شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۱۳۴) حکم احرام از جده برای حج نایبانه به‌ جای میقات اصلی

(۴۱۳۴) سوال: به خاطر کار به مکه­ی مکرمه آمدم در حالی که حج واجب خود را ادا کرده­ام و در سال دوم خواستم که به نیابت از مادرم که فوت شده حج را ادا کنم و از برخی در مورد کیفیت احرام سؤال کردم و به من گفتند: به جده برو و از آن جا نیت احرام بیاور لذا به جده رفتم و از آن جا نیت احرام را آوردم و مناسک حج را کامل نمودم؛ آیا این حج من درست است یا این که لازم است چیز دیگری را انجام دهم؟ لطفا پاسخ دهید بارک الله فیکم.

جواب:

اگر در مکه بودی احرام تو برای حج از مکانی است که تو در آن جا در مکه هستی و نیازی به رفتن به جده یا جای دیگری نیست به دلیل حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص نمود سپس فرمود: «ومن كان دون ذلك فمن حيث أنشأ حتی أهل مكة من مكة»: (کسی که غیر از این­ها باشد از هر جایی که هست نیت می­کند حتي اهل مکه در مکه نیت می­کنند)[۱].

اما اگر می­خواهی نیت عمره کنی در حالی که در مکه هستی باید به نزدیک­ترین جا خارج از حدود حرم بروی تا این که بدین وسیله از احرام خارج شوی به همین دلیل زمانی که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درخواست نمود که به عمره بیاید به برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر دستور داد که همراهش تا تنعیم بیاید تا این که از آن نیت احرام بیاورد.[۲]

بنابراين كسي كه به تو گفت: باید به سوی جده بروی قولش وجهی ندارد و حج تو در هر صورت إن شاء الله درست است مادامی که بر منهج رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و تو در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خالص هستی لذا همان­طور که می­خواستی از جانب مادرت ادا می­شود.


[۱] بخاري: كتاب الحج، باب مهل أهل مكة للحج و العمرة، شماره­ى (۱۵۲۴)، و مسلم: كتاب الحج، باب مواقيت الحج و العمرة، شماره­ى (۱۱۸۱).

[۲] بخاري: كتاب الحج، باب التمتع و الإقران و الإفراد بالحج، شماره­ى (۱۵۶۱)، و مسلم: كتاب الحج، باب بيان وجوه الإحرام، شماره­ى (۱۲۱۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قدمت إلى مَكَّةَ الْمُكَرَّمَةِ من أجل العمل، وأديتُ فَرِيضَةَ الْحَجِّ عن نفسي، وفي السنة الثانية أردت أن أحج عن والدتي المتوفاة، وقد سألت البعض عن كيفية الْإِحْرَامِ وقالوا لي: اذهب إلى جُدَّةَ وأَحْرِمْ من هناك، وفعلا ذهبت إلى جُدَّةَ وأَحْرَمْتُ من هناك، وأتممت مناسك الحج، فهل حجتي هذه صحيحة، أم يلزمني شيء آخر أفعله؟ أفيدوني بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا كنت في مَكَّةَ فإن إحرامك لِلْحَجِّ يكون من مكانك الذي أنت فيه في مَكَّةَ ولا حاجة إلى أن تخرج إلى جُدَّةً ولا إلى غيرها، لحديث ابن عباس رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم وَقَتَ الْمَوَاقِيتَ ثم قال: «ومن كَانَ دُونَ ذَلِكَ فِمِنْ حيث أَنْشَأَ، حتى أَهْلُ مَكَّةَ من مَكَّةَ».

وأما إذا كنت تريد أن تُحْرِمَ بِعُمْرَةِ وأنت في مَكَّةَ، فإنه لا بُدَّ أن تخرج إلى أدنى الحل، يعني إلى خارج حدود الْحَرَمِ حتى تهل بها، ولهذا لما طلبت عائشة رضي الله عنها من النبي صلى الله عليه وسلم أن تأتي بِعُمْرَةٍ أمر أخاها عبد الرحمن بن أبي بكر أن يخرج بها إلى التَّنْعِيمِ حتى تُهلَّ مِنْهُ.

وعلى هذا، فالذي قال لك: لا بُدَّ أن تخرج إلى جُدَّةَ لا وجه لقوله، وحَبُّكَ بكل حال صحيح إن شاء الله تعالى، ما دام على منهج الرسول صلى الله عليه وسلم، وأنت مخلص في دين الله، فيكون لأُمِّكِ كما أردت.

مطالب مرتبط:

(۴۱۴۳) حکم احرام بستن پس از عبور از میقات به‌ سبب ناآگاهی

چیزی بر شما از فدیه و ... واجب نیست اما بر شما واجب است چنین کاری را دوباره انجام ندهید و در موازات میقات در حالی که در هواپیما هستید نیت احرام نمایید.....

ادامه مطلب …

(۴۱۳۷) حکم احرام از مکه به‌ جای میقات و نیابت در تکرار حج واجب

احرام بستن در میقات برای کسی که قصد حج و عمره را دارد واجب است ...

ادامه مطلب …

(۴۱۳۵) حکم حج کسانی که بدون احرام از میقات وارد مکه می‌شوند

حج درست است زیرا ارکان آن را انجام داده است اما به نسبت عدم احرام بستن از میقات، گناه و حرام است اما حج به وسیله­ ی آن باطل نمی­گردد و با فدیه ­ای که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا در آن جا تقسیم می­شود جبران می­شود...

ادامه مطلب …

(۴۱۶۱) حکم نیت احرام در فرودگاه جده بدون همراه داشتن لباس احرام

حقیقت این است که انسان می­تواند در هواپیما بدون لباس احرام نیت احرام کند بدین صورت که....

ادامه مطلب …

(۴۱۶۰) حکم پوشیدن شلوار کوتاه در حال احرام و ترک میقات عمره

بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند و چیزی از آن را نمی­خورد به خاطر جبران آن چه از واجب احرام ترک کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۷) حکم عمره بدون احرام از میقات

برای انسان جایز نیست در صورتی که قصد حج یا عمره دارد اگر به میقاتی گذر کرد بدون این که نیت احرام نماید از آن عبور کند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه