شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۶۷۳) حکم زکات فطر برای افراد دارای درآمد مستقل

(۳۶۷۳) سوال: من کارمند آموزش و پرورش هستم و هر ساله پدرم زکات فطر مرا می‌پردازد؛ اخيرا دانسته‌ام که هر کسی که حقوق مشخصی می‌گیرد، خودش می‌تواند زکات فطر خود را بپردازد. از آن‌جا که چند سال‌ است که مشغول به کار هستم، آیا برای این که خودم زکاتم را نپرداخته‌ام، مرتکب گناه شده‌ام؟ اگر چنین است، چه کاری باید انجام دهم؟

جواب:

اصل در آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش فرض نموده این است که بر خود بنده‌ فرض شده است، نه بر دیگران و از آن جمله زكات فطر است که بر خود مسلمان فرض شده است، نه بر دیگران؛ زیرا اگر آن را بر دیگران واجب کنیم، چنان‌چه آن را ترک کند، گناهش را به دوش وی گذاشته‌ایم یعنی گناه شخص دیگری را به دوش وی گذاشته‌ایم در حالی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى} [الأنعام: ۱۶۴] : (هیچ کس بار گناه دیگری را به دوش نمی‌کشد). بنابراین هر کسی خودش مورد خطاب قرار گرفته است که باید زکات فطرش را بپردازد. اما اگر پدر، برادرِ بزرگ‌تر یا شوهری داشت که با رضایت خودش، زکات فطر وی را پرداختند، ایرادی ندارد و سخنانی که از سلف در این مورد، روایت شده نیز چنین فهمیده می‌شود. اگر رضایت داشته باشی ایرادی ندارد که پدرت زكات فطر را به جای تو بپردازد حتی اگر درآمد و حقوق داشته باشی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة من السودان: أعمل موظفة في التعليم، ووالدي يخرج عني زكاة الفطر عن كل عام، وعلمت أخيرًا أن من يتقاضى راتبا معينا يمكنه إخراجها عن نفسه، علما بأنني عملت لمدة سنوات، فهل علي ذنب في عدم إخراجها بنفسي من مالي؟ وإن كان كذلك فماذا أفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الأصل فيهما فرضه الله على عباده أن يكون فريضة على العبد نفسه لا على غيره، ومن ذلك زكاة الفطر، فإنها واجبة على الإنسان نفسه لا على غيره؛ لأننا لو أو جبناها على غيره حَمَّلْناه وِزْرَها إذا تركها، فنكون مُحَمِّلِيهِ لوِزْرِ غَيره، وقد قال الله تعالى: ﴿ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى [الأنعام: ١٦٤] فالإنسان مُخاطَب بنفسه أن يؤدي صدقة الفطر عنها، ولكن إذا كان له والد أو أخ كبير أو زوج وأخرجها عنه وهو راض بذلك فلا حرج عليه، وعلى هذا يُحمل ما ورد عن السَّلَف في ذلك، فما دمت قد رضيت بأن يخرج والدك زكاة الفطر عنك فلا حرج عليك، حتى وإن كان لك دخل من راتب أو غيره.

مطالب مرتبط:

(۳۶۶۹) مقدار زكات فطر چقدر است؟

مقدار زكات فطر یک صاع از خوراک است.....

ادامه مطلب …

(۳۶۷۵) حکم پرداخت زکات فطر در نبود نیازمندان در روز عید

بر کسی که می‌خواهد زكات فطر را بپردازد، واجب است قبل از عید بداند که آن ‌را به چه کسی خواهد پرداخت تا وقتی که روز عید فرا رسید، بداند زکات را به چه کسی بپردازد...

ادامه مطلب …

(۳۶۶۷) اهمیت زکات فطر

زکات و صدقه‌ را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرض نموده است و آن ‌را به نیاز و حاجت، منحصر ندانسته است بلکه آن را بر تمام کسانی که توانایی پرداختش را دارند فرض نموده که آن را به فقیران بپردازند. ...

ادامه مطلب …

(۳۶۷۷) حکم پرداخت زكات فطر به صورت نقدی

پرداخت زكات فطر به صورت نقدی، جایز نیست؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن ‌را از خرما و جو فرض نموده است....

ادامه مطلب …

(۳۶۷۰) زكات فطر بر چه کسانی واجب است؟

بر هر مسلمان کوچک و بزرگ، آزاد و برده و مرد و زن، واجب است که زکات فطر خود را بپردازند...

ادامه مطلب …

(۳۶۷۴) توضیحی در مورد نحو استفاده زکات فطر توسط امام جماعت

اگر این مرد، نیازمند و فقیر بوده و به آن حبوبات نیاز داشته است، مستحق زکات است و پرداخت زکات به او جایز است؛ اما شایسته نیست که این‌گونه رفتار کند زیرا وی با رفتار و زبان حال و چه بسا با زبانِ سخن، از مردم گدایی کرده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه