چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۶۷۵) حکم پرداخت زکات فطر در نبود نیازمندان در روز عید

(۳۶۷۵) سوال: در روز عید خواستم زكات فطر را بپردازم اما هیچ مسکین و نیازمندی نیافتم. چه کاری باید انجام دهم؟ آیا در این شرایط اگر پرداخت زکات فطر را ترک کنم، مرتکب گناه شده‌ام؟

جواب:

بر کسی که می‌خواهد زكات فطر را بپردازد، واجب است قبل از عید بداند که آن ‌را به چه کسی خواهد پرداخت تا وقتی که روز عید فرا رسید، بداند زکات را به چه کسی بپردازد؛ پوشیده نیست که بهتر است پرداخت زكات فطر در روز عید و قبل از نماز عید انجام شود اما از وضعیت این شخص چنان به نظر می‌رسد که در پرداخت آن سستی ورزیده و کوتاهی کرده است؛ وی کسی را برای پرداخت زكات فطر در نظر نگرفته که وقتی روز عید فرا رسیده، شروع به جست و جوی نیازمندان کرده است که البته این یک اشتباه از سوی او به شمار می‌رود. بر وی واجب است به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نماید، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست مغفرت و بخشش داشته باشد و زكات فطر را حتی بعد از روز عید، قضا کرده و به افراد مستحق و نیازمند بپردازد. کسی که پرداخت زکات فطر را به طور عمدی ترک کند تا این که نماز عید به پایان برسد، با پرداخت آن، مسئولیت از عهده‌ی وی برداشته نشده و ساقط نمی‌گردد به دلیل حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا : «من أداها قبل الصلاة فهي زكاةٌ مقبولة ومن أداها بعد الصلاة فهي صدقةٌ من الصدقات»[۱] : (کسی که زکات فطر را پیش از نماز عید بپردازد، زکاتی مقبول است و کسی که آن ‌را بعد از نماز بپردازد، صدقه‌ای از جمله صدقه‌ها به شمار می‌رود).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أتيت يوم العيد كي أؤدي زكاة الفطر فلم أجد أحدا من المساكين، فماذا أفعل؟ وهل علي إثم في هذه الحالة إن تركتُ الزكاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواجب على من أراد أن يخرج زكاة الفطر أن يعرف من يخرجها إليه قبل يوم العيد، حتى إذا جاء يوم العيد إذا هو قد عرف من يعطيها، ومعلوم أن الأفضل في دفع زكاة الفطر أن يكون يوم العيد قبل الخروج إلى الصلاة، لكن الذي يظهر من حال هذا السائل أنه قد فرط وأهمل ولم يُهيئ في فكره أحدًا يدفع إليه زكاة الفطر، حتى إذا صار يوم العيد ذهب يبحث، وهذا خطأ منه، والواجب عليه أن يتوب إلى الله ويستغفر الله ويقضي زكاة الفطر، أي: يدفعها إلى مستحقيها ولو بعد فوات يوم العيد. أما من تعمد أن يترك دفعها حتى انتهت الصلاة فإنها لا تجزئه عن زكاة الفطر؛ لحديث ابن عباس رضي الله عنهما: «من أداها قبل الصلاة فهي زكاة مقبولة، ومن أداها بعد الصلاة فهي صدقة من الصدقات».

مطالب مرتبط:

(۳۶۷۴) توضیحی در مورد نحو استفاده زکات فطر توسط امام جماعت

اگر این مرد، نیازمند و فقیر بوده و به آن حبوبات نیاز داشته است، مستحق زکات است و پرداخت زکات به او جایز است؛ اما شایسته نیست که این‌گونه رفتار کند زیرا وی با رفتار و زبان حال و چه بسا با زبانِ سخن، از مردم گدایی کرده است...

ادامه مطلب …

(۳۶۶۷) اهمیت زکات فطر

زکات و صدقه‌ را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرض نموده است و آن ‌را به نیاز و حاجت، منحصر ندانسته است بلکه آن را بر تمام کسانی که توانایی پرداختش را دارند فرض نموده که آن را به فقیران بپردازند. ...

ادامه مطلب …

(۳۶۷۲) حکم تأخیر در پرداخت زکات فطر

زكات فطر واجب است؛ اما واجب شدن آن شروطی دارد که از آن‌جمله، توانایی پرداخت آن در زمان فطرِ رمضان است و چون در آن زمان، چیزی برای پرداخت زکات فرزندانت نداشته‌ای، گناه و مسئولیتی بر عهده‌ی تو نیست....

ادامه مطلب …

(۳۶۶۸) مقدار، زمان و شرایط پرداخت زکات فطر توسط سرپرست خانواده

مقدار زكات فطر، یک صاع نبوي از طعام است که معادل دو کیلو و چهل گرم می‌باشد؛ يعني حدود دو کیلو و ربع از برنج یا دیگر طعام مردم می‌باشد. این مقدارِ زکات فطر است و پرداخت آن به طور نقدی یا غیر از طعام مردم، جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۶۷۷) حکم پرداخت زكات فطر به صورت نقدی

پرداخت زكات فطر به صورت نقدی، جایز نیست؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن ‌را از خرما و جو فرض نموده است....

ادامه مطلب …

(۳۶۷۹) ما زكات فطر را به صورت نقدی می‌پردازیم، لطفا ما را در این باره راهنمایی کنید.

پرداخت زکات فطر به صورت نقدی اشتباه است و مسئولیت از عهده‌ی صاحب آن برداشته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه