جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۴۸۰ – چرا گذاشتنِ اسم «عبدالحارث» شرک است، با اینکه الله، «حارث» است؟

۴۸۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چرا گذاشتنِ اسم «عبدالحارث» شرک است، با اینکه الله، «حارث» است؟

جواب دادند: در گذاشتنِ اسم عبدالحارث، نسبت عبودیت برای غیر الله وجود دارد. زیرا حارث، همان است، چنان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «همه‌ی شما حارث، و همه‌ی شما همّام هستید». بنا بر این وقتی انسان، عبودیت را به مخلوق نسبت دهد، نوعی شرک است. اما به درجه‌ی شرک اکبر نمی‌رسد. به همین خاطر اگر کسی خود را به این اسم نامید، بر او واجب است آن را تغییر دهد و آن را به اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اضاف نماید، یا آن را به اسمی تغییر دهد که مضاف نباشد. همچنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «دوست داشتنی‌ترین اسم‌ها نزد الله، عبدالله و عبدالرحمن هستند». اما سخنی که نزد عوام مشهور است و می‌گویند: «دوست داشتنی ترین اسم‌ها نزد الله، آنهایی هستند که دال بر عبودیت و حمد باشند»، و آن را به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت می‌دهند، درست نیست. یعنی نسبت دادن این سخن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درست نیست. زیرا چنین چیزی با این لفظ، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده. بلکه آنچه وارد شده، این است که فرمودند: «دوست داشتنی‌ترین اسم‌ها نزد الله، عبدالله و عبدالرحمن هستند».

اما اینکه سائل در سوالش گفت: «حارث نیز یکی از اسم‌های الله است»، من چنین چیزی در میان اسماء الله سراغ ندارم. بلکه وصفی که در این مورد آمد، زارع است، و به آن نامیده نمی‌‌شود. چنان که در قران آمده: {أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ. أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ}[۱]، یعنی: { آیا به آنچه می‌کارید، توجه کرده‌اید؟ آیا شما، آن را می‌رویانید یا ما می‌رویانیم}؟


[۱] – سوره واقعه، آیات «۶۳و۶۴».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(480) وسئل فضيلة الشيخ: لماذا كان التسمي بعبد الحارث من الشرك مع أن الله هو الحارث؟

فأجاب قائلاً: التسمي بعبد الحارث فيه نسبة العبودية لغير الله – عَزَّوَجَلَّ – فإن الحارث هو الإنسان كما قال النبي، ﷺ: “كلكم حارث وكلكم همام” فإذا أضاف الإنسان العبودية إلى المخلوق كان هذا نوعاً من الشرك، لكنه لا يصل إلى درجة الشرك الأكبر، ولهذا لو سمي رجل بهذا الاسم لوجب أن يغيره فيضاف إلى اسم الله ـ سُبْحَانَهُ‌وَتعالى ٰ ـ أو يسمى باسم آخر غير مضاف وقد ثبت عن النبي، ﷺ، أنه قال: “أحب الأسماء إلى الله عبدالله وعبدالرحمن” وما اشتهر عند العامة من قولهم: خير الأسماء ما حمد وعبد ونسبتهم ذلك إلى رسول الله، ﷺ، فليس ذلك بصحيح أي ليس نسبته إلى النبي، ﷺ، صحيحة فإنه لم يرد عن النبي، ﷺ، بهذا اللفظ وإنما ورد “أحب الأسماء إلى الله عبدالله وعبدالرحمن”.

أما قول السائل في سؤاله: “مع أن الله هو الحارث” فلا أعلم اسماً لله تعالى بهذا اللفظ، وإنما يوصف – عَزَّوَجَلَّ – بأنه الزارع ولا يسمى به كما في قوله تعالى : (أفرأيتم ما تحرثون. أأنتم تزرعونه أم نحن الزارعون) (سورة الواقعة، الآيتان “63-64”).

مطالب مرتبط:

۵۰۹ – حکم گفتن این سخن به مهمان چیست: «به وجه الله که باید بخوری»؟

۵۰۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن انسان به میهمان چیست: «به وجه الله که باید بخوری»؟ جواب دادند: برای هیچ کس جایز نیست الله تعالی را نزد مخلوقاتش شافع قرار دهد. زیرا الله بزرگ‌تر و شکوه‌مندتر از آن است که نزد خلقش به شفاعت گرفته شود. زیرا مرتبت کسی که نزدش […]

ادامه مطلب …

۴۳۷ – حکم این سخن در پایان دعا چیست: «إن الله علی ما یشاء قدیر»؟

۴۳۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن در پایان دعا و امثال آن چیست: «إن الله علی ما یشاء قدیر»؟ جواب دادند: از چند جهت، گفتن چنین چیزی جایز نیست: اول: وقتی الله تعالی خود را وصف به قدرت نموده، آن مقید به مشیئت نفرموده است. در این آیه، می‌فرماید: {وَلَوْ شَاءَ […]

ادامه مطلب …

۴۱۲ – حکم سخنی که برخی مردم می‌گویند که وقتی دل پاک است، تصحیح الفاظ اهمیتی ندارد، چیست؟

۴۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم سخنی که برخی مردم می‌گویند که وقتی دل پاک است، تصحیح الفاظ اهمیتی ندارد، چیست؟ جواب دادند: اگر منظورش از تصحیح الفاظ، جاری نمودن آن وفق لغت عربی است، درست است. زیرا از جهت سلامت عقیده، مادامی که معنایشان قابل فهم و درست است، مهم نیست که […]

ادامه مطلب …

۴۸۸ – حکم لقب «قاضی القضات» چیست؟

۴۸۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن «قاضی القضاة» چیست؟ جواب دادند: قاضی القضاة، با این معنای برای الله عز و جل شایسته‌ است. کسی که خود را این گونه نام گذاری کند، خود را در چیزی شریک الله عز و جل قرار داده که فقط مختص الله تعالی است. او قاضی است […]

ادامه مطلب …

۴۳۹ – حکم گفتن: «مرحوم فلانی»، و «الله او را غریق رحمت کند»، و «به رحمت الله رفت»، چیست؟

۴۳۹ – از رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «مرحوم فلانی»، و «الله او را در پوشش رحمتش قرار دهد»، و «به رحمت الله انتقال یافت»، چیست؟ جواب دادند: گفتن «مرحوم فلانی»، یا «الله او را در پوشش رحمتش قرار دهد»، اشکالی ندارد. زیرا وقتی می‌گویند: «مرحوم»، از باب تفاؤل و رجاء است، نه از باب […]

ادامه مطلب …

۴۸۷ – حکم این سخن در مورد شخصی که به تازگی مرده می‌گویند: «الله به او اندیشید»

۴۸۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست که وقتی در مورد شخص که به تازگی مرده، از کسی سوال می‌شود، می‌گوید: «فلان؟ الله به او اندیشید»؟ جواب دادند: اگر منظورش از این سخن، این باشد که الله تعالی او را به یاد آورد، و سپس او را از دنیا برد، چنین […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه