(۶۰۰۴) سوال: هرگاه مهمانانی وارد منزل شدند و شروع به توزیع قهوه نمودم در حالی که یکی از پدر و مادرم در سالن همراه مهمانان بودند؛ آیا بهتر است در تقدیم چای یا قهوه از پدرم شروع کنم یا از سمت راست شروع کنم؟

جواب:

اگر کسی که قهوه یا چای را می‌‌ریزد، وارد سالن می‌‌شود،  از بزرگ‌‌تر شروع کند نه کسی که در سمت راست است. هرگاه که به بزرگ‌‌تر داد از سمت راستش شروع کند یعنی سمت راست شخصی که می‌‌ریزد که سمت چپ کسی می‌‌شود که برای او ابتدا ریخته است، سپس در سمت راست ادامه دهد. اما اگر کسی که قهوه یا چای را می‌‌ریزد، خودش آن جا نشسته باشد، همان‌‌طور که در مجالس قدیم مرسوم بوده که میزبان کنار آتشدان ودر کنار قوری، فلاسک و فنجآنها می‌‌نشست، در این حالت ابتدا به کسی که سمت راست وی نشسته می‌‌دهد سپس به همین صورت در سمت راست ادامه پیدا می‌‌کند. آنچه بسیاری تصور می‌‌کنند که در هر حالت از سمت راست شروع می‌‌کند، اصلی ندارد. در حال حاضر برخی از مردم هرگاه شخص وارد سالن شد در حالی که قهوه یا چای به همراه داشت، از کسی که کنار درب است، شروع می‌‌کند هر چند که از همه کوچک‌‌تر باشد در حالی که این درست نیست. بلکه هرگاه وارد سالن شدی، از بزرگ‌‌تر شروع کن سپس کسی که در سمت راست تو است و به همین صورت در سمت راست تا پایان آن ادامه بده سپس از سمت چپ شروع کن؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «کبّر کبّر»[۱]: (ابتدا بزرگ‌‌تر، ابتدا بزرگ‌‌تر) بنابراین جمع بین امر نمودن به سمت راست و بزرگ‌‌تر این بوده که هرگاه برای آنها می‌‌ریختی در حالی که بین آنها بودی، از سمت راست شروع کن و هرگاه برای آنها می‌‌ریختی در حالی که بر آنها وارد می‌‌شدی و میان آنها نبودی، از بزرگ‌‌تر شروع سپس از کسی که در سمت راست تو است شروع کن.

[۱] بخاری: کتاب الخمس، باب الموادعة والمصالحة مع المشرکین بمال وغیره، شماره­‌ی (۳۰۰۲)، مسلم: کتاب القسامة والمحاربین والقصاص والدیات، باب القسامة، شماره­ی (۱۶۶۹).