پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۶۱۵۹) حکم وفای به نذر و نحوه پرداخت صدقه به افراد مشخص‌شده

(۶۱۵۹) سوال: مقداری پول را به خاطر نذری که داشتم صدقه دادم و هنگامی که خواستم به نذر خود وفا کنم نصف آن مبلغ را دست برادارن خود دادم تا اینکه آن را به فقرایی که مشخص نمودم برسانند و بین آنها تقسیم کنند. اما برادران هنگامی که نصف این مبلغ به دست آنها رسید به هر مقداری که به دست آنها می‌‌رسید نیازمند بودند و به صاحبان آن نمی‌‌دادند؛ آیا الان بر من واجب بوده مبلغ را کامل به کسانی که به آن‌‌ها اشاره شد بدهم؟

جواب:

بر تو واجب نیست این مبلغ را پرداخت کنی اما بر برادرانت واجب بوده آن را پرداخت کنند، زیرا ضامن هستند و برادران تو الان بدهکار تو هستند و برای هیچ کسی حلال نیست که کسی را که به او اعتماد نموده فریب دهد و بر این برادران هنگامی که مبلغ به دست آنها رسید واجب بود که با برادر خود صحبت می‌‌کردند و می‌‌گفتند: ما نیازمندیم لذا اجازه بده آن را برداریم؛ لذا اگر هما‌‌ن‌‌طور بود که می‌‌گفتند و به آنها اجازه داد اشکالی ندارد و اگر برای آنها نام‌‌هایی را مشخص نموده و به آن افرادی که مشخص نموده وعده داده بر او واجب بوده به وعده‌‌ی خود وفا کند، زیرا خلاف وعده نمودن از نشانه‌‌های نفاق است و خلاصه‌‌ی جواب این است که می‌‌گوییم: بر برادران تو ضمانت مالی را که گرفته واجب بوده که آن را به کسانی که مشخص نمودی پرداخت کنند؛ اگر خودداری نمودند به آن ملزم هستند سپس اگر خواستی به آنها بده و اگر خواستی به آنها نده. دوم: اگر به کسانی که مشخص کردی وعده دادی و گفتی: فلان چیز و فلان چیز را برای شما می‌‌فرستم به وعده‌‌ی خود وفا کن و به نزد برادرانت به خاطر آنچه گرفتن برگردد و اگر خواستی آنها را ببخش.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل تبرعت بمبلغ من المال، وكان هذا المبلغ نذرًا علي، ولما أردت أن أقوم بهذا الوفاء أرسلت نصف المبلغ لإخواني لكي يقوموا بإيصاله للفقراء الذين كنت قد حددتهم لكي أعطيهم هذا المبلغ وأوزعه عليهم، ولكن الإخوة عندما وصلهم نصف المبلغ كانوا في احتياج لأي مبلغ يصلهم فأخذوه ولم يعطوه لأصحابه، والآن هل يجب علي أن أدفع المبلغ كاملا إلى من سبق الإشارة إليهم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجب عليك أن تدفع هذا المبلغ، لكن يجب على إخوتك أن يدفعوه؛ لأنهم ضامنون لذلك، وأنت الآن غريمك إخوتك، ولا يحل لأحد مؤتمن أن يغدر بمن ائتمنه وكان الواجب على هؤلاء الإخوة لما وصل إليهم المبلغ أن يكلموا أخاهم ويقولوا: نحن في حاجة، فاسمح لنا أن نأخذه، فإذا كانوا كما قالوا وسمح لهم فلا بأس، وإن كان قد حدد لهم أسماء معينة ووعد هؤلاء الذين حددهم فإنه يجب عليه أنْ يَفي بوعده؛ لأن إخلاف الوعد من علامات النفاق وخلاصة الجواب أن نقول: على إخوتك ضمان المال الذي أخذوه يدفعونه إلى من عينتهم لهم، فإن أبوا فإنهم يُلْزَمُون بذلك، ثم إن شئت فأعطهم، وإن شئت فلا تُعْطِهم، ثانيا: إذا كنت قد وعدت الذين حددتهم وقلت لهم : سأبعث إليكم بكذا وكذا فأوف بالوعد، وارجع على إخوتك بما أخذوه، وإن شئت فسامحهم.

مطالب مرتبط:

(۶۱۱۷) حکم شکستن پیمان با خدا پس از برآورده شدن حاجت

باید بدانیم چه چیزی است که با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پیمان بسته آن را ترک کند. اگر چیز مباحی باشد مانند اینکه بگوید: با الله پیمان می‌‌بندم که فلان غذا را نخورم. در اینجا می‌‌گوییم: آن را بخور و کفاره‌‌ی نذر خود را بده، زیرا این نذر مباح است. اما اگر چیز حرامی باشد و بگوید: با الله پیمان می‌‌بندم که غیبت مردم نکنم، بر او واجب است غیبت نکند....

ادامه مطلب …

(۶۱۴۹) حکم نذر روزه و امکان پرداخت صدقه به جای روزه

قبل از جواب به این سؤال دوست دارم برادران مسلمان خود را از نذر بر حذر دارم، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۰) حکم نذر سفر نکردن در شب و کفاره‌ی نقض آن

اشکالی ندارد شبانه به مسافرت رفته و کفاره‌‌ی قسم دهی که عبارت است از آزاد کردن برده، غذا دادن با لباس پوشاندن به ده مسکین و در صورتی که نیافتی سه روز روزه بگیری.....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۵) صیغه‌‌ی نذر چیست؟

برای نذر صیغه‌‌ی مشخصی وجود ندارد بلکه هر کلمه‌‌ای که از آن فهم می‌‌شود بنده خود را به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به چیزی ملزم می‌‌کند نذر است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نذر را پیمان نامیده است....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۲) حکم ترک نذر روزه و کفاره‌‌ی آن برای بیماری شفا یافته

نذر ملزم نمودن نفس به آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به آن ملزم نکرده و مکلف نمودن آن به چیزی است که به آن مکلف نیست. بسیاری از مردم بعد از آن، وفای به نذر بر آنها سخت شده و چه بسا سهل انگاری نموده و آن را ترک کنند در حالی که این اشتباه بزرگی است .....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۵) حکم فراموشی نذر و قضای آن

آنچه به وسیله‌‌ی نذر واجب شده باید با آن همان‌‌طور که با مسائلی که با اصل شریعت واجب شده تعامل شود اما اگر آن را از روی عمد تا روز دوم ترک کنی گناهکار می‌‌شوی، زیرا نذر خود را انجام ندادی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه