دوشنبه 29 جمادی‌الاول 1448
۱۸ آبان ۱۴۰۵
9 نوامبر 2026

(۲۰۱۰) در کنار مسجد، قبرستان است آیا برای ما جایز است که در آن نماز بخوانیم ؟

(۲۰۱۰) سوال: در کنار مسجد قبرستان است آیا برای ما جایز است که در آن نماز بخوانیم با وجود این که فاصل بین مسجد و قبرستان فقط دیوار مسجد است و آن هم در جهت قبله است؟

جواب:

اگر قبرستان در سمت راست از جهت قبله یا چپ و پشت آن است مشکلی نیست مگر این که مسجد بر قبرستان بنا شده باشد که نماز در آن جایز نیست بلکه واجب است که خراب شود و آن زمین رها شود و خراب کردن آن از مسؤلیت  افراد مردم نیست بلکه مسؤلیت آن با متولیان امر است که یعنی اگر آن را خراب نکردند بر مردم گناهی نیست و گناه بر ولی امری است که توان دستور خراب کردن آن را داشته است.

اما اگر قبور در قبله قرار دارد بدتر است و اگر دیوار مسجد که بین مسجد و قبور قرار دارد نبود می‌گفتیم: قطعا نماز در آن در هر صورت صحیح نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «لا تصلوا إلي القبور»[۱] (به سمت قبور نماز نخوانید) و این جواب این مسئله است و تکرار می‌کنم که خراب کردن مسجد با افراد مردم نیست ولی مسؤلیت آن با حکومت است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد بجوار المسجد مقابر هل يجوز لنا الصلاة فيها؟ علما بأن الفاصل بين المقبرة والمسجد جدار المسجد فقط، وهو تجاه القبلة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كانت المقبرة عن يمين مستقبل القبلة، أو يساره، أو خلفه فلا بأس، إلا إذا كان المسجد قد بني على المقبرة فإنه لا يجوز الصلاة فيه، بل يجب هدمه وترك أرضه يدفن بها، وهدمه ليس من مسؤولية أفراد الناس، بل من مسؤولية ولاة الأمور، بمعنى: أنه لو لم يهدم فليس على الناس إثم، الإثم على ولي الأمر الذي يستطيع أن يأمر بهدمه فيهدم.

وأما إذا كانت القبور في القبلة فإن الأمر أشد، ولولا جدار المسجد الذي يحول بين المسجد وبين القبور لقلنا: إن الصلاة لا تصح بكل حال، لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لا تصلوا إلى القبور»، هذا هو جواب هذه المسألة، وأكرر أن هدم المسجد – فيما إذا وجب هدمه – ليس إلى أفراد الشعب، ولكنه إلى المسؤولين في الحكومة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۰۲) حکم وجود قبر در محوطه مسجد

واجب است فورا بعد از شنیدن این جواب به محکمه تماس حاصل کنید تا قاضی دستور دهد که با این قبر چه شود؟ زیرا جایز نیست که این قبر در صحن این مسجد باقی بماند....

ادامه مطلب …

(۲۰۰۷) حکم نماز در مسجدی که نزدیک به دیوار قبر است

اگر این گونه که سوال کننده وصف کرده است قبر خارج از دیوار مسجد باشد اشکالی ندارد اگر که در جهت قبله قرار نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۱۹۸۰) حکم وضو گرفتن در دستشویی

اگر ایشان به یقین نرسیده‌اند که لباسشان به چیز نجس اصابت کرده است، اصل بر طهارت است و شستن لباسشان واجب نیست و می‌توانند در آن نماز بخوانند و برای ایشان حرجی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۹۸۶) حکم تکرار نماز با مشاهده آثار احتلام بر روی لباس

هر کس بدون طهارت نماز خواند حال بدون وضو یا بدون غسل از روی جهل یا از روی فراموشی باید آن نمازی را که بدون طهارت خوانده است دوباره بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۰۰۵) حکم نماز در مساجدی که در آن قبور بعضی از اولیا و صالحین قرار دارد

اولا واجب است که بدانیم بنا کردن مساجد بر قبور حرام است و برای متولیان امر و غیر آن جایز نیست مساجد را بر قبور بنا کنند ...

ادامه مطلب …

(۲۰۲۱) حکم نماز بر روی سجاده‌ای که روی آن گرد و غبار وجود دارد

چیزی که بر آن می‌نشینی و در ماشین و زمین می‌اندازی و بچه‌ها بر روی آن عبور می‌کنند پاک است تا زمانی که از نجاست آن یقین حاصل نکرده‌ای و باید دانسته شود که اصل در اشیاء طهارت است تا زمانی که از نجاست آن یقین حاصل شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه