(۵۵۶۰) حکم بلند کردن موی مردان و کوتاه کردن موی زنان در اسلام

(۵۵۶۰) سوال: اغلب مردم شروع به بلند كردن موهاي خود كرده‌اند تا جایی که مرد از زن و دختر از پسر قابل تشخیص نیست و زن شروع به كوتاه كردن موهای سرش كرده است و اگر گفته ‌شود: موي بلند براي مردان حرام است، می‌گویند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موهایش را کوتاه ننمود تا حدّی که آن را می‌بافت، آیا این درست است؟ آیا بلند کردن مو حرام است و کوتاه کردن مو برای زنان حرام است؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

این سوال شامل دو مسئله است، اولی در مورد بلند کردن موها توسط مردان و دومی پیرامون کوتاه کردن موها توسط زنان.

اول: بلند بودن موی سر اشکالی ندارد، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موهایی داشت که گاهی به شانه‌هایش می‌رسید، لذا بنابر اصل اشکالی ندارد ولی با این وجود تابع عرف و آداب است، بنابراین در صورتی عرف و عادت این‌‌گونه استقرار یافت که این چیز را فقط گروه خاصی که در عادات و عرف مردم جایگاه پایینی دارند استفاده می‌‌کنند، شایسته نیست که افراد با شخصیت و دارای مروت موهای خود را بلند کنند، زیرا در میان مردم و بر اساس عادات و عرف آن‌‌ها، این کار فقط به کسانی نسبت داده می‌‌شود که جایگاه پایینی دارند، لذا این مسئله یعنی بلند کردن موهای سر به نسبت مرد از جمله چیزهای مباحی است که تابع عرف و عادات مردم است، بنابراین هرگاه عرف نزد افراد چه دارای جایگاه بالا و چه دارای جایگاه پایین استقرار یافت، اشکالی ندارد. اما اگر فقط نزد افراد با جایگاه پایین عرف باشد، شایسته‌‌ی افراد با شخصیت و با جایگاه بالا نیست که آن را به کار گیرند. بر این مسئله ایراد وارد نمی‌‌شود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که اشرف مردم و از لحاظ جایگاه بالاترین آن‌‌ها است، موهای وی بلند بود؛ زیرا در این مسئله مشاهده می‌‌شود که مو گذاشتن از باب سنت و عبادت نبوده بلکه از باب تبعیت از عرف و عادت بوده است. این پاسخ سؤال اول بود.

پیرامون مسئله‌ی دوم، یعنی اینکه زن موهای سر خود را کوتاه کند، باید گفت که در اگر که شبیه موی سر مرد یا شبیه زنان کافر یا بدکاره یا شبیه آن از کسانی که تشبه به آن‌‌ها درست نیست باشد جایز نیست، اما اگر بر خلاف آن باشد علما در این مورد سه دیدگاه دارند: برخی به طور کلی کوتاه کردن موی زن را در غیر از حج و عمره حرام می‌دانند، برخی نیز آن ‌را مکروه می‌شمارند که دیدگاه مشهور مذهب امام احمد بن حنبل همین است و برخی نیز آن ‌را مباح می‌دانند با این شرط که به همانندی و شباهت با مواردی که بیان شد منجر نشود.

تعداد بازدید: 87

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل الجمهورية العراقية: أكثر الناس بدأوا يطليون شعورهم حتى لا يعرف الرجل من المرأة والبنت من الولد، وبدأت المرأة تقص رأسها، وإذا قيل: الشعر الطويل حرام للرجال يقولون: إن الرسول صلى الله عليه وسلم كان لا يقص شعره حتى يعمل منه جديلة، فهل هذا صحيح؟ وهل تطويل الشعر حرام؟ وهل قص الشعر للمرأة حرام؟ أفيدونا وفقكم الله.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا السؤال يتضمن مسألتين: الأولى: بالنسبة لتطويل الرجال لشعورهم، والثانية: بالنسبة لتقصير

المرأة من رأسها.

أما الأولى فإن إطالة شعر الرأس لا بأس به؛ فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم له شعر يقرب أحيانًا إلى منكبيه، فهو على الأصل لا بأس به، ولكن مع ذلك هو خاضع للعادات والعرف فإذا جرى العرف واستقرت العادة على أنه لا يستعمل هذا الشيء إلا طائفة معينة نازلة في عادات الناس وأعرافهم فلا ينبغي لذوي المروءة أن يستعملوا إطالة الشعر؛ حيث إنه لدى الناس وعاداتهم وأعرافهم لا يكون إلا من ذوي المنزلة السافلة، فالمسألة إذن بالنسبة لتطويل الرجل لرأسه من باب الأشياء المباحة التي تخضع لأعراف الناس وعاداتهم، فإذا جرى بها العرف وصارت للناس كلهم شريفهم ووضيعهم فلا بأس بها، أما إذا كانت لا تستعمل إلا عند أهل الضعة فلا ينبغي لذوي الشرف والجاه أن يستعملوها، ولا يرد على هذا أن النبي -صلى الله عليه وسلم – وهو أشرف الناس وأعظمهم جاها، كان يتخذ الشعر؛ لأننا نرى في هذه المسألة أن اتخاذ الشعر ليس من باب السنة والتعبد وإنما هو من باب اتباع العرف والعادة. هذا بالنسبة للمسألة الأولى من السؤال.

أما بالنسبة للمسألة الثانية وهي تقصير المرأة لشعر رأسها فإن ذلك لا يجوز إذا كان على وجه يشبه رؤوس الرجال، أو على وجه يشبه رؤوس الكافرات أو البغايا، أو ما أشبه ذلك ممن لا يجوز التشبه به، وأما على خلاف ذلك فإن للعلماء في ذلك ثلاثة أقوال: فمنهم من يرى تحريم قص المرأة من شعر رأسها مطلقا في غير حج أو عمرة، ومنهم من يرى الكراهة، وهو المشهور من مذهب الإمام أحمد بن حنبل، ومنهم من يرى الإباحة بشرط ألا يؤدي ذلك إلى التشبه فيمن سبق الإشارة إليه.