(۵۶۲۷) سوال: شیخ بزرگوار! در این زمان لنزهایی برای قرار دادن در چشم به جای عینک وجود دارند و نوعی از آن‌‌ها به شکل رنگی عرضه می‌‌شوند که وقتی شخص آن را می‌‌پوشد، رنگ چشم او به رنگ لنز تغییر می‌‌کند. آیا استفاده از این نوع لنزها جایز است یا خیر؟ زیرا ممکن است این کار نوعی تغییر در خلقت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محسوب شود. لطفاً در این مورد راهنمایی کنید.

جواب:

بله، این لنزهایی که روی چشم قرار می‌گیرند، قبل از استفاده باید به پزشک مراجعه کرد و بررسی شود که آیا در حال حاضر یا در آینده روی چشم تأثیر دارد یا خیر؟ اگر پزشکان بگویند که این لنزها بر چشم‌‌ تأثیر منفی می‌‌گذارند، چه تأثیر فوری و تأثیر در آینده باشد؛ در این صورت استفاده از آن‌‌ها ممنوع است، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلا تَقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً}[النساء: ۲۹]: (و خود را نکشید، الله به (نسبت) شما مهربان است) همچنین می‌فرماید: {وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ}[بقره: ۱۹۵]: (و خود را با دستان خویش به هلاکت نیفکنید) اما اگر پزظکان بگویند که این لنزها به چشم آسیب نمی‌‌رسانند هر چند گمان نمی‌‌کنم چنین چیزی بگویند، در این صورت باید به خود لنزها نگاه کرد، اگر این لنزها شبیه چشمان حیواناتی مانند گربه، خرگوش یا حیوانات دیگر باشند، استفاده از آن‌‌ها جایز نیست، زیرا تشبه به حیوان در قرآن و سنت فقط در موارد نکوهش ذکر شده است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنْ الْغَاوِينَ * وَلَوْ شئنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ذَلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَاقْصُصْ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ * سَاءَ مَثَلاً الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَأَنفُسَهُمْ كَانُوا يَظْلِمُونَ}[الأعراف: ۱۷۵-۱۷۷]: (و (ای رسول الله!) بر آن‌‌ها بخوان سر گذشت کسی را که آیات خود را به او دادیم, آنگاه از آن جدا (وعاری) گشت، پس شیطان درپی او افتاد و از گمراهان شد * و اگر می‌خواستیم (مقام ومنزلت) او را با آن (آیات) بالا می‌‌بردیم ولی او بسوی زمین (و دنیا) مایل شد (وبه پستی گرایید) واز هوای خویش پیروی کرد،  لذا مثل او چون مثل سگ (هار) است که اگر به او حمله کنی، زبان از دهان بیرون می‌‌آورد و اگر اورا به حال خود واگذاری، (بازهم) زبانش را از دهان بیرون می‌آورد، این مثل گروهی است که آیات ما را تکذیب کردند، لذا (این) داستان‌‌ها را (بر آن‌‌ها) باز گوکن! شاید بیندیشند * چه بد مثلی دارند گروهی که آیات ما را تکذیب کردند وآن‌‌ها بر خویشتن ستم می‌‌کردند) همچنین می‌فرماید: {مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}[جمعه: ۵]: (مَثَل کسانی که به تورات مکلّف شدند، آنگاه آن را  برنداشتند (یعنی: حق آن را ادا نکردند) همچون خری است که کتاب‌هایی را حمل می‌کند (اما از آن چیزی نمی‌فهمد) چه بد است مَثَل گروهی که آیات الله را تکذیب کردند و الله گروه ستمکاران را هدایت نمی‌کند) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «ليس لنا مثل السوء، العائد في هِبَته كالكلب يقيء ثم يعود في قيئه»: [۱] (ما مثل بدی نداریم، کسی‌که بعد از بخشش، از آن بازگردد مانند سگی است که استفراغ می‌کند و دوباره به آن باز می‌‌گردد) همچنین فرمود: «الذي يتكلم يوم الجمعة والإمام يخطب كمثل الحمار يحمل أسفارا»: [۲] (کسی ‌که در روز جمعه صحبت کند در حالی که امام خطبه می‌گوید، مانند خری است که کتاب‌ها را به دوش می‌کشد) اما اگر این لنزها به شکل چشم حیوانات نباشد، من در استفاده از آن‌‌ها اشکالی نمی‌‌بینم؛ زیرا این کار از تغییر خلقت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محسوب نمی‌‌شود، دلیل آن این است که این لنزها جدا و مستقل از چشم هستند و به چشم متصل نمی‌‌شوند و تفاوتی بین آن‌‌ها و بین عینک معمولی وجود ندارد، جز اینکه عینک معمولی برجسته و نمایان است در حالی که لنزها به چشم چسبیده‌‌اند.

[۱] بخاری: کتاب الهبة و فضلها، باب لا یحل لأحد أن یرجع فی هبته و صدقته، شماره­ی (۲۴۷۹).

[۲] امام احمد: ۱/۲۳۰، شماره­ی (۲۰۳۳).