(۵۷۲۲) سوال: حکم نماز با لباس بلند چیست؟ آیا نماز باطل است یا خیر؟  با این‌که بسیاری از مردم با لباس بلند نماز می‌‌خوانند و از حکم نماز با لباس بلنتر از قوزک پا باخبر نیستند؟

جواب:

درباره‌ی جواب به این دو سؤال، باید دو مسأله را بیان کنیم:

مسأله‌ی نخست: بلند گذاشتن لباس تا پایینتر از قوزک، از گناهان کبیره است؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ما أسفل من الكعبين ففي النار»([۱]) (آن‌چه پایینتر از قوزک باشد، در آتش است.) هر وعيد و هشداری، به خاطر گناهان کبیره است و تفاوتی ندارد که بلند گذاشتن لباس به خاطر غرور باشد یا علاقه، چون برخی مردم گمان می‌کنند که این هشدار و عذاب، درباره‌ی کسی است که این کار را از روی غرور انجام می‌دهد و ادعا می‌کنند: من این کار را از سر غرور انجام نمی‌دهم ولی این کار را دوست دارم، اما این تصور اشتباه است و هشدار درباره‌ی غرور، شدیدتر و سخت‌تر از هشداری است که برای بلند گذاشتن لباس تا پایینتر از قوزک داده شده است؛ زیرا هشدار درباره‌ی غرور، به این است که الله در روز رستاخیز با او سخن نمی‌گوید و به او توجه نمی‌کند و او را پاک نمی‌گرداند .و عذاب دردناکی در پیش دارد؛ همان‌گونه که در صحيح مسلم از ابو ذر غفاري رضي الله عنه روایت شده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «ثلاثة لا يكلمهم الله يوم القيامة ولا ينظر إليهم ولا یزکیهم ولهم عذاب أليم» (الله در روز رستاخیز، با سه نفر سخن نمی‌گوید و به آنان نگاه نمی‌کند و آن‌ها را پاک نمی‌گرداند وعذاب دردناکی دارند.) وی سه مرتبه تکرار فرمود و سپس أبو ذر گفت: چه زیانی کرده‌اند و آنان چه کسانی هستند ای رسول الله؟ فرمود: «المسبل والمنان والمنفق سلعته بالحلف الكاذب»([۲]) (بلندکننده‌ی لباس و کسی‌که منت می‌گذارد  و کسی‌که کالایش را با سوگند دروغ می‌دهد.) و نیز فرمود: «من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه»([۳]) (کسی‌که از روی غرور لباسش را بلند بگذارد، الله به او نگاه نمی‌کند.) هنگامی که مجازات متفاوت شد، هیچ‌کدام از از آن‌دو نمی‌تواند به دیگری ملحق شود؛ چون اگر یکی را به دیگری ملحق کنند، این مستلزم تکذیب یکی از آن‌دو حکم با دیگری می‌شود، زیرا اگر عمل یکسان باشد، مجازاتشان در همه حال یکسان نیست، به این افرادی که دچار فتنه هستند و لباس‌هایشان را تا پایینتر قوزک بلند می‌گذارند، می‌گویم: درباره‌ی خودتان از الله پروا کنید و بدانید که آنچه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفته، حق است و اگر شما اقدامات و عوامل آن‌را انجام دهید، خود را گرفتارش می‌نمایید و به خود ستم می‌کنید.

مسأله‌ی دوم: علمای متعددی در مورد درستی یا نادرستی نماز کسی‌که لباسی حرام بر تن دارد، اختلاف‌نظر دارند، برخی از آنها معتقدند که نمازش صحیح است؛ زیرا تنها نهی از پوشیدن لباس حرام، عام است و مختص نماز نیست و نهی عامی که حالات عبادی و غیر عبادی را در برمی‌گیرد، عبادت را باطل نمی‌کند و به همین دلیل غیبت روزه را باطل نمی‌کند، هرچند که در حالت روزه و غیر آن حرام است؛ زیرا تحریم آن به صورت عام است، اما اگر تحریم خاص باشد، عبادت را باطل می‌کند و به همین دلیل خوردن و آشامیدن روزه را باطل می‌کند، زیرا تحریم خاص درباره‌ی روزه است و تردیدی نیست که بلند گذاشتن لباس تا زیر قوزک در نماز و غیر از نماز حرام است، پس نماز در لباس حرام صحیح است، اما فردی که لباس را تا زیر قوزک بلند می‌گذارد، با این لباس گناهکار است، بنابراین فردی که لباسش را در نماز تا زیر قوزک انداخته، در خطر بزرگی قرار دارد؛ زیرا بسیاری از علماء گفته‌اند که نماز او صحیح نیست.

([۱]) تخریج آن گذشت.

([۲]) تخریج آن گذشت.

([۳]) بخاری: کتاب اللباس، باب من جر إزاره من دون خیلاء، شماره ۵۴۴۷.