سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۲۹۸) حکم ترک وقوف در مشعرالحرام از روی فراموشی

(۴۲۹۸) سوال: در حج امسالم بعد از عرفه به مزدلفه رفتم و آنجا را شب ماندم ولی فراموش کردم که به مشعر الحرام بروم، آیا گناهی بر من هست شیخ بزرگوار؟ و اگر گناهی بر من می‌باشد کفاره‌ی آن چیست؟

جواب:

اگر در مزدلفه در هر مکانی از آن شب را گذراندی گناهی بر تو نیست و ضرری به تو نمی‌رساند اگر به مشعر الحرام نروی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مشعرالحرام ایستاند و فرموند: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۱] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): جمع یعنی مزدلفه؛ بنابراین در هر مکانی که وقف کرده‌ای و شب را در آنجا ماندی کفایت می‌کند و چیزی که از این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آشکار می‌شود: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۲] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): این است که برای انسان شایسته نیست که بر خود سختی و زحمت برای رسیدن مشعر ااحرام متحمل شود بلکه در مکانی که قرار دارد بماند و نماز صبح را که خواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخواند تا صبح بسیار روشن گشته سپس به منی برود.


[۱] رواه مسلم (۱۲۱۸).

[۲] رواه مسلم (۱۲۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أثناء حَجِّي هذا العام وبعد عَرَفَةَ ذهبت إلى الْمُزْدَلِفَةِ، فَبِتُ بها، ولكن نسيت أن أذهب إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، هل عليَّ إِثم في هذا يا فضيلة الشيخ ؟ وإذا كان كذلك فما هي الكفارة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليك إثم إذا بتّ في مزدلفة في أي مكان منها، ولا ضرر عليك إذا لم تَذْهَبْ إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، فإن النبي صلى الله عليه وسلم وقف في الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، وقال: «وقفت ها هُنَا، وَجَمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، جمع يعني: مُزْدَلِفَةً كلها موقف. فأي مكان وقفت فيه وبتّ فيه فإنه يجزئك، والذي يظهر من قول النبي صلى الله عليه وسلم: «وقفت ها هنا، وجمع كلها موقف» أنه لا ينبغي للإنسان أن يَتَكَلَّفَ ويتحمل مشقة من أجل الوصول إلى الْمَشْعَرِ، بل يقف في مكانه الذي هو فيه إذا صلى الفجر، فيدعو الله -عز وجل- إلى أن يُسْفِرَ جِدًا ثم يَدْفَعُ إِلى مِنِّي.

مطالب مرتبط:

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

(۴۳۵۷) حکم تأخیر خروج از مکه پس از طواف وداع به دلیل شرایط خانوادگی

برای کسی که می‌خواهد از مکه بعد از حج یا عمره‌اش سفر کند واجب است که آخرین کارش طواف باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۷۵) آیا زیارت مسجد النبی شرطی برای قبولی حج است؟

از ضروریات حج نیست که انسان مسجد النبی را زیارت کند و علاقه‌ای حج ندارد و زیارت کردن مسجد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هر زمانی ممکن است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۰) تعداد دورهای طواف وداع؛ آیا عدد مشخصی دارد یا طواف به هر مقدار کفایت می‌کند؟

زمانی که طواف اطلاق شد منظور طواف شرعی است که هفت دور است و بر آن زیاد و کم نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۹۷) توضیح درباره مشعرالحرام و حکم دعا و وقوف بر کوه آن

مکان معینی است که مسجد بر آن بنا شده است و آن مکانی که است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که نماز صبح در مزدلفه را خواند و تا مشعر الحرام سوار بر سواره شده است و نزد آن ایستادن و دعا، تکبیر تهلیل گفته است....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۵) حکم ترک طواف وداع برای زن حائض در پایان مناسک حج

کسی در حیض و نفاس به سر می‌برد بر او طواف وداع واجب نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه