(۵۷۰۴) حکم حجاب برای زن مسلمان

(۵۷۰۴) سوال: من یک دختر جوان مسلمان هستم که از دوران کودکی، ایمان در قبلم جای گرفته است؛ زیرا در خانواده‌ای متعهد و دیندار نشأت یافته‌ام. نمازها را در وقت‌هایشان ادا می‌کنم و هیچ قدمی برنمی‌دارم مگر اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در برابر چشمانم قرار دهم. بسیار با خودم دربارهی روز حساب فکر می‌کنم و از عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌ترسم، با این حال حجاب نپوشیده‌ام، با اینکه همیشه دربارهی پوشیدن حجاب در آینده فکر می‌کنم. آیا جزای من در آخرت جهنم است؟ مرا راهنمایی کنید.

جواب:

پاسخ این است که این سؤال شامل دو مسئله است:

مسئلهی اول: آن چیزی است که خود را با آن توصیف کرده از استقامت بر دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به اینکه در محیطی صالح نشأت یافته است. این توصیفی که خود را با آن وصف کرده، اگر انگیزه‌اش از این کار، سخن گفتن از نعمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و قرار دادن این خبر به‌عنوان وسیله‌ای برای اقتدا به او باشد، این نیت نیکی است که بر آن پاداش داده می‌شود و چه‌بسا در این فرمودهی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وارد شود: {وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}[ضحی: ۱۱]: (و درباره‌ی نعمت‌های پروردگارت سخن بگو) نیز سخن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که میفرماید: «من سنّ في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها إلى يوم القيامة»:[۱] (هر کس در اسلام روش خوبی بنا کند، پاداش آن عمل و پاداش کسی ‌که به آن عمل اقتدا کند تا روز قیامت به او تعلق می‌یابد) و اگر انگیزه‌اش از این کار تزکیهی نفس و ستایش خویشتن و فخر فروختن به عملش بر پروردگارش باشد، این نیتی بد و خطرناک است و گمان ندارم که او این را بخواهد إن‌شاءالله.

اما مسئلهی دوم کوتاهی او در حجاب است، همان‌گونه که خود را توصیف کرده است و می‌پرسد: آیا در آخرت به‌خاطر آن عذاب خواهد شد؟ پاسخ این است که هر کس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با گناهی نافرمانی کند که حسنات آن را نمی‌پوشانند، در خطر است. اگر آن گناه، شرک و کفر باشد که از دین خارج میساز، عذاب برای کسی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرک و کفر بورزد، حتمی است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میفرماید: {إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ}[مائده: ۷۲]: (هر کس برای الله شریک قرار دهد، الله بهشت را بر او حرام کرده و پناهگاهش آتش جهنم است و ستمکاران هیچ یاری‌کننده‌ای ندارند) همچنین میفرماید: {إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ}[نساء: ۴۸]: (بی گمان الله این را که به او شرک آورده شود، نمی بخشد، و غیر از آن را برای هر کس بخواهد می بخشد) و اگر آن گناه، پایین‌تر از آن باشد، یعنی کمتر از کفرِ خارج کننده از دین باشد و از گناهانی باشد که حسنات آن را جبران نمی‌کنند، آن گناه در مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دارد؛ اگر بخواهد او را عذاب می‌کند و اگر بخواهد او را می‌آمرزد، همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ} حجابی که بر زن واجب است، آن است که تمامی بدنش را از غیر شوهر و محارمش بپوشاند، به‌ سبب فرمودهی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلابِيبِهِنَّ ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ}[احزاب: ۵۹]: (ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمن بگو که چادرهایشان را بر خود بیندازند؛ این کار برای اینکه به پاکدامنی شناخته شوند نزدیک‌تر است تا اذیت نشوند) و جلباب همان ردای وسیعی است که تمامی بدن را می‌پوشاند؛ لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پیامبرش امر کرد که به همسران و دخترانش و زنان مؤمنان بگوید که جلباب‌هایشان را بر خود فرو افکنند تا صورت‌ها و گردن‌هایشان را بپوشانند و دلایلِ برگرفته از قرآن، سنت، نظر صحیح، اعتبار و موازنه، بر این دلالت دارد که بر زن واجب است که صورتش را از مردان اجنبی که از محارمش و از شوهرانش نیستند، بپوشاند و هیچ عاقلی شک ندارد که اگر بر زن واجب باشد که سرش و پاهایش را بپوشاند و پایش را نکوبد تا آنچه از زینتش مانند خلخال و غیر آن را که مخفی می‌کند دانسته شود، هیچ عاقلی شک ندارد که اگر این واجب باشد، وجوب پوشاندن صورت، مؤکدتر و بزرگ‌تر است؛ زیرا که فتنه‌ای که در آشکار کردن صورت حاصل می‌شود، به‌مراتب بزرگ‌تر از فتنهی حاصل از آشکار شدن مویی از موی سر یا ناخنی از ناخن‌های پا است و اگر عاقل مؤمن در این شریعت و احکام و اسرار آن تأمل کند، برای او روشن می‌شود که ممکن نیست زن ملزم به پوشاندن سر، گردن، بازو، ساق و قدم شود، سپس برای او جایز باشد که کف‌ دستها و صورتش را که پر از زیبایی و آرایش است، آشکار کند؛ زیرا که این برخلاف حکمت است. هر کس در آنچه مردم امروز در آن واقع شده‌اند از سهل‌انگاری در پوشاندن صورت تأمل کند – که این امر منجر به آن شده که زن نسبت به فراتر از آن نیز سهل‌انگاری کند، به‌گونه‌ای که سر، گردن، بالای سینه و بازویش را آشکار می‌کند و در برخی از کشورهای اسلامی بدون هیچ‌گونه ملاحظه‌ای در بازارها راه می‌رود– درمی‌یابد که حکمت اقتضا می‌کند که زنان به پوشاندن صورت‌هایشان ملزم شوند؛ لذا بر تو ای زن واجب است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه نموده و حجابی را که واجب است، رعایت کنی، حجابی که با آن فتنه‌ای نباشد، یعنی تمامی بدنت را از غیر شوهر و محارمت بپوشانی و تا جایی که می‌توانی در این مورد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پروا داشته باشی.

[۱] مسلم: کتاب العلم، باب من سنّ سنة حسنة أو سیئة و من دعا إلی هدی أو ضلالة، شمارهی (۱۰۱۷).

تعداد بازدید: 10

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنني شابة مسلمة دخل الإيمان في قلبي منذ صغري؛ لأنني نشأت في عائلة محافظة ومتدينة، أؤدي الصلوات في أوقاتها، ولا أخطو خطوة واحدة إلا وضعت الله أمام عيني، وأفكر كثيرًا مع نفسي في يوم الحساب، وأخاف من عقاب الله ومع ذلك لم ألبس الحجاب، مع أنني دائما أفكر بلبس الحجاب مستقبلا، فهل جزائي في الآخرة هو النار؟ أرشدوني أفادكم الله.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الجواب أن هذا السؤال تضمن مسألتين: المسألة الأولى ما وصفت به نفسها من الاستقامة على دين الله -عز وجل – بكونها نشأت في بيئة صالحة، وهذا الوصف الذي وصفت به نفسها إن كان الحامل لها على ذلك التحدث بنعمة الله -سبحانه وتعالى- وأن تجعل من ذلك الإخبار وسيلة للاقتداء بها فهذا قصد حسن تؤجر عليه، ولعلها تدخل في ضمن قوله تعالى: ﴿وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِتْ﴾ [الضحى: ١١]، وقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَن سَنَّ فِي الإِسلامِ سُنَّةٌ حَسَنَةٌ فله أَجْرُها وَأَجْرُ مَن عَمِلَ بها إلى يومِ القيامة»، وإن كان الحامل لها على ذلك تزكية النفس والإطراء والإدلال بعملها على ربها فهذا مقصود سيئ خطير، ولا أظنها تريد ذلك إن شاء الله تعالى.

أما المسألة الثانية فهي تفريطها في الحجاب كما ذكرت عن نفسها، وتسأل: هل تعذب على ذلك بالنار في الآخرة؟ والجواب على ذلك أن كل من عصى الله -عز وجل- بمعصية لا تكفرها الحسنات فإنه على خطر، فإن كانت شركا وكفرًا يخرج عن الملة فإن العذاب محقق لمن أشرك بالله وكفر به، قال تعالى: ﴿إِنَّهُ مَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَنهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّلِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ﴾ [المائدة: ۷۲]، وقال سبحانه: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاهُ﴾ [النساء: ٤٨]، وإن كانت المعصية دون ذلك، أي دون الكفر المخرج عن الملة، وهو من المعاصي التي لا تكفرها الحسنات، فإنه تحت مشيئة الله عز وجل؛ إن شاء الله عذبه وإن شاء غفر له؛ كما قال الله تعالى: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ﴾ [النساء: ٤٨]. والحجاب الذي يجب على المرأة أن تتخذه هو أن تستر جميع بدنها عن غير زوجها ومحارمها؛ لقول الله تعالى: ﴿يَأَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِن جَلَبِيبِهِنَّ ذَلِكَ أَدْنَى أَن يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ﴾ [الأحزاب: ٥٩]، والجلباب هو الملاءة أو الرداء الواسع الذي يشمل جميع البدن، فأمر الله تعالى نبيه أن يقول لأزواجه وبناته ونساء المؤمنين أن يدنين عليهن من جلابيبهن حتى يسترن وُجُوههن ونحورهنّ، وقد دلت الأدلة من كتاب الله وسنة رسوله صلى الله عليه وسلم والنظر الصحيح والاعتبار والميزان على أنه يجب على المرأة أن تستر وجهها عن الرجال الأجانب الذين ليسوا من محارمها وليسوا من أزواجها، ولا يشك عاقل أنه إذا وجب على المرأة أن تستر رأسها وأن تستر رجليها وألا تضرب برجليها حتى يعلم ما تخفي من زينتها من الخلخال ونحوه؛ لا يشك عاقل أنه إذا كان هذا واجبًا فإن وجوب ستر الوجه أوكد وأعظم؛ وذلك أن الفتنة الحاصلة في كشف الوجه أعظم بكثير من الفتنة الحاصلة بنظر شعرة من شعر رأسها أو ظفر من ظفر رجليها، وإذا تأمل العاقل المؤمن هذه الشريعة وحكمها وأسرارها تبين له أنه لا يمكن أن تَلْزَمَ المرأة بستر الرأس والعنق والذراع والساق والقدم ثم تبيح للمرأة أن تخرج كفيها وأن تخرج وجهها المملوء جمالا وتحسينا؛ لأن ذلك خلاف الحكمة.

ومن تأمَّل ما وقع الناس فيه اليوم من التهاون في ستر الوجه الذي أدى إلى أن تتهاون المرأة بما وراءه، حيث تكشف رأسها وعنقها ونحرها وذراعها وتمشي في الأسواق بدون مبالاة في بعض البلاد الإسلامية؛ علم أن الحكمة تقتضي إلزام النساء بستر ،وُجُوههن، فعليك أيتها المرأة أن الله تتقي -عزوجل – وأن تحتجبي الحجاب الواجب الذي لا تكون معه الفتنة بتغطية جميع البدن عن غير الأزواج والمحارم، وأن تتقي الله تعالى في ذلك ما استطعت.