سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۲۳۵) بعضی از صیغه‌های دعای بعد از بلند شدن از رکوع

(۲۲۳۵) سوال: لطفا بعضی از صیغه‌های دعای بعد از بلند شدن از رکوع را ذکر کنید؟

جواب:

هنگامی که انسان از رکوع بالا می‌آید اگر امام است یا به صورت تنهایی نماز می‌خواند می‌گوید: سمع الله لمن حمده سپس ربنا و لک الحمد. و اگر مأموم است می‌گوید: ربنا و لک الحمد و نمی‌گوید: سمع الله لمن حمده زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد امام فرمود: «اذا کبر فکبروا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، فَقُولُوا رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ»[۱] (هنگامی که تکبیر گفت، تکبیر بگویید و هنگامی که سمع الله لمن حمده گفت، ربنا لک الحمد، بگویید) و در قول (ربنا و لک الحمد) با چهار صفت وجود دارد:

صفت اول: ربنا لك الحمد.

صفت دوم: ربنا و لك الحمد.

صفت سوم: اللهم ربنا لك الحمد.

صفت چهارم: اللهم ربنا و لك الحمد.

پس برای انسانی که این‌ها را می‌داند شایسته است که هر بار یکی از آنها را بخواند و هنگامی که گفت: اللهم ربنا و لك الحمد، پس بگوید: «مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ، أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ، لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ»[۲] (خداوندا! پروردگارا! ستایش از آن توست؛ ستودنی به وسعت آسمان‌ها و زمین و هر چه که خود خواهی، تنها تویی اهل ثنا و بزرگی، در آن‌چه ببخشی تو را مانعی نیست و در آن‌چه مانع آیی هیچ بخشنده‌ای نیست و تلاش تلاشگر را هیچ بهره‌ای).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أرجو أن تذكروا بعض صيغ الدعاء بعد الرفع من الركوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا رفع الإنسان من الركوع فإن كان إماما أو منفردًا قال: سمع الله لمن حمده، ثم قال: ربنا ولك الحمد. وإن كان مأموما قال: ربنا ولك الحمد، ولا يقول: سمع الله لمن حمده؛ لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال في الإمام: «إذا كبر فكبروا، وإذا قال: سمع الله لمن حمده، فقولوا ربنا ولك الحمد»، وفي قوله: ربنا لك الحمد أربع صفات:

الصفة الأولى: ربنا لك الحمد.

الصفة الثانية: ربنا ولك الحمد.

الصفة الثالثة: اللهم ربنا لك الحمد.

الصفة الرابعة: اللهم ربنا ولك الحمد.

فينبغي للإنسان العارف بها أن يقول مرةً بهذا، ومرة بهذا، وإذا قال: اللهم ربنا ولك الحمد، فليقل: «ملء السماوات وملء الأرض وملء ما بينهما وملء ما شئت من شيء بعد، أهل الثناء والمجد، أحق ما قال العبد، وكلنا لك عبد، لا مانع لما أعطيت، ولا معطي لما منعت، ولا ينفع ذَا الجَدِّ مِنْكَ الجد».

مطالب مرتبط:

(۲۲۳۲) بررسی طول رکوع، قیام و سجود در نماز و اذکار مربوطه بر اساس سنت نبوی

صفت نماز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اینگونه بود که رکوع و قیام بعد از رکوع و سجود و نشستن بین دو سجده طول آنها به هم نزدیک بود همانطور که از ایشان صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۲۳۰) تعداد تسبیح در رکوع

از نظر کفایت یک بار نیز کفایت می‌کند که بگوید: در رکوع: سبحان ربی العظیم و در سجده: سبحان ربی الأعلی...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۷) حکم دعا در رکوع در اثنای نماز

دعا کردن در رکوع با آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است مشکلی ندارد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رکوع و سجودش بسیار این دعا را می‌گفتند: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}

ادامه مطلب …

(۲۲۳۱) دعاها و اذکاری که در رکوع و سجود نماز تهجد گفته می‌شود

از دعاهای وارده در رکوع و سجود این است که بگوید: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}[2] (پروردگارا تو پاک و منزهی و تو را ستایش می‌کنم، بارالهی مرا ببخشای)...

ادامه مطلب …

(۲۲۳۷) حکم گفتن «ربنا و لک الحمد و لک الشکر» بعد از بلند شدن از رکوع

ربنا و لک الحمد، معلوم است که وارد شده است و اما زیادت الشکر، پس اولی این که زیاد نشود زیرا که اذکار و دعاهای که بر وجه معین است شیاسته نیست که انسان بر آن وجهی که در سنت آمده است چیزی زیاد کند...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۵) آیا در حالت رکوع در نماز به موضع سجده نگاه می‌شود؟

در حالت قیام به جلو نگاه می‌شود و اگر در حالت رکوع است به بین دو قدمش نگاه می‌کند و اگر نشسته است که به دست راستش نگاه می‌کند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه