یکشنبه 21 ذیحجه 1447
۱۶ خرداد ۱۴۰۵
7 ژوئن 2026

(۲۴۴۴) حکم سجده در سوره سجده و تصحیح اشتباه در نماز جماعت

(۲۴۴۴) سوال: در نماز صبح و در رکعت دوم امام سوره‌ی سجده را خواند و هنگامی که به موضع سجود رسید ما بر این اساس که امام نیز با ما سجده در حال سجده است سجده کردیم ولی برایمان آشکار شد که امام سجده نکرده و به رکوع رفته است پس به رکوع رفتیم و بعد از سلام بلند شدیم و یک رکعت با فاتحه و سوره‌ی ای دیگر خواندیم، آیا این کار ما صحیح بوده است؟ و چه چیزی بر امام برای ترک کردن سجده‌اش واجب می‌باشد؟

جواب:

اول می‌گوییم: شایسته نیست که امام از آیه‌ی سجده بگذرد و سجده نکند چون برای نماز‌گزاران تشویش ایجاد می‌شود همانطور که در این سوال نیز حاصل شده است بلکه هنگامی که از آیه‌ی سجده گذشت سجده کند همانطور که بین مردم معمول است و می‌شناسند تا این که در نمازشان تشویش ایجاد نشود.

 اما به نسبت کسانی که گمان کردند امام نیز همراه آنها در سجده است سجده کردند سپس دانستند که امام در رکوع است در این حالت از سجده بلند می‌شوند و به رکوع می‌روند و از امامشان تبعیت می‌کنند و نمازشان صحیح می‌باشد.

اما کاری که اینها کردند: با وجود این که رکوع کرده‌اند سپس بعد از تمام شدن نماز یک رکعت دیگر خوانده‌اند این اشتباه است زیرا هنگامی که ایشان بعد از رکوع امامشان رکوع کرده‌اند و از او تبعیت کرده نمازشان صحیح است و نیازی به اعاده نیست و همچنین آن رکعت صحیح است و نیازی به قضا نیست ولی بر این مبنا که اینها از روی جهل یک رکعت را زیاد کرده‌اند امیدوارم که اعاده بر آنها نباشد چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَاۤ إِن نَّسِینَاۤ أَوۡ أَخۡطَأۡنَا} : [سوره البقرة: ۲۸۶] (پروردگارا! اگر فراموش یا خطا کردیم، ما را مؤاخذه نکن).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في صلاة الفجر وفي الركعة الثانية قرأ الإمام سورة السجدة، وعندما جاء عند موضع السجود سجدنا على أساس أن الإمام سجد معنا، واتضح لنا أن الإمام لم يسجد للسجدة ، وركع، وتابعنا الإمام في الركوع وبعد السلام قمنا وأحضرنا ركعة بالسورة والفاتحة، فهل فعلنا هذا صحيح؟ وماذا كان يجب على الإمام في تركه للسجود؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأول :نقول: إنه لا ينبغي للإمام إذا مر بآية سجدة ألا يسجد؛ لأن ذلك يُشَوِّشُ على المصلين، كما حصل في هذا السؤال، بل إذا مر بآية سجدة فليسجد كما اعتاده الناس وعرفوه؛ لئلا يشوش عليهم صلاتهم.

أما بالنسبة للذين سجدوا ظناً منهم أن الإمام ساجد، ثم تبين أنه راكع، فهؤلاء يقومون من السجود ثم يركعون ويتابعون إمامهم، وصلاتهم صحيحة.

أما ما صنعه هؤلاء من كونهم ركعوا، ثم بعد انتهاء الصلاة قاموا فأتوا بركعة، فهذا غلط؛ لأنه لما ركعوا بعد ركوع إمامهم وتابعوه، صارت صلاتهم صحيحة، لا تحتاج إلى إعادة والركعة أيضًا صحيحة لا تحتاج إلى قضاء، لكن بناء على أن هؤلاء زادوا هذه الركعة جَهْلًا منهم أرجو ألا يكون عليهم الإعادة؛ لأن الله تعالى يقول: ﴿ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ﴾ [البقرة:286].

مطالب مرتبط:

(۲۴۵۴) حکم ترک تشهد اول توسط امام و وظیفه مأمومین

انسان برای سهو در نماز سرزنش نمی‌شود زیرا هر بشری فراموش می‌کند و برای همین کسی که بیشترین خشوع در نماز را داشت یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز در نماز فراموش کرد....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۱) چه زمانی دو سجده‌ی سهو بعد و قبل سلام قرار می‌گیرد؟

سجود سهو اگر به سبب زیادت قولی یا فعلی در نماز باشد بعد از سلام قرار دارد...

ادامه مطلب …

(۲۴۷۱) حکم نماز مأموم در صورت اضافه شدن رکعت توسط امام و فوت یک رکعت از مأموم

قول راجح این است آن رکعت زائد برای او حساب می‌شود و هنگامی به امام در رکعت دوم رسیده و امام نیز یک رکعت به نماز خود افزوده است پس همراه امام سلام می‌دهد و نمازش تمام شده است.....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۵) حکم اشتباه در شمارش رکعات نماز

اگر برای رکعت زیادی در نمازش بلند شد هر زمانی که به یاد آورد بر گردد حتی اگر در رکوه باشد بشیند ....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۹) حکم سجده‌ی سهو در صورت اشتباه سهوی در قرائت قرآن در نماز

هنگامی که در ترتیب آیات اشتباه کرد سجده‌ی سهو ندارد اما این خطا در ترتیب سوره‌ی فاتحه باشد واجب است که آن دوباره به طریق صحیح بخواند زیرا فاتحه رکنی از ارکان نماز است ...

ادامه مطلب …

(۲۴۵۲) حکم تکمیل رکعت فوت‌شده و سجده‌ی سهو پس از سلام در نماز جماعت

اگر این فاصله طولانی شد و آن را به یاد نیاورد مگر بعد از مدت طولانی، بر او واجب می‌شود که نماز را از اول بخواند و سجده‌ی سهو ندارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه