(۵۷۲۴) سوال: آیا این حديث است: «إن الله لا يقبل صلاة رجل مسبل إزاره». (الله نماز کسی‌را که شلوارش را بلند می‌گذارد، نمی‌پذیرد.)؟

جواب:

این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده ولی ضعیف است و قابل استدلال نیست و کسی‌که لباس را بلند می‌گذارد، اگر نمازش قبول شود باز هم گناهکار است و مرتکب گناه کبیره شده است؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسی‌را که لباسش را تا پایینتر از قوزکش می‌گذارد، به آتش دوزخ هشدار داد و فرمود: «ما أسفل من الكعبين ففي النار»([۱]) (آن‌چه پایینتر از قوزک باشد، در آتش است.) یعنی هر مقدار از لباس که پایینتر از قوزک باشد، صاحبش به همان اندازه در دوزخ مجازات می‌شود  و مجازات در این‌جا مجازات بخشی از مکانی است که مخالفت در آن‌جا روی داده و تمام بدن مجازات نمی‌شود؛ مجازات بخشی از بدن، امری حقیقی و حتمی است و در صحيحين ابو هريرة رضي الله عنه روایت می‌کند که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ويل للأعقاب من النار».([۲]) (وای از مجازات پاها در آتش.) وقتی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دید که یارانی در هنگام وضو در شستن پاها سهل‌انگاری می‌کنند، فقط به مجازات همان قسمت هشدار داد، اما کسی‌که لباسش را از سر غرور و تکبر بلند می‌گذارد، مجازات سخت‌تری در پیش دارد، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ثلاثة لا يكلمهم الله يوم القيامة ولا ينظر إليهم ولا یزکیهم ولهم عذاب أليم» (الله در روز رستاخیز، با سه نفر سخن نمی‌گوید و به آنان نگاه نمی‌کند و آن‌ها را پاک نمی‌گرداند وعذاب دردناکی دارند.) وی سه مرتبه تکرار فرمود و سپس أبو ذر گفت: چه زیانی کرده‌اند و آنان چه کسانی هستند ای رسول الله؟ فرمود: «المسبل والمنان والمنفق سلعته بالحلف الكاذب»([۳]) (بلندکننده‌ی لباس و کسی‌که منت می‌گذارد  و کسی‌که کالایش را با سوگند دروغ می‌دهد.) و در حدیث دیگری فرمود: «من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه».([۴]) (کسی‌که از روی غرور لباسش را بلند بگذارد، الله به او نگاه نمی‌کند.) پس مجازات کسی‌که لباسش را از روی غرور بلند می‌گذارد، شدیدتر و سخت‌تر است و بدین‌خاطر کسی‌که لباسش را تا پایین‌تر از قوزک بلند کند، در هر صورت گناهکار است ولی اگر از غرور و تکبر باشد، این هشدار شدید و سخت متوجه اوست.

برخی از مردم در این امر سهل‌انگاری می‌کنند و برادرانم که به این فتنه دچار هستند، باید از رفتارشان به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه نمایند و نعمت الله را ناسپاسی نکنند بلکه به‌خاطر آسان بودن نعمت لباس سپاسگزار باشند و به‌گونه‌ای از آن استفاده نکنند که موجب خشم و مجازات الله جَلَّ‌جَلَالُهُ شوند، جوانی از انصار برای عیادت نزد عمر بن خطاب رضي الله عنه آمد که زخمی شده بود، وقتی خواست برگردد لباسش پایین آمده بود و عمر  به او گفت: ای برادرزاده! پیراهنت را بالا ببر که تقوای آن نزد پروردگارت بیشتر است و لباست سالم‌تر می‌ماند.([۵]) عمر رضي الله عنه به او توصیه کرد که لباسش را بالا بگیرد و دو فایده برای آ« ذکر نمود؛ یکی دینی که تقوا بود و دیگری دنیوی که سالم ماندن لباسش از پوسیدگی به خاطر کشیده شدن روی زمین بود.

([۱]) تخریج آن گذشت.

([۲]) بخاری: کتاب الوضوء، باب غسل الأعقاب، شماره ۱۶۳؛ مسلم: کتاب الطهارة، باب وجوب غسل الرجلین بکمالهما، شماره ۲۴۱.

([۳]) تخریج آن گذشت.

([۴])  تخریج آن گذشت.

([۵]) بخاری: کتاب فضائل الصحابة، باب قصة البیعة و الإتفاق علی عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ، شماره ۳۴۹۷.