(۵۵۵۸) سوال: حکم دین در مورد کوتاه کردن موهای زن چیست؟ با توجه به این ‌که نیت تقلید از زنان خارجی نیست؟

جواب:

کوتاه کردن موهای سر زن، اگر به شکلی باشد که شبیه سر مرد شود، حرام است و جایز نیست، بلکه از گناهان کبیره است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که خود را شبیه مردان و مردانی را که خود را شبیه زنان نمایند، لعنت نموده است.[۱] اما اگر به گونه‌ای باشد که با موی سر مردان متفاوت باشد، مشهور در مذهب حنابله رَحِمَهُمُ‌الله این است که آن‌ را مکروه می‌دانند و بعضى از علما آن ‌را با استدلال به آنچه از مادران مؤمنان -رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُنَّ- نقل شده جایز می‌شمارند؛ آنان پس از وفات رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موهای سرشان را کوتاه می‌‌کردند تا جایی که به گوش‌هایشان می‌رسید.[۲] اما در این مورد جواب داده شده که این کار را می‌کردند تا بی‌میلی خود را نسبت به شوهر اعلام کنند؛ زیرا جایز نبود که هیچ کس با زنان رسول الله   صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از وفات ایشان ازدواج کند، همانطور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْوَاجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيماً}[احزاب: ۵۳]: (و شما را نرسد که رسول الله را بیازارید و نه آن که همسرانش را بعد از او هرگز به همسری گیرید، بی تردید این (کار) نزد الله (گناهی) بزرگ است) سخن سؤال کننده: قصد او مشابهت نیست: شایسته است که دانسته شود هرگاه مشابهت حاصل شد، قصد و نیت در آن شرط نیست، زیرا مشابهت تصویر یک چیز بر چیز دیگری است، لذا قصد و نیت در آن شرط نیست. بنابراین اگر مشابهت به شکل حرام صورت گیرد، حرام است، خواه آن شخص قصد آن‌ را داشته باشد یا خیر. بسیاری از مردم تصور می‌کنند که مشابهت حرام فقط زمانی حرام است که با نیت و قصد انجام شود در حالی که این اشتباه است؛ بلکه هرگاه شکل مشابهت حرام حاصل شود، حرام است و تفاوتی ندارد که انجام دهنده‌اش قصد شباهت داشته باشد یا خیر!

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.