شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۴۵۲) حکم تکمیل رکعت فوت‌شده و سجده‌ی سهو پس از سلام در نماز جماعت

(۲۴۵۲) سوال: شیخ بزرگوار در رکعت دوم نماز ظهر به امام رسیده‌ام ولی همراه امام سلام دادم که یادم آمد یک رکعت از من فوت شده است سپس بلند شدم و یک رکعت را خواندم و سجده‌ی سهو را قبل از سلام به جا آوردم، آیا این عمل من صحیح بوده است؟

جواب:

نماز شما صحیح است اما افضل این بود که سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار می‌دادی چون در صحیحین و غیر آن در حدیث ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ثابت است: «أن النبی صلى إحدى صلاتي العشي -إما الظهر أو العصر- و سلّم من ركعتين»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یکی از نمازهای ظهر یا عصر را دو رکعت خواند سپس به یاد آورد و نماز را تمام کرد و سلام داد سپس دو سجده را بعد از سلام بجا آورد و سلام داد): پس ایشان را متوجه آن ساختند، «فتقدم صلی الله علیه و سلم و صلی الرکعتین الباقیتین ثم سلّم، ثم سجد سجدتین ثم سلّم»: (پس پیش رفت و دو رکعت باقی مانده را خواند و سلام داد سپس دو سجده را به جا آورد و سلام داد): پس این دلالت می‌دهد کسی که قبل از اتمام نمازش سلام دهد و آن را در فاصله‌ی نزدیکی به یاد آورد و نمازش را تمام کند سجده‌ی سهو بر او واجب می‌شود و محل سجده‌ی سهو او  بعد از سلام قرار دارد.

اما اگر این فاصله طولانی شد و آن را به یاد نیاورد مگر بعد از مدت طولانی، بر او واجب می‌شود که نماز را از اول بخواند و سجده‌ی سهو ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ أدركت الإمام في الركعة الثانية من صلاة الظهر، وبعد سلام الإمام، وبدلا من أن أقوم وآتي بالركعة الأولى التي فاتتني سهوت وسلمت مع الإمام، ولكن حالا تذكرت بأن علي ركعة ويجب الإتيان بها، وقمت وأتيت بالركعة وجلست للتشهد، ثم سجدت سجدتين للسهو ثم سلمت. السؤال: هل عملي هذا صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما الصلاة ،فصحيحة، وأما العمل فالأفضل أن يكون سجود السهو بعد السلام؛ لأنه ثبت في الصحيحين وغيرهما من حديث أبي هريرة رضي الله عنه «أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- صلى في أصحابه إحدى صلاتي العشي – إما الظهر وإما العصر، وسَلَّمَ من ركعتين»، فنبه على ذلك، «فتقدم صلى الله عليه وسلم وصلى الركعتين الباقيتين ثم سلّم، ثم سجد سجدتين ثم سلَّم»، فدل هذا على أن من سلَّمَ قبل تمام صلاته، ثم ذكر عن قرب وأتمها، فإنه يجب عليه سجود السهو، وأن محله يكون بعد السلام.

أما لو طال الفصل، ولم يتذكر إلا بعد طول فصل، فإنه يجب عليه أن يعيد الصلاة من أولها، ولا يسجد للسهو.

 

مطالب مرتبط:

(۲۴۶۹) حکم نماز در صورت شک در تعداد رکعات

ماز شما صحیح است زیرا که این را از روی جهل انجام داده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۳) حکم نماز در صورت فراموشی تعداد رکعات

اگر نماز گزار شک کند که چند رکعت خوانده است از دو حالت خارج نیست:...

ادامه مطلب …

(۲۴۶۳) حکم اشتباه در رکعات نماز و تکرار تسبیح توسط مأمومین در نماز جماعت

اگر انسان در نماز سری، جهری بخواند نمازش باطل نیست اگر چه به عمد نیز جهری بخواند دیگر چه رسد به این که سهوا این کار را کرده باشد زیرا جهری و سری خواندن آن در محلش سنت می‌باشد و واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۰) حکم نماز در صورت ترک یک رکعت به دلیل جهل یا فراموشی

(۲۴۴۰) سوال: اگر کسی یک رکعت از نماز را از روی جهل یا فراموشی نخواند و بلافاصله بعد از سلام از مسجد خارج شود اما وقتی زیادی نمی‌گذرد که برمی‌گردد، آیا الان یک رکعت بخواند و سجده‌ی سهو بکند یا نماز را از اول بخواند؟ جواب: اگر وقت زیادی نگذشته است و زمانی که به […]

ادامه مطلب …

(۲۴۵۰) حکم کسی که نماز عشا را سه رکعت بخواند

بر او واجب است که نماز را کامل کند همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیثی که عِمران بن الحُصَیْن روایت می‌کند انجام داده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۵) حکم اشتباه در شمارش رکعات نماز

اگر برای رکعت زیادی در نمازش بلند شد هر زمانی که به یاد آورد بر گردد حتی اگر در رکوه باشد بشیند ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه