شنبه 25 صفر 1448
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۳۹۲۶) حکم تأخیر طولانی در قضای روزه به دلیل جراحی

(۳۹۲۶) سوال: در ماه رمضانِ شش سال پیش، یک عمل جراحی انجام دادم و آن ماه را روزه نگرفتم. بعد از گذشت این مدت نیز هنوز نتوانسته‌ام قضای آن را انجام دهم؛ چه کاری بر من واجب است؟

جواب:

اگر قضای روزه‌ی رمضان را به خاطر عذر شرعی ترک کرده باشد چنان که اگر مثلا بعد از عمل جراحی دچار ضعف بدنی بوده است، گناهی بر او نیست و هر وقت توانست باید قضایش را انجام دهد؛ اما اگر از روی سهل‌انگاری بوده است، وی گناه‌کار می‌باشد زیرا جایز نیست که انسان، قضای رمضان را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد؛ همان طور که در حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا آمده است که می‌گفت: «كان يكون عليّ الصَّوم من رمضان فما أستطيع أن أقضي إلا في شعبان» : (چنین می‌شد که روزه‌ای از رمضان بر من واجب بود که فقط در شعبان می‌توانستم قضای آن ‌را انجام دهم). بنابراین اگر تأخیرش بدون عذر بوده باشد، باید توبه نماید و خیلی زود قضای آن ‌را انجام دهد. برخی علما وی را به پرداخت كفاره در ازای هر روز، ملزم می‌دانند زیرا بدون عذر، آن ‌را به تأخیر انداخته است؛ لذا اگر این کار را انجام دهد، بهتر است و اگر انجام نداد و در ازای هر روز به یک مسکین غذا نداد، گناهی بر او نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أجريت عملية جراحية في شهر رمضان قبل ست سنوات، ولم أصم ذلك الشهر، وبعد مضي هذه المدة لم يتسن لي أن أصوم ذلك الشهر، فماذا يجب علي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان قد تَرَكَ قضاء رمضان الذي كان عليه لعذر؛ بحيث كان ضعيفًا بعد العملية لا يستطيع القضاء، فلا حرج عليه، متى قَدَرَ قَضَى، وإذا كان تهاونًا منه فإنه آثم؛ لأنه لا يجوز للإنسان أن يؤخر قضاء رمضان إلى رمضان الذي بعده، كما جاء ذلك في حديث عائشة رضي الله عنها قالت: «كَانَ يَكُونُ عَلَيَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَ إِلَّا فِي شَعْبَانَ».

فإذا كان تأخيره لغير عذر فعليه التوبة، وعليه أن يبادر الآن بقضائه، وقد ألزمه بعض أهل العلم بكفارة عن كل يوم؛ لأنه أَخَّرَ ذلك لغير عذر، فإن فَعَلَ فقد أحسن، وإن لم يطعم فلا حرج عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۹۰۳) حکم چشیدن و مزه کردن غذا برای روزه‌دار

چشیدن غذا اگر برای نیاز باشد، ایرادی ندارد و روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۹۰۱) حکم بلعیدن آب دهان در حالت سرماخوردگی هنگام روزه‌داری

اگر روزه‌دار آب دهانش را ببلعد، روزه‌اش باطل نمی‌شود و کسی‌ نمی‌تواند بگوید که روزه‌دار با فرو بردن آب دهانش، روزه را خورده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۷) حکم روزه‌های قضای مادر متوفی در صورت نامعلوم بودن تعداد روزها

ابتدا بهتر است از پدر یا افراد بزرگ‌تر از خود بپرسی که در قبال این روزه‌هایی که بر مادرت واجب بوده است، چه کاری انجام داده‌اند؟ همچنین روزه‌هایی که بر عهده‌ی مادرت است: اگر بیماری عادی داشته که منجر به مرگ وی شده باشد، چیزی بر او واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۱۵) حکم قضای روزه و پرداخت کفاره در صورت تأخیر

چیزی بر عهده ندارد زیرا قضای یک روز، همان یک روز است اما باید توبه نماید و از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در برابر آن‌چه از وی سر زده درخواست بخشش کند که روزه‌ی واجب را بدون عذر، قطع کرده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۳) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده فرد متوفی در نیمه‌ی رمضان

هرگاه انسان بمیرد، عملش قطع می‌شود؛ لذا اگر مثلا شخص بیمار یا سالمی در نیمه‌ی ماه رمضان بمیرد، روزه‌هایی که از رمضان مانده است به جای او قضا نمی‌شود و غذایی هم به جای او داده نمی‌شود زیرا زندگی و عمل وی به پایان رسیده است.....

ادامه مطلب …

(۳۹۴۵) حکم قضای روزه‌های فوت‌شده در نوجوانی به دلیل عادت ماهیانه

باید روزه‌هایی که بر او واجب است را به طور پیاپی یا پراکنده، روزه بگیرد و قضا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه