جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۲۰۳۱) حکم نماز در جهت خلاف قبله

(۲۰۳۱) سوال: بعد از تلاشم برای پیدا کردن قبله، در جهتی که فکر می‌کردم صحیح است نماز خواندم، با وجود این که در خانه‌ بودم ولی نمی‌دانستم که قبله کدام طرف است. آیا نمازم صحیح است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

اگر این کار را در بیابان انجام داده‌ای و کسی اطرافت نبوده است که از او سوال بگیری و تلاش خود را کرده‌ای ولی خطا کرده‌ای نماز شما صحیح می‌باشد زیرا که هر کاری می‌توانستی انجام دادی و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  می‌فرماید: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند) ولی در آبادی هستی شما معذور نیستی زیرا اگر جهت قبله را نمی‌دانی پس از اصحاب خانه یا همسایه سوال کن یا به مسجد برو و نگاه کن که جهت قبله از کدام طرف است یا مانند اینها.

مهم این است که بین آبادی و بیابان فرق می‌کند و در آبادی برای انسان امکان دارد که سوال کند و بفهمد اما در بیابان این امکان وجود ندارد پس از این که برای یافتن قبله تلاش کردی و ظن و گمان تو بر این بود که یک طرف قبله است و نماز خواندی و بعد دانستی که قبله آن طرف نبوده است نماز شما صحیح است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم إذا صليت إلى القبلة التي توصلت إليها بعد اجتهادي؟ مع العلم أنني في منزل ولكن لا أعلم أين القبلة جزاكم الله خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا فعلت هذا في البر وليس حولك من تسأله فاجتهدت وأخطأت فإن صلاتك صحيحة، لأنك فعلت ما تقدر عليه، قال الله تعالى: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦]، وأما إذا كنت في البلد فإنك غير معذور، لأنك إذا جهلت القبلة سألت صاحب البيت أو الجيران، أو ذهبت إلى المسجد لتنظر اتجاهه أو ما أشبه ذلك.

المهم أنه يفرق بين البر والبلد، فالبلد يمكن للإنسان أن يسأل فيعرف القبلة، وأما البر فلا يمكن فإذا اجتهد واتجه إلى جهة معينة يظنها القبلة فتبين أنها إلى غير القبلة فصلاته صحيحة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۲۹) حکم خواندن نماز در جهت خلاف قبله

اگر شما در یافتن قبله تلاش کردید و نتوانستید آن را پیدا کنید پس حرجی بر شما نبوده است پس نماز اول و دوم شما صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۰۳۶) چگونگی رو کردن به قبله در کشتی

رو کردن به قبله در کشتی بسیار راحت است زیرا برای انسان امکان دارد که جهت قبله را بشناسد و رو به آن کند و اگر کشتی از جهت اول خود منحرف شد پس در این حالت مشکلی ندارد که در اثنای نماز منحرف گردد...

ادامه مطلب …

(۲۰۳۴) حکم نماز در غیر از وقت آن و خلاف جهت قبله

پس بر کسی که در آبادی است و قبله را نمی‌شناسد باید بپرسد زیرا برای او ممکن است با سوال کردن، کسی او را به قبله هدایت کند....

ادامه مطلب …

(۲۰۳۳) حکم نمازی که بعد از تلاش برای یافتن قبله فهمیده است که رو به قبله نبوده است؟

اگر انسانی که در موضع اجتهاد است تلاش خود را انجام دهد و توان خود را برای پیدا کردن قبله به کار گیرد ولی آن را نیابد نمازش صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۰۳۷) آیا واجب است که انسان بر سجاده نماز بخواند؟

نماز بر سجاده واجب نیست و مشروع نیست که سجاده را بردارد و بر آن نماز بخواند مگر این که در خانه نجاسات زیاد است...

ادامه مطلب …

(۲۰۳۰) حکم اعاده نمازی که در جهت خلاف قبله خوانده شده است

این مسئله از دو حالت خارج نیست: حالت اول: در موضعی هستند که برایشان امکان فهم جهت قبله وجود ندارد مثلا در سفر هستند و آسمان شفاف نیست و قبله را نیافتند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه