چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۶۰۳۲) حکم کسی که بر چیزی قسم یاد کرده در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید

(۶۰۳۲) سوال: اگر کسی بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید و بعد از قسم گفت: (استغفر الله و اتوب الیه) حکم آن چیست؟ آیا بر او کفاره واجب است؟

جواب:

هرگاه بر چیزی قسم یاد کرد در حالی که می‌‌داند دروغ می‌‌گوید، دو گناه را حمل می‌‌کند: گناه اول دروغ و گناه دوم کوچک شمردن قسم، از این جهت که به دروغ قسم یاد نموده است؛ لذا همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد آنها می‌‌فرماید، می‌‌شود: {وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}[المجادلة: ۱۴]: (و بر دروغ سوگند یاد می‌کنند در حالی خودشان می‌دانند) بنابراین بر او واجب بوده از این گناه که شامل دو بدی است و کفاره‌‌ای ندارد به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، زیرا کفاره فقط در قسم‌‌هایی بوده که مربوط به آینده است اما قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، شخص در آن یا در امان بوده یا این که گناهکار است. اگر می‌‌داند یا اینکه گمان غالبش بر این باشد که دروغ می‌‌گوید، گناهکار است و اگر می‌‌داند یا اینکه غالب گمانش بر این باشد که راست می‌‌گوید، گناهی بر او نیست. اما در قسم‌‌هایی که مربوط به گذشته است، کفاره وجود ندارد هر چند که دروغ گفته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا حلف شخص على شيء وهو يعلم أنه كاذب، أن حلف قال: أستغفر الله وأتوب إليه ما حكم ذلك؟ وهل عليه كَفَّارة؟

 

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا حلف على شيء يعلم أنه كاذب فيه فقد تحمل إثمين الإثم الأول الكذب والإثم الثاني الاستهانة باليمين، حيث حلف على كذب، فيكون كما قال الله فيهم: ﴿وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يعْلَمُونَ﴾ [المجادلة: ١٤]، فعليه أن يتوب إلى الله من هذا الذنب الذي فعله والذي تضمن سيئتين، ولا كَفَّارة عليه؛ لأن الكفَّارة إنما تكون في الخلف على شيء مستقبل، أما الخلف على شيء ماض فهو إما سالم وإما آثم، فإن كان يعلم أنه كاذب أو يغلب على ظنه أنه كاذب فهو آثم، وإن كان يعلم أنه صادق أو يغلب على ظنه أنه صادق فهو غير آثم، أما الكفَّارة فلا تجب في الخلف على أمر ماض، ولو كان كاذبًا فيه.

مطالب مرتبط:

(۶۰۳۸) کم شرعی انکار حقیقت برای آرامش دیگران و عواقب آن

بر انسان واجب است در گفتار و عادتش صادق باشد و حقیقت را در هر صورت بگوید مگر اینکه از ضرری می‌‌ترسد که می‌‌تواند تأویل نموده و در قلب خود خلاف آن چیزی که مخاطب برداشت می‌‌کند، نیت کند.....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۸) حکم و راه‌حل در مورد قسم پدر برای فرزندان و کفاره آن

به نسبت قسم پدر -الحمدلله- قسم چیزی دارد که آن را کفاره می‌‌کند. اگر می‌‌تواند ده مسکین را غذا یا لباس داده یا برده آزاد کند؛ اگر نیافت -الحمدلله در زمان ما نادر است- سه روز روزه می‌‌گیرد.....

ادامه مطلب …

(۶۰۵۰) حکم تغییر نظر پس از قسم

فقط کفاره‌‌ی قسم بر او لازم است که عبارت از سه چیز است: غذا دادن یا لباس پوشاندن ده مسکین یا آزاد کردن برده و در صورتی که نیافت گزینه‌‌ی چهارمی وجود دارد که روزه گرفتن سه روز پی در پی است....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۶) حکم کفاره قسم در انجام کار به تأخیر افتاده

هرگاه انسان بر چیزی قسم یاد نماید و این فعل را به وقتی مقید کند و آن وقت قبل از اینکه او آن کار را انجام دهد از او فوت شود، بر او کفاره لازم است....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۶) حکم دعا در حالت عصبانیت

حکم آن، حکم قسم است. به این معنا که اگر برگشتی و از او درخواست نمودی بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۱) حکم شکستن قسم و کفاره آن در صورت ضرورت سفر

می‌‌گوییم: مسافرت نموده و کفاره‌‌ی قسم دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه