(۵۶۲۹) سوال: حکم استفاده از لنزهای رنگی برای زینت و آرایش چیست؟ به ویژه اینکه بسیاری از زنان به آن مبتلا شده‌‌اند؛ استفاده از این لنزها برای زنانی که برای شوهران خود آرایش می‌کنند، چه حکمی دارد؟

جواب:

اگر چشم زن داری عیب و نقص باشد، اشکالی ندارد که از لنزی استفاده کند که آن را زیبا جلوه دهد، زیرا این کار تغییر در خلقت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محسوب نمی‌‌شود؛ چون این لنز‌ها دائمی نیست و هر گاه بخواهد می‌تواند آن‌ را بردارد. بنابراین نمی‌‌توان آن را مانند خالکوبی که فاعل آن مورد لعنت قرار گرفته مقایسه کرد. اما اگر چشم سالم باشد و شخص فقط به دنبال زیبایی بیشتر باشد، بهتر است از این کار خودداری کنید؛ چرا که این کار باعث زحمت، اتلاف مال برای خرید لنز، سختی در نصب و برداشتن آن و شاید آسیب به چشم شود. بنابراین لازم است پیش از اقدام به هر گونه کاری در این زمینه به پزشک مراجعه کنید. اما اگر این لنز شبیه چشم حیوانات باشد، استفاده از آن حرام است؛

زیرا تشبه انسان به حیوان به این معنا است که مقام و منزلتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او مقرر کرده، به مرتبه‌‌ای پایین‌‌تر تقلیل داده است، به همین دلیل تشبیه انسان به حیوان همیشه در جایگاه نکوهش قرار گرفته است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنْ الْغَاوِينَ * وَلَوْ شئنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ}[الأعراف: ۱۷۵-۱۷۶]: (و (ای رسول الله!) بر آن‌‌ها بخوان سر گذشت کسی را که آیات خود را به او دادیم, آنگاه از آن جدا (وعاری) گشت، پس شیطان درپی او افتاد و از گمراهان شد * و اگر می‌خواستیم (مقام ومنزلت) او را با آن (آیات) بالا می‌‌بردیم ولی او بسوی زمین (و دنیا) مایل شد (وبه پستی گرایید) واز هوای خویش پیروی کرد،  لذا مثل او چون مثل سگ (هار) است که اگر به او حمله کنی، زبان از دهان بیرون می‌‌آورد و اگر اورا به حال خود واگذاری، (بازهم) زبانش را از دهان بیرون می‌آورد) فرمود: از روی زشتی و نکوهش همانند سگ است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «العائد في هِبَته كالكلب يقيء ثم يعود في قيئه»: [۱] (ما مثل بدی نداریم، کسی‌که بعد از بخشش، از آن بازگردد مانند سگی است که استفراغ می‌کند و دوباره به آن باز می‌‌گردد) او را سگ از روی تحذیر از این کار و زشت نشان دادن این کار تشبیه نمود. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد یهود می‌فرماید: {مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}[جمعه: ۵]: (مَثَل کسانی که به تورات مکلّف شدند، آنگاه آن را  برنداشتند (یعنی: حق آن را ادا نکردند) همچون خری است که کتاب‌هایی را حمل می‌کند (اما از آن چیزی نمی‌فهمد) چه بد است مَثَل گروهی که آیات الله را تکذیب کردند و الله گروه ستمکاران را هدایت نمی‌کند) همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «الذي يتكلم يوم الجمعة والإمام يخطب كمثل الحمار يحمل أسفارا»: [۲] (کسی ‌که در روز جمعه صحبت کند در حالی که امام خطبه می‌گوید، مانند خری است که کتاب‌ها را به دوش می‌کشد) بنابراین می‌‌بینی که تشبیه انسان به حیوان همواره در مقام نکوهش است، لذا اگر انسان با قرار دادن چیزی در چشم خود شبیه حیوان شود، خود را از مقامی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او قرار داده پایین‌‌تر آورده است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً}[الإسراء: ۷۰]: (و به راستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنها را در خشکی و دریا (بر مرکب‌‌ها) حمل کردیم و از انواع (روزی‌‌های) پاکیزه به آن‌‌ها روزی دادیم و آن‌‌ها را بر بسیاری از موجوداتی که آفریده‌‌ایم؛ برتری بخشیدیم).

بنابراین، به طور خلاصه در جواب به این سؤال می‌‌گوییم:  قبل از هر چیز با پزشک مشورت کنید تا ببینید آیا استفاده از این لنز ضرری به چشم وارد می‌کند یا خیر؟ اگر به آن آسیب می‌رساند، ممنوع است؛ زیرا انسان اجازه ندارد موادی را مصرف کند که به بدنش ضرر می‌رساند، زیرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَلا تَقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً}[النساء: ۲۹]: (و خود را نکشید همانا الله به (نسبت) شما مهربان است) هرگاه پزشک که هیچ ضرری وجود ندارد، بررسی می‌‌کنیم: آیا زن به این کار نیاز دارد؟ مثلا دید چشم او ضعیف باشد و به تقویت آن نیاز دارد یا چشم او دچار عیبی باشد و به زیبایی آن نیاز دارد، در این صورت اشکالی ندارد. اما اگر نیازی نباشد، بررسی می‌‌کنیم که آیا این لنز چشم حیوانات نباشد که در این استفاده از آن صورت اشکالی ندارد، ولی ترک آن بهتر است؛ چون باقی ماندن بر حالت طبیعی اولویت دارد همچنین به این دلیل که این کار باعث اتلاف مال وزمان برای نصب و برداشتن لنز می‌‌شود. اما اگر این لنز باعث شبیه شدن چشم به چشم حیوانات مانند خرگوش و شبیه آن شود، استفاده از آن حرام است زیرا تشبیه به حیوانات در نصوص قرآن و سنت جز در جایگاه نکوهش نیامده است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.