پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۴۱۳۴) حکم احرام از جده برای حج نایبانه به‌ جای میقات اصلی

(۴۱۳۴) سوال: به خاطر کار به مکه­ی مکرمه آمدم در حالی که حج واجب خود را ادا کرده­ام و در سال دوم خواستم که به نیابت از مادرم که فوت شده حج را ادا کنم و از برخی در مورد کیفیت احرام سؤال کردم و به من گفتند: به جده برو و از آن جا نیت احرام بیاور لذا به جده رفتم و از آن جا نیت احرام را آوردم و مناسک حج را کامل نمودم؛ آیا این حج من درست است یا این که لازم است چیز دیگری را انجام دهم؟ لطفا پاسخ دهید بارک الله فیکم.

جواب:

اگر در مکه بودی احرام تو برای حج از مکانی است که تو در آن جا در مکه هستی و نیازی به رفتن به جده یا جای دیگری نیست به دلیل حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص نمود سپس فرمود: «ومن كان دون ذلك فمن حيث أنشأ حتی أهل مكة من مكة»: (کسی که غیر از این­ها باشد از هر جایی که هست نیت می­کند حتي اهل مکه در مکه نیت می­کنند)[۱].

اما اگر می­خواهی نیت عمره کنی در حالی که در مکه هستی باید به نزدیک­ترین جا خارج از حدود حرم بروی تا این که بدین وسیله از احرام خارج شوی به همین دلیل زمانی که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درخواست نمود که به عمره بیاید به برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر دستور داد که همراهش تا تنعیم بیاید تا این که از آن نیت احرام بیاورد.[۲]

بنابراين كسي كه به تو گفت: باید به سوی جده بروی قولش وجهی ندارد و حج تو در هر صورت إن شاء الله درست است مادامی که بر منهج رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و تو در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خالص هستی لذا همان­طور که می­خواستی از جانب مادرت ادا می­شود.


[۱] بخاري: كتاب الحج، باب مهل أهل مكة للحج و العمرة، شماره­ى (۱۵۲۴)، و مسلم: كتاب الحج، باب مواقيت الحج و العمرة، شماره­ى (۱۱۸۱).

[۲] بخاري: كتاب الحج، باب التمتع و الإقران و الإفراد بالحج، شماره­ى (۱۵۶۱)، و مسلم: كتاب الحج، باب بيان وجوه الإحرام، شماره­ى (۱۲۱۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قدمت إلى مَكَّةَ الْمُكَرَّمَةِ من أجل العمل، وأديتُ فَرِيضَةَ الْحَجِّ عن نفسي، وفي السنة الثانية أردت أن أحج عن والدتي المتوفاة، وقد سألت البعض عن كيفية الْإِحْرَامِ وقالوا لي: اذهب إلى جُدَّةَ وأَحْرِمْ من هناك، وفعلا ذهبت إلى جُدَّةَ وأَحْرَمْتُ من هناك، وأتممت مناسك الحج، فهل حجتي هذه صحيحة، أم يلزمني شيء آخر أفعله؟ أفيدوني بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا كنت في مَكَّةَ فإن إحرامك لِلْحَجِّ يكون من مكانك الذي أنت فيه في مَكَّةَ ولا حاجة إلى أن تخرج إلى جُدَّةً ولا إلى غيرها، لحديث ابن عباس رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم وَقَتَ الْمَوَاقِيتَ ثم قال: «ومن كَانَ دُونَ ذَلِكَ فِمِنْ حيث أَنْشَأَ، حتى أَهْلُ مَكَّةَ من مَكَّةَ».

وأما إذا كنت تريد أن تُحْرِمَ بِعُمْرَةِ وأنت في مَكَّةَ، فإنه لا بُدَّ أن تخرج إلى أدنى الحل، يعني إلى خارج حدود الْحَرَمِ حتى تهل بها، ولهذا لما طلبت عائشة رضي الله عنها من النبي صلى الله عليه وسلم أن تأتي بِعُمْرَةٍ أمر أخاها عبد الرحمن بن أبي بكر أن يخرج بها إلى التَّنْعِيمِ حتى تُهلَّ مِنْهُ.

وعلى هذا، فالذي قال لك: لا بُدَّ أن تخرج إلى جُدَّةَ لا وجه لقوله، وحَبُّكَ بكل حال صحيح إن شاء الله تعالى، ما دام على منهج الرسول صلى الله عليه وسلم، وأنت مخلص في دين الله، فيكون لأُمِّكِ كما أردت.

مطالب مرتبط:

(۴۱۳۶) حکم بازگشت به مکه پس از زیارت مدینه بدون نیت احرام برای عمره

بر انسان زمانی که عمره­ ی واجب را ادا کند احرام واجب نیست لذا هرگاه عمره­ ی اولی را ادا کرد سپس دوباره دیر یا زود به مکه برگشت احرام بر او واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۴۴) حکم عبور از میقات بدون احرام پس از انجام عمره در شوال

اگر عمره­اش در شوال به نیت حج امسال بوده حج او تمتع محسوب می­شود زیرا اعمال عمره را برای حج انجام داده در این صورت اگر به تبوک برود سپس برگردد از میقات نمی­گذرد مگر این که مُحرم باشد اما مادامی که نیت او این بوده که برگردد به خاطر عذر یا کاری به تبوک رفته اشکالی ندارد که وارد مکه شود و تا روز هشتم ذی الحجة منتظر بماند و از همان­ جا نیت احرام کند.....

ادامه مطلب …

(۴۱۳۹) حکم عبور حاجی تمتع از ابیار علی بدون احرام هنگام بازگشت از مدینه به مکه

بنابراین در حق این مرد مشروع است که در ابیار علی احرام ببندد یعنی از ذی الحلیفه هنگامی که از مدینه بر می­گردد زیرا به نیت حج برگشته بنابراین از میقات عبور می­کند در حالی که نیت حج را دارد پس بر او لازم است احرام ببندد....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۵) حکم احرام برای کارمندان مأمور به مکه پس از خروج از آن پیش از آغاز حج

در این حالت از میقات نیت احرام می­کنید زیرا هنگامی که از مکه خارج شدید برای انجام کار خارج شدید لذا هنگامی که به مکه برگشتید از میقات عبور کردید در حالی که نیت حج دارید بنابراین بر شما لازم است از میقات نیت نمایید....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۸) حکم عمره بدون احرام از میقات به علت فراموشی

ادامی که به میقات برگشتی در حالی که مُحرم نبودی سپس در میقات نیت احرام کردی چیزی بر تو واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۴۱۵۹) حکم حج بدون احرام از میقات به دلیل ناآگاهی

حج او درست است اما بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا تقسیم می­شود ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه