پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۸۱۹) حکم روزه برای مبتلا به زخم معده

(۳۸۱۹) سوال: دختری نوزده ساله و با حجاب هستم  که الحمدلله نمازم را نیز می‌خوانم و پایبند به دین هستم. مشكلم این است که مدتی طولانی از درد معده رنج می‌برم و بالاخره مشخص شد که به زخم معده مبتلا هستم. تحت معالجه بودم اما سودی نداشت و با این وجود، تمام آن مدت را روزه می‌گرفتم ولی امسال بیماری‌‌ام شدت یافت لذا به پزشک مراجعه کردم. دوره‌ی درمانم ادامه یافت تا ماه رمضان فرا رسید و تلاش کردم که روزه بگیرم؛ اما به دلیل دردهایی که ناشی از گرسنگی است و مرا بی‌تاب و توان می‌کند نتوانستم روزه بگیرم؛ البته دکتر با روزه گرفتن مخالفت نکرده است اما وقتی او را از دردهایم با خبر ساختم توصیه کرد که هنگام احساس درد، روزه نگیرم. الحمدلله اکنون وضعیت سلامتی‌ام بهتر شده است و فقط در مواقع لازم و ضروری، دارو مصرف می‌کنم اما باز هم نمی‌توانم مدت طولانی را بدون خوردن غذا بگذرانم؛ شایان ذکر است که پزشک توصیه کرده که در ساعات مشخصی غذا بخورم تا گرسنه نشوم زیرا گرسنگی بر سلامتی‌ام تأثیر خواهد گذاشت. همچنین این بیماری من دارویی نیز ندارد که به آن پایان ببخشد. به نظر شما حکم شرع در این باره چیست که اگر ماه رمضان آینده را روزه نگیرم؟ آیا درست است که به ازای هر روزی که روزه‌ام را خورده‌ و روزه نگرفته‌ام، کفاره بدهم؟ آیا این جایز است یا خیر؟

جواب:

اگر امیدی به بهبودی این بیماری نیست، این مريض حكم پیرمرد کهن‌سالی را دارد که نمی‌تواند روزه بگیرد؛ پس هر دوی آنان باید به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بدهند و به دلیل عدم توانایی و آسیب دیدن با روزه، لازم نیست که روزه بگیرند؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمْ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمْ الْعُسْرَ} [البقرة: ۱۸۵] : (الله برایتان آسانی را می‌خواهد و سختی کشیدن را نمی‌خواهد). اگر بیماری‌ات ادامه یافت و نتوانستی روزه بگیری و چنان که پیدا است امیدی به بهبودی در آینده نیست، به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده و همین به جای روزه گرفتن، کافی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا فتاة من العمر تسعة عشر عاما، وأنا محجبة وقائمة بصلاتي – والحمد لله ، ومشكلتي أنني أعاني منذ فترة طويلة من آلام في المعدة، واتضح أنها قرحة، وكنت أعالج، ولكن لم أستفد شيئًا، ومع هذا كنتُ أصوم طيلة تلك الفترة، ولكن في هذا العام اشتد بي المرض، وعرضتُ نفسي على دكتور، واستمرَرْتُ في العلاج إلى أن جاء شهر رمضان، وحاولتُ أن أصوم، ولكنني لم أستطع الصوم لشعوري بآلام تمزقني بسبب الجوع، علما بأن الدكتور لم يعارض الصوم، ولكن عندما أخبرته بالألم نصحني بأن أُفْطِرَ عندما أحس بتلك الآلام، والآن صحتي تحسنت -والحمد الله-، ولم أعد أشرب الدواء إلا عند اللزوم، ولكنني لا أقدر أن أظل بدون طعام فترة طويلة، علما بأن الدكتور أوصاني بأن آكل بنظام ساعات حتى لا أجوع؛ لأن ذلك يؤثر على صحتي، كما أن مرضي ليس له دواء ينهيه. فما حكم الشرع في نظركم – إذا لم أصم شهر رمضان المقبل؟ وهل يصح لي أن أُكفّر عن كل يوم أفطرته؟ وهل هذا جائز أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان المرض لا يُرْجَى بُرْؤُه فَإِنَّ حُكْم المريض حكم الشيخ الكبير الذي لا يستطيع الصوم، وكلاهما يلزمه أن يُطْعِمَ عن كل يوم مسكينًا، ولا يلزمه الصوم؛ لعجزه عنه وتضرره به، وقد قال الله -عز وجل- في آيات الصيام:﴿ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ﴾ [البقرة: ١٨٥].

فإن دام فيكِ هذا المرض، ولم تتمكَّني من الصوم، وكان حسبما وقع لا يُرْجَى زواله في المستقبل، فأَطْعِمِي عن كل يوم مسكينا، وذلك كافٍ عن الصوم.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۹) روزه‌دار چه زمانی باید دست از خوردن و نوشیدن بکشد؟

معیار دست کشیدن روزه‌دار از خوردن و نوشیدن، طلوع فجر است، نه اذان....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۵) روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه در ماه رمضان

روش و منش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سلف صالح اعم از صحابه و کسانی که به خوبی از آنان پیروی نموده‌اند چنین بوده که با بسیار انجام دادن کارهای نیک و خودداری از کارهای بد، بیشترین استفاده را از این ماه مبارك می‌برده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۷۷۹) حکم نماز خواندن در رمضان و ترک آن در غیر رمضان

متأسفانه نشاط مسلمانان در عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان طور که عادت دارند کم می‌شود و این افراد نیز به کفر باز می‌گردند همانند مسلمانانی که از فعالیت و تلاش به تنبلی و سستی باز می‌گردند....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۵) حکم روزه برای بیمار مبتلا به نارسایی کلیه

تا زمانی که دوره‌ی نقاهت را می‌گذرانی، بهتر است منتظر بمانی تا کاملا درمان شوی و بتوانی بدون ضرر رسیدن به بدنت، روزه بگیری سپس قضای آن روزه‌هایی که نگرفته‌ای را خواهی گرفت....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۲) حکم روزه با خواب طولانی در روز و بیداری شبانه در ماه رمضان

له، روزه‌ات درست است؛ زیرا بیدار بودن از شروط روزه نیست لذا اگر روزه‌دار در هنگام روزه زیاد بخوابد، روزه‌اش درست و تکلیف از عهده‌اش ساقط می‌شود اما واجب است که برای ادای نماز جماعت در مسجد بیدار شوی...

ادامه مطلب …

(۳۷۸۲) جبران گناهان ترک نماز و روزه

اکنون فقط باید عمل و کردار خویش را اصلاح و درست نمایی و در باقی‌مانده‌‎ی عمر خود پایبند و استوار بمانی و توبه، گذشته‌ را پاک می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه