یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۳۶۵۸) آیا دستگاه‌ها و ابزار کشاورزی زكات دارد؟

(۳۶۵۸) سوال: آیا دستگاه‌ها و ابزار کشاورزی مانند دستگاه درو (تراکتور) و… زكات دارد؟

جواب:

تراکتوری که خود فرد استفاده می‌کند یا اجاره می‌دهد، زكات ندارد؛ اما اگر تاجر باشد و با این ابزار، خرید و فروش کند، زكاتش بر وی واجب است و آن ‌را زكات عُروض (کالاهای تجاری) می‌نامند. ضابطه‌ی زكات عروض یا کالای تجاری این است که هر آن‌چه فرد برای تجارت فراهم کند، زكات دارد؛ اما اگر مانند اتومبیل (اتومبیل شخصی، تاکسی و اتومبیل باربری) و ماشین‌های کشاورزی (مانند تراکتور و پمپ آب) برای استفاده باشد، زكات ندارد؛ البته بر اساس قول راجح که قرآن و سنت بر آن دلالت دارد، طلا و نقره‌ای که استفاده می‌شود (مانند زیورآلات زنان)، استثنا می‌شود و زکات آن واجب است؛ چنان که این مسئله را در کتابچه‌ای با عنوان (زکات زیورآلات) توضیح داده‌ام. شيخ عبد العزيز بن باز رَحِمَهُ‌الله نیز همین دیدگاه را برگزیده و مذهب امام ابو حنيفه رَحِمَهُ‌الله و روايتی از امام احمد رَحِمَهُ‌الله نیز همین است

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الآلات الزراعية مثل الحراثة وغيرها هل عليها زكاة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: ليس على الحراثة زكاة إذا كان الإنسان يستعملها لنفسه أو يستعملها للإجارة، أما إذا كان تاجرًا يَتَّجِر في هذه الآلات يبيع ويشتري فيها، فإن عليه زكاتها وهذه الزكاة تسمى زكاة العروض. والقاعدة في زكاة العروض أن كل ما أعده الإنسان للاتجار فإن فيه زكاة، وأما ما أعده للاستعمال كالسيارة سيارة الأجرة، وسيارة الركوب، وسيارة النقل، وكذلك المكائن الحرَّاثات ورافعة الماء، وما أشبهها كلها لا زكاة فيها، إلا أنه يُستثنى مما يُستعمل الذهب والفضة، فإن الزكاة واجبة فيما يُستعمل منه – حُلي المرأة مثلا على القول الراجح الذي دل عليه القرآن والسُّنَّة، كما بيّنا ذلك في رسالة لنا صغيرة عنوانها: «زكاة الحلي»، وكما هو اختيار الشيخ عبد العزيز بن الباز رحمه الله ومذهب أبي حنيفة رحمه الله، ورواية عن الإمام أحمد رحمه الله.

مطالب مرتبط:

(۳۶۶۰) زمان شروع پرداخت زکات برای زمین خریداری شده

اگر آن ‌را برای تجارت خریده است، زكاتش از سالِ زکات سرمایه‌اش شروع می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۶۴۲) حکم زکات ارث و درآمد اجاره

ساختمانی که آن را اجاره می‌دهید، زکات ندارد زیرا برای تجارت نیست بلکه برای استفاده و کسب درآمد از آن است....

ادامه مطلب …

(۳۶۴۰) آیا مروارید و الماس، زكات دارد؟

مروارید و الماس فقط در صورتی زكات دارد که برای تجارت باشد اما اگر برای پوشیدن و استفاده کردن باشد، حتی اگر زیاد باشد نیز زكات ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۴۷) حکم زکات خانه اجاره‌ای

خانه‌ و عمارتی که فرد برای اجاره فراهم کرده است و در صورت وجود مشتری که آن را با مبلغ زیاد بخرد، حاضر است آن ‌را بفروشد، زكات ندارد و فقط مبلغی که حاصل از اجاره‌ی آن است زکات دارد....

ادامه مطلب …

(۳۶۴۵) حکم زکات خانه اجاره‌ای پس از وفات مالک

مبلغی که از اجاره‌ دادن خانه دریافت می‌کنند: اگر یک سال کامل از قرارداد اجاره بگذرد، زكات دارد؛ لذا مثلا اگر ماهیانه اجاره‌ دهند و مبلغ را دریافت و مصرف کنند، در این حالت زكات ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۵۶) آیا اتومبیل‌هایی که برای استفاده‌ی شخصی است زکات دارد؟

کسی که اتومبیل‌هایی مانند تاکسی یا ماشین‌های حمل و نقل بزرگ داشته باشدو آن را برای اجاره دادن فراهم کرده باشد، زكات ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه