پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۳۹۲۶) حکم تأخیر طولانی در قضای روزه به دلیل جراحی

(۳۹۲۶) سوال: در ماه رمضانِ شش سال پیش، یک عمل جراحی انجام دادم و آن ماه را روزه نگرفتم. بعد از گذشت این مدت نیز هنوز نتوانسته‌ام قضای آن را انجام دهم؛ چه کاری بر من واجب است؟

جواب:

اگر قضای روزه‌ی رمضان را به خاطر عذر شرعی ترک کرده باشد چنان که اگر مثلا بعد از عمل جراحی دچار ضعف بدنی بوده است، گناهی بر او نیست و هر وقت توانست باید قضایش را انجام دهد؛ اما اگر از روی سهل‌انگاری بوده است، وی گناه‌کار می‌باشد زیرا جایز نیست که انسان، قضای رمضان را تا رمضان بعدی به تأخیر بیاندازد؛ همان طور که در حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا آمده است که می‌گفت: «كان يكون عليّ الصَّوم من رمضان فما أستطيع أن أقضي إلا في شعبان» : (چنین می‌شد که روزه‌ای از رمضان بر من واجب بود که فقط در شعبان می‌توانستم قضای آن ‌را انجام دهم). بنابراین اگر تأخیرش بدون عذر بوده باشد، باید توبه نماید و خیلی زود قضای آن ‌را انجام دهد. برخی علما وی را به پرداخت كفاره در ازای هر روز، ملزم می‌دانند زیرا بدون عذر، آن ‌را به تأخیر انداخته است؛ لذا اگر این کار را انجام دهد، بهتر است و اگر انجام نداد و در ازای هر روز به یک مسکین غذا نداد، گناهی بر او نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أجريت عملية جراحية في شهر رمضان قبل ست سنوات، ولم أصم ذلك الشهر، وبعد مضي هذه المدة لم يتسن لي أن أصوم ذلك الشهر، فماذا يجب علي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان قد تَرَكَ قضاء رمضان الذي كان عليه لعذر؛ بحيث كان ضعيفًا بعد العملية لا يستطيع القضاء، فلا حرج عليه، متى قَدَرَ قَضَى، وإذا كان تهاونًا منه فإنه آثم؛ لأنه لا يجوز للإنسان أن يؤخر قضاء رمضان إلى رمضان الذي بعده، كما جاء ذلك في حديث عائشة رضي الله عنها قالت: «كَانَ يَكُونُ عَلَيَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَ إِلَّا فِي شَعْبَانَ».

فإذا كان تأخيره لغير عذر فعليه التوبة، وعليه أن يبادر الآن بقضائه، وقد ألزمه بعض أهل العلم بكفارة عن كل يوم؛ لأنه أَخَّرَ ذلك لغير عذر، فإن فَعَلَ فقد أحسن، وإن لم يطعم فلا حرج عليه.

مطالب مرتبط:

(۳۹۲۷) حکم تأخیر در قضای روزه به علت عادت ماهیانه

كفاره‌ای بر او نیست؛ فقط باید قضای روزه‌هایی که بر او باقی مانده را انجام دهد. به خاطر تأخیر نیز گناهی بر او نیست زیرا زمانی به حيض دچار شده که خارج از انتظار و محاسبه‌ی وی بوده است....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۵) حکم قضای روزه برای متوفی در صورت طعام دادن پیش از وفات

طعام دادن به جای روزه پذیرفته نیست مگر برای شخصی که هرگز نمی‌تواند روزه بگیرد؛ مانند فرد کهن‌سالی که نمی‌تواند روزه بگیرد یا فردی که بیماری دارد که امیدی به بهبودی‌اش نیست اما شخصی که بیماری‌ قابل درمان دارد، واجب است که روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۸) حکم قضای روزه‌های رمضان مادر متوفی و پرداخت کفاره

آیا این زن، قضای روزه را انجام داده است یا خیر؟ آیا بیماری داشته که امیدی به درمانش نبوده و طعام داده است یا خیر؟ تا زمانی که این موارد را نمی‌دانیم، اصل بر عدم مسئولیت است و ما نسبت به دیگران مكلف نیستیم؛ اما اگر بخواهد، می‌تواند به جای او روزه بگیرد و نیت کند که اگر روزه‌ی واجبی بر مادرش بوده است، به جای مادرش باشد...

ادامه مطلب …

(۳۹۱۱) روزه‌داری که در ماه رمضان همسرش را ببوسد و با وی معاشقه کند مرتکب گناه شده است؟

اگر نسبت به خود شناخت دارد و اطمینان دارد که با چنین بوسیدن و معاشقه‌ای انزال نمی‌شود، گناهی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۹۵۰) حکم قضای روزه و نمازهای فوت‌شده به دلیل شرایط سخت و ناآگاهی

واجب است قضای روزه‌هایی که بعد از بلوغ، ترک کرده است را انجام دهد اما قضای روزه‌های پیش از بلوغ لازم نیست زیرا اصلا بر او واجب نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۹۰۳) حکم چشیدن و مزه کردن غذا برای روزه‌دار

چشیدن غذا اگر برای نیاز باشد، ایرادی ندارد و روزه را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه