سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۸۵۹۲) مسئولیت شرعی راننده در تصادف منجر به مرگ همراهان

(۸۵۹۲) سوال: راننده‌ای با سرعت بالا رانندگی می‌کند و در نتیجه دچار حادثه می‌شود و خود و همراهانش می‌میرند، آیا او به خاطر مرگ بقیه گناهکار است؟

جواب:

بی‌تردید بله او بدین‌خاطر گناهار است، اما آیا گناهش مانند کسی است که انسانی را عامدانه می‌کشد و الله درباره‌اش می‌فرماید: {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِداً فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَاباً عَظِيماً} [نساء: ۹۳]. (کسی‌که مؤمنی را از روی عمد بکشد، مجازاتش جهنم است که برای همیشه در آن می‌ماند و الله بر او خشم می‌گیرد و او را از رحمتش دور می‌گرداند و برایش عذاب بزرگی فراهم نموده است. )؟ یا گناهش غیر از آن است؟ پاسخ این است: گناهش کمتر است؛ زیرا هدف این مرد از سرعت بالا، کشتن خود و دیگران نبود، در نتیجه انسان باید در حرکتش درنگ نماید و مراعات کند مثلاً اگر مسیری را در دو ساعت طی می‌کرده، اکنون در دو ساعت و نیم طی می‌کند و خود و همراهانش را از مرگ در امان می‌داند، ویژها اگر مسیرها دشوار یا در مسیرها موانع زیادی وجود داشته باشد، وظیفه‌ی اوست که با دقت بیشتری عمل کند تا به سلامت برسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: السائق الذي يسير بسرعة كبيرة ثم حدث له حادث أدى به إلى الموت ومن معه، هل يأثم بموت هؤلاء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم لا شك أنه يأثم بذلك، لكن هل يأثم إثم المتعمد الذي تعمد القتل وقال الله تعالى فيه: ﴿وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنَا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَلِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا﴾ [النساء: ۹۳] أو يأثم إنما دون ذلك؟ الجواب أنه يأثم إثما دون ذلك؛ لأن هذا الرجل لم يقصد بسرعته أن يقتل نفسه ومن معه، وعلى هذا فيجب على الإنسان أن يتأنى في سيره ويتمهل فيه، وإذا قدر أنه يقطع المسافة في ساعتين مثلا فليقطعها في ساعتين ونصف، وليسلم نفسه ومن معه من الهلاك، ولا سيما إذا كانت الخطوط وغرة أو كان في الخطوط مقاطع كثيرة؛ فإن الواجب عليه أن يتأنى تأنيا تحصل به السلامة.

مطالب مرتبط:

(۵۹۰۱) حکم شرعی فوت کودک به دلیل بیماری مسری مادر و کفاره آن

چیزی بر او نیست زیرا زن آنچه الله بر او از شیر دادن بچه‌‌اش واجب نموده را انجام داده و نمی‌‌دانسته که بیماری‌‌اش مسری است، لذا چیزی بر او نیست...

ادامه مطلب …

(۵۸۸۸) حکم کوتاهی در شیر دادن به نوزاد

مرتکب گناه بزرگی شده است، عافیت و امنیت را از الله می‌خواهیم، او باید به درگاه الله بازگشت و توبه نماید و از این کار حرامش توبه کند که به حرمت یک انسان تجاوز کرده است....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۰) حکم شرعی و کفاره تصادف منجر به فوت در صورت عدم مطالبه دیه

اگر مقصر نبوده که در این‌‌صورت چیزی بر او لازم نیست.

ادامه مطلب …

(۵۹۱۴) نوزادی پدرش در اثر تصادف وفات نموده، آیا برای برادران بزرگش درست است آن را ببخشند؟

برای برادران بزرگ و بقیه‌‌ی میراث‌‌بران بزرگ و عاقل جایز است که فقط از سهم خود کوتاه بیایند، اما کسانی که کوچک هستند، کسی حق ندارد که از سهم آن‌‌ها کوتاه بیاید....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۴) حکم شرعی اقدام ناآگاهانه کودک در مرگ نوزاد و تکلیف پس از بلوغ

اما آنچه نزد من راجح بوده این است که در این حالت کفاره بر او واجب بوده و شایسته نیست که مرد یا زن آنچه را الله بر او واجب نموده به خاطر حیاء از مردم ترک کند

ادامه مطلب …

(۵۸۹۵) حکم شرعی تصادف غیرعمد منجر به فوت شخص غیرمسلمان

تفاوت دین تأثیری ندارد زیرا این مرد خونش معصوم (کشتنش درست نیست) بوده اما اگر خونش معصوم نباشد (مثلا کافر جنگی) باشد، خونش هدر است و مادامی که خونش معصوم باشد دیه دارد و دیه نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه