پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۷۷۹) آیا برای من جایز است که برای میت بی‌نماز، نماز بخوانم؟

(۱۷۷۹) سوال: هنگامی که انسانی فوت کرد و ظن غالب من این است که او اصلا نماز نمی‌خوانده است پس برای من جای است که بر او نماز بخوانم یا چکار کنم؟

جواب:

در این برنامه بیان کردیم و در رساله‌ای که نوشتیم واضح ساختم که قرآن و سنت و اقوال صحابه برآن دلالت دارند که تارک نماز که از روی سهل‌انگاری و کسالت نماز را ترک کند، کافر و از ملت اسلام خارج هستند ولی به مجرد گمان جایز نیست که حکم به تارک بودن فردی در نماز کنیم زیرا اصل بر مسلمان بودن او می‌باشد که بر او نماز خوانده می‌شود برای این که نماز در نفوس مسلمین عظیم است و اگر شخصی برای نماز خواندن بر او آورند پس به مجرد ظن جایز نیست که نماز بر او نخوانیم بله اگر یقین داری که او نماز نمی‌خوانده است پس بر تو جایز نیست که بر او نماز بخوانی زیرا که نماز بر غیر مسلمان حرام است به خاطر این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید: {وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰۤ أَحَدࣲ مِّنۡهُم مَّاتَ أَبَدࣰا وَلَا تَقُمۡ عَلَىٰ قَبۡرِهِۦۤۖ إِنَّهُمۡ كَفَرُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُوا۟ وَهُمۡ فَـٰسِقُونَ} [سوره التوبة: ۸۴] (و هرگز بر هیچ یک از آن‌ها که مرده است، نماز نخوان، و بر (کنار) قبرش نایست، بی‌گمان آن‌ها به الله و رسولش کافر شدند، و در حالی‌که فاسق (و نافرمان) بودند؛ مردند) و {مَا كَانَ لِلنَّبِیِّ وَٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ أَن یَسۡتَغۡفِرُوا۟ لِلۡمُشۡرِكِینَ وَلَوۡ كَانُوۤا۟ أُو۟لِی قُرۡبَىٰ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمۡ أَنَّهُمۡ أَصۡحَـٰبُ ٱلۡجَحِیمِ} [سوره التوبة: ۱۱۳] (برای پیامبر و کسانی‌که ایمان آوردند (شایسته) نبود که برای مشرکان طلب آمرزش کنند، – هر چند از نزدیکان‌شان باشند- بعد از آنکه برای آن‌ها روشن شد که آن‌ها اهل دوزخند) نماز برای میت شفاعت کردن او نزد الله می‌باشد که برای کسی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از او راضی نیست حلال نمی‌باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَا یَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡیَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ} [سوره اﻷنبياء: ۲۸] (و آن‌ها جز برای کسی‌که (الله از او خشنود باشد و) بپسندد، شفاعت نمی‌کنند، و آن‌ها از ترس او بیمناک‌اند) و همچنین نفعی به آن کسی که برای شفاعت می‌شود نیز ندارد: {یَوۡمَىِٕذࣲ لَّا تَنفَعُ ٱلشَّفَـٰعَةُ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَـٰنُ وَرَضِیَ لَهُۥ قَوۡلࣰا} [سوره طه: ۱۰۹] (آن روز شفاعت (هیچ کس) سود نمی‌بخشد، جز کسی‌که (الله) رحمان به او اجازه داده، و گفتار او را پسندیده است) و :{وَكَم مِّن مَّلَكࣲ فِی ٱلسَّمَـٰوَ ٰ⁠تِ لَا تُغۡنِی شَفَـٰعَتُهُمۡ شَیۡـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ أَن یَأۡذَنَ ٱللَّهُ لِمَن یَشَاۤءُ وَیَرۡضَىٰۤ} [سوره النجم: ۲۶] (و چه بسیار فرشتگانی که در آسمان‌ها هستند که شفاعت آن‌ها هیچ سودی نمی‌بخشد، مگر پس از آنکه الله برای هرکس که بخواهد اجازه دهد و راضی باشد(

و خلاصه این است که جایز نیست که بر چنین چیز بزرگ و عظیمی با ظن حکم شود و آن هم کفر باشد بلکه فقط با یقین حکم کرده می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا مات الإنسان ويغلب على ظني أنه لا يصلي إطلاقا، فهل يجوز لي أن أصلي عليه أم ماذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: تقدم لنا عبر هذا البرنامج، وفي رسالة كتبناها أن تارك الصلاة كسلا وتهاونا يكون كافرًا خارجًا عن الإسلام، وبَيَّنا دلالة الكتاب والسنة وأقوال الصحابة على هذا، ولكن لا يجوز لنا أن نحكم بترك الصلاة على شخص بمجرد الظن لأن الأصل في المسلم أن يصلي، لعظم الصلاة في نفوس المسلمين، فإذا قدم شخص للصلاة عليه، وكان يغلب على ظن أحد من الناس أنه لا يصلي، فإنه لا يجوز له أن يترك الصلاة عليه بمجرد الظن، نعم لو تيقن أنه لا يصلي فإنه لا يجوز له أن يصلي عليه، لأن الصلاة على غير المسلم حرام، لقوله تعالى: ﴿ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَدًا وَلَا نَقُمْ عَلَى قبره [التوبة: ٨٤]، وقوله تعالى: ﴿ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ ءَامَنُوا أَن يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَبُ الجَحِيمِ ﴾ [التوبة: ۱۱۳]، والصلاة على الميت شفاعة له إلى الله -عز وجل-، والشفاعة لا تحل لمن لا يرضاه الله، لقوله تعالى: ﴿ وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ أرتضى ﴾ [الأنبياء: ۲۸] وهي أيضًا لا تنفع المشفوع له، لقوله تعالى: ﴿ يَوْمَيذِ لا تَنفَعُ الشَّفَعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَرَضِيَ لَهُ قَولًا ﴾ [طه: ١٠٩] وقوله : و وكومين ملك فِي السَّمَوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَعَهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشَاءُ وَيَرْضَى [النجم: ٢٦].

وخلاصة القول: إنه لا يجوز للإنسان أن يحكم بالظن هذا الحكم العظيم الكبير وهو الكفر ، بل لا يحكم به إلا إذا تيقن.

مطالب مرتبط:

(۱۸۰۰) آیا نمازهای فوت شده کفاره دارد؟

اگر انسان توبه کرد و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگشت برای او کافی است زیرا توبه‌ی نصوح ما قبل را محو می‌سازد پس این مردی که نماز را در آن سال ترک کرده است باید توبه کند و زیاد اعمال صالح و استغفار بجای آورد شاید الله او را ببخشد‌....

ادامه مطلب …

(۱۸۱۳) شخصی که نماز نمی‌خوانده و مرده است آیا جایز است که به جای او صدقه بدهیم؟

برای ما حلال نیست برای میتی صدقه دهیم که نماز نمی‌خوانده است برای این که او کافر است و صدقه برای او نفعی ندارد و برای ما حلال نیست که کاری کنیم که سببی برای مغفرت و رحمت او باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۶) نماز‌های قضا شده‌ی گذشته را چگونه جبران بکنم؟

ترک نماز کفر است و انسان را از دایره‌ی اسلام خارج می‌کند ولی به شما می‌گوییم که لازم نیست قضای من نماز‌های گذشته را بجای آوری بلکه به سوی الله توبه کن و زیاد اعمال صالح و استغفار و نوافل بجای آورد تا الله گذشته‌ی تو را عفو کند.

ادامه مطلب …

(۱۷۴۲) اسباب سبک شمردن نماز

اسباب متعدد زیادی دارد که از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین آن اتباع از شهوت است و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اتباع از شهوت را قرین ضایع کردن نماز بیان کرده استززز

ادامه مطلب …

(۱۸۲۷) زنی شوهری دارد که نماز نمی‌خواند،به نظر شما راه حل چیست؟

برای این زن واجب است که تا حد توان خود را از این این مرد خلاص کند و تمکین کردن برای آن حلال نیست و برای او حرام است...

ادامه مطلب …

(۱۸۱۲) اگر پدر یا مادر نماز نخوانند جایز است که بعد از وفاتشان بجای آنها نماز خواند؟

از جای ایشان نه نماز و نه روزه و نه صدقه بجا نمی‌آید زیرا که طبق قول راجح کسی که از روی سهل انگاری نماز را ترک کند کفر مرتد است و از اسلام خارج می‌شود و کافر مرتد عمل صالح اگر انجام هم دهد به او نفعی نمی‌رساند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه