بالثمن الأعلى من البداية، وإلى الأمد المتأخر من البداية، فإن الإنسان إذا باع ما يساوي ألفا في الحاضر بألفين إلى مدة سنتين، فلا حرج عليه، لدخوله في قول الله – تعالى -: ﴿ وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ [البقرة: ٢٧٥] أو باعه بألف وخمسمئة إلى سَنَة، فلا شيء عليه، أما أن يقول: بعتك ما يساوي ألفا بألف وخمسمئة إلى سَنَة، فإن لم تسدد فبألفين. فإن هذا حرام، لا يحل، لأنه ربا.

مطالب مرتبط:

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه