سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۵۰۱) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

(۳۵۰۱) سوال: یکی از خطیبان روز جمعه چنین گفت: “تعزیه گفتن به خانواده‌ی میت در جایی غیر از قبرستان جایز نیست و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش این کار را انجام نداده‌اند.” لطفاً توضیح دهید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

چنین توضیح می‌دهیم و می‌گوییم: مقصود برادر خطیب این بوده که اجتماع برای تعزیه امر مشروعی نیست مثل این که خانواده و خویشاوندان میت در خانه‌ای جمع شده و مردم نزد آنان بیایند. این کار مشروع نیست و همان‌طور که خطیب نیز گفت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین چنین نکرده‌اند لذا بعضی از اهل علم گفته‌اند: “نشستن انسان در خانه‌اش برای تعزیه مکروه است” و بعضی دیگر گفته‌اند: “این کار حرام است و جایز نیست” . انسان هر کجا یافته شود تعزیه گفته می‌شود: در مسجد، بازار یا قبرستان. مادامی که مصیبت را از یاد نبرده در هر جایی تعزیه گفته می‌شود اما هرگاه مصیبت را از یاد برده و اثرش از او از بین رود تکرار تعزیه فایده‌ای ندارد زیرا در این حالت تعزیه یادآوری کردن مصیبت برای او است در حالی که مقصود از تعزیه، تقویت بر تحمل مصیبت و صبر کردن در مقابل آن است لذا اگر تعزیه با فراموش کردن مصیبت و گذشت زمان طولانی از شخصی فوت شود شخص مصیبت‌دیده تعزیه گفته نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تكلم أحد خطباء الجمعة فقال: إن التعزية لأهل الميت لا تجوز إلا في المقبرة، وإنها لم يفعلها لا رسول الله صلى الله عليه وسلم ولا صحابته رضي الله عنهم بينوا لنا ذلك مأجورين.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: تبين ذلك بأن نقول: مقصود الأخ الخطيب أن الاجتماع للتعزية أمر ليس بمشروع، مثل أن يجتمع أهل الميت وأقاربه في البيت فيأتي الناس إليهم، فإن هذا ليس بمشروع، وهو كما قال الخطيب، فلم يفعله النبي صلى الله عليه وسلم ولا خلفاؤه الراشدون؛ ولهذا قال بعض أهل العلم: إن جلوس الإنسان للتعزية في بيته مكروه، وبعضهم قال: إنه مُحرَّم فلا يجوز، وإنما يُعَزَّى الإنسان حيث وُجِدَ في المسجد، أو في السوق أو في المقبرة، في أي مكان ما دام لم يَنْسَ المصيبة، أما إذا نَسِيَها وزال أثرُهَا . عنه فإنه لا فائدة من إعادة التعزية؛ لأنها تكون في هذه الحال تذكيرًا له بالمصيبة، والمقصود بالتعزية التقوية على تحمل المصيبة والصبر عليها، فإذا فاتت بنسيانها وطول المدة فإنه لا يُعَزَّى.

مطالب مرتبط:

(۳۴۹۷) چگونه به اهل میت تسلیت (و تعزیه) بگویم؟

تسلیت اهل میت با اینست که برای انسانی که مصیبت دیده با میت است چیزی یاد شود که او را بر صبر کردن و تحمل مصیبت تقویت کند، و بهترین چیزی که با آن تسلیت گفته می‌شود آن چیزی‌ست که پیامبر –عليه الصلاة والسلام– برای یکی از دخترانش ذکر نمود ...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۵) حکم پوشیدن عبای سیاه توسط زنان در ایام عزا

اگر لباس سیاه مبنی بر ناراحتی و عدم صبر باشد، حرام است و اگر اینگونه نباشد و فقط علامتی باشد درجه‌اش سبک‌تر است....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۶) حکم گریه بر میت

بر اثر گریه کردن بر پدرش گناهی بر وی نیست. زیرا این امری فطری است که انسان نمی‌تواند آن را دفع کند به ویژه زمانی که مصیبت را به یاد آورد یا چیزی از آثارش مثل کتاب، لباس، مجلس و چنین چیزهایی را ببیند اما برای انسان شایسته است به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، صبر و شکیبایی کرده و مصیبتش و آنچه از دست داده را زیاد یاد نکند...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۷) حکم قرائت قرآن در مسجد بعد از مرگ میت

این از بدعت منکری می‌باشد که برای اهل علم واجب است که برای مردم واضح سازند و از آن بر حذر دارند چون که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن بر حذر داشته است....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۷) حکم تجمع در مجالس تعزیه تا سه روز بدون تکلف

برادران مسلمانم را دعوت می‌کنم که خود را خسته نکنند، وقت و مال را ضایع نکنند و از این کار دست بکشند زیرا خیری برایشان در بر ندارد بلکه با این کار به گناه نزدیک‌تر هستند تا این که در سلامت باشند...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۸) حکم صرف هزینه برای شام عزاداری و برگزاری هفت جمعه برای میت

این کار جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه