(۵۵۷۸) آیا کوتاه کردن موها یا رنگ کردن به رنگ قرمز یا زرد حرام است؟

(۵۵۷۸) سوال: آیا کوتاه کردن موها یا رنگ کردن به رنگ قرمز یا زرد حرام است؟ با توجه به اینکه قصد شبیه شدن به کسی را ندارم و فقط می‌خواهم برای همسرم زیبا باشم. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

این زن پیرامون کوتاه کردن مو سؤال پرسیده و احتمالاً منظورش کوتاه کردن موی سر زن باشد که در جواب باید گفت: اگر زنی موهای سرش را آن‌ قدر زیاد کوتاه کند که شبیه سر مرد شود، این کارش حرام و گناه کبیره است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که خود را شبیه مردان می‌کنند لعنت نموده است.[۱] اما اگر تا آن اندازه کوتاه نکند ولی همانند زنان کافر باشد نیز حرام است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من تشبه بقوم فهو منهم»: [۲] (هر کسی خود را همانند قومی کند، جزو آنان است) اما اگر کوتاه کردن مو نه شبیه مردان و نه شبیه زنان کافر باشد، علما پیرامون آن سه دیدگاه مختلف دارند:

اول: حرام است: برخی از اصحاب امام احمد رَحِمَهُمُ‌الله همانند صاحب المستوعب بر این دیدگاه تأکید دارند.

دوم: مكروه است.

سوم: مباح است ولی دوری کردن از این کار بهتر است.

درباره‌ی رنگ کردن باید گفت که اگر با رنگی باشد که خاص زنان کافر است، یعنی با نگاه کردن به او گمان کنند که وی کافر است، این کار حرام است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من تشبه بقوم فهو منهم»: [۳] (هر کسی خود را همانند قومی کند، جزو آنان است) اما اگر مخصوص زنان کافر نباشد و رنگ سیاه باشد، ظاهر امر بر این بوده که حرام است مگر اینکه از رنگ سیاه برای تغییر رنگ سفید استفاده شود که شکی در حرام بودن آن نیست، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «غَيِّرُوا هَذا الشّيبَ وَجَنِّبُوهُ السَّوادَ»: [۴] (این موهای سفید را تغییر دهید و از رنگ سیاه خودداری کنید) اگر رنگ دیگری است که مخصوص زنان کافر و نیز رنگ سیاه نباشد، اصل بر حلال و مباح بودنش است، مگر اینکه دلیلی بر تحریمش وارد شود. در این ‌جا به دو قاعده‌ی مهم اشاره می‌‌کنم:

اول: اصل در عبادات، ممانعت و عدم عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با چیزی از جانب خود است، مگر اینکه دلیلی داشته باشد که این کار مشروع است.

دوم: اصل در امور غیر عبادی، حلال و مباح بودن است، لذا هیچ کس نمی‌تواند چیزی را از جانب خود حرام اعلام کند مگر اینکه دلیلی برای حرام بودنش داشته باشد؛ این دو قاعده در بسیاری از مسائلی که اشتباه و ابهام رخ می‌دهد سودمند هستند.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

[۴] مسلم: کتاب اللباس و الزینة، باب إستحباب خضاب الشیب بصفرة أو حمرة و تحریمه بالسواد، شمارهی (۲۱۰۲).

تعداد بازدید: 64

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل قص الشعر أو صبغه إلى اللون الأحمر أو الأصفر حرام؟ علما بأنني لا أقصد من ذلك التشبه بأحد، وإنما أتزين لزوجي، فأرجو من فضيلة الشيخ الإجابة.

فأجاب -رحمه الله تعالى – : هذه سألت عن قص الشعر، وظاهر الحال أنها تريد قص شعر رأس المرأة، فالجواب على ذلك أن نقول: إذا قصت المرأة شعر رأسها قصا بالغا بحيث يكون كشعر رأس الرجل فإن ذلك حرام عليها، بل هو من كبائر الذنوب؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لعن المتشبهات من النساء بالرجال، وأما إذا كان قصّا لا يصل إلى هذه الدرجة فإن كان قصا يشبه قص رؤوس النساء الكافرات فهو حرام أيضًا؛ لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُم»، وإذا كان قصَّا لا يشبه هذا ولا هذا فقد اختلف العلماء فيه على ثلاثة أقوال:

القول الأول أنه حرام، جزم به بعض أصحاب الإمام أحمد رحمهم الله كصاحب المستوعب.

والثاني: أنه مكروه.

والثالث أنه مباح. والسلامة من القص أولى.

أما الصَّبْعُ فإن كان بصبغ خاص برؤوس نساء الكفار، بحيث من رأى هذه المرأة الصابغة لم يظن إلا أنها امرأة كافرة ، فهذا حرام؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال: «مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُم»، وإِن كان صبغًا لا يختص بنساء الكفار فإن كان بالأسود فالظاهر أنه حرام، إلا أن يكون لتغيير الشيب فهو حرام بلا شك؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: غَيَّرُوا هذا الشَّيْبَ وجَنَّبُوهُ السَّوَادَ». وإن كان بلون آخر لا يختص بنساء الكفار وليس بالأسود فالأصل الحل والإباحة حتى يقوم دليل التحريم، فهنا أنبه على قاعدتين هامتين:

القاعدة الأولى: أن الأصل في العبادات المنع، وألا يَتَعَبَّد أحد الله تعالى بشيء من عند نفسه إلا بدليل من الشرع أن هذا العمل مشروع.

والقاعدة الثانية: أن الأصل فيهما عدا العبادات الحل والإباحة، فليس لأحد أن يحرم شيئًا من عند نفسه إلا أن يقوم دليل التحريم. وهاتان القاعدتان تنفعان في كثير من المسائل التي يقع فيها الاشتباه.