چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۴۸۰ – چرا گذاشتنِ اسم «عبدالحارث» شرک است، با اینکه الله، «حارث» است؟

۴۸۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چرا گذاشتنِ اسم «عبدالحارث» شرک است، با اینکه الله، «حارث» است؟

جواب دادند: در گذاشتنِ اسم عبدالحارث، نسبت عبودیت برای غیر الله وجود دارد. زیرا حارث، همان است، چنان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «همه‌ی شما حارث، و همه‌ی شما همّام هستید». بنا بر این وقتی انسان، عبودیت را به مخلوق نسبت دهد، نوعی شرک است. اما به درجه‌ی شرک اکبر نمی‌رسد. به همین خاطر اگر کسی خود را به این اسم نامید، بر او واجب است آن را تغییر دهد و آن را به اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اضاف نماید، یا آن را به اسمی تغییر دهد که مضاف نباشد. همچنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «دوست داشتنی‌ترین اسم‌ها نزد الله، عبدالله و عبدالرحمن هستند». اما سخنی که نزد عوام مشهور است و می‌گویند: «دوست داشتنی ترین اسم‌ها نزد الله، آنهایی هستند که دال بر عبودیت و حمد باشند»، و آن را به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت می‌دهند، درست نیست. یعنی نسبت دادن این سخن به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درست نیست. زیرا چنین چیزی با این لفظ، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده. بلکه آنچه وارد شده، این است که فرمودند: «دوست داشتنی‌ترین اسم‌ها نزد الله، عبدالله و عبدالرحمن هستند».

اما اینکه سائل در سوالش گفت: «حارث نیز یکی از اسم‌های الله است»، من چنین چیزی در میان اسماء الله سراغ ندارم. بلکه وصفی که در این مورد آمد، زارع است، و به آن نامیده نمی‌‌شود. چنان که در قران آمده: {أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ. أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ}[۱]، یعنی: { آیا به آنچه می‌کارید، توجه کرده‌اید؟ آیا شما، آن را می‌رویانید یا ما می‌رویانیم}؟


[۱] – سوره واقعه، آیات «۶۳و۶۴».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(480) وسئل فضيلة الشيخ: لماذا كان التسمي بعبد الحارث من الشرك مع أن الله هو الحارث؟

فأجاب قائلاً: التسمي بعبد الحارث فيه نسبة العبودية لغير الله – عَزَّوَجَلَّ – فإن الحارث هو الإنسان كما قال النبي، ﷺ: “كلكم حارث وكلكم همام” فإذا أضاف الإنسان العبودية إلى المخلوق كان هذا نوعاً من الشرك، لكنه لا يصل إلى درجة الشرك الأكبر، ولهذا لو سمي رجل بهذا الاسم لوجب أن يغيره فيضاف إلى اسم الله ـ سُبْحَانَهُ‌وَتعالى ٰ ـ أو يسمى باسم آخر غير مضاف وقد ثبت عن النبي، ﷺ، أنه قال: “أحب الأسماء إلى الله عبدالله وعبدالرحمن” وما اشتهر عند العامة من قولهم: خير الأسماء ما حمد وعبد ونسبتهم ذلك إلى رسول الله، ﷺ، فليس ذلك بصحيح أي ليس نسبته إلى النبي، ﷺ، صحيحة فإنه لم يرد عن النبي، ﷺ، بهذا اللفظ وإنما ورد “أحب الأسماء إلى الله عبدالله وعبدالرحمن”.

أما قول السائل في سؤاله: “مع أن الله هو الحارث” فلا أعلم اسماً لله تعالى بهذا اللفظ، وإنما يوصف – عَزَّوَجَلَّ – بأنه الزارع ولا يسمى به كما في قوله تعالى : (أفرأيتم ما تحرثون. أأنتم تزرعونه أم نحن الزارعون) (سورة الواقعة، الآيتان “63-64”).

مطالب مرتبط:

۴۵۳ – حكم گذاشتن اسم‌هایی مانند «کریم» و «عزیز» و امثال آن چیست؟

۴۵۳ – حكم نهادن اسم‌هایی مانند «کریم»، و «عزیز» و امثال آن، چیست؟ جواب دادند: نام گزاری به اسم‌های الله متعال، بر دو وجه است: وجه اول: دو نوع است: نوع اول: با «الف و لام» باشد. در این صورت کسی جز الله این گونه نامیده نمی‌شود. کما اینکه اگر کسی را «العزیز» و «السید» […]

ادامه مطلب …

۴۷۳ – حکم گفتن این سخن چیست: «اوضاع چنین ایجاب کرد» یا «تقدیر این چنین خواست»

۴۷۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن این سخن چیست: «ظروف چنین ایجاب کرد که چنین و چنان شود»، و «أقدار خواستند که چنین و چنان شود»؟ جواب دادند: گفتن: «أقدار خواستند»، یا «ظروف چنین ایجاب کرد»، الفاظی منکر هستند؛  زیرا ظروف، جمع ظرف و به معنی زمان است، و زمان هیچ مشیئت […]

ادامه مطلب …

۴۶۸ – حکم اطلاق لفظ «سید» به کسی غیر از الله

۴۶۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اطلاق لفظ «سید» به کسی غیر از الله تعالی چیست؟ جواب دادند: اگر منظور از اطلاق لفظ سید به کسی غیر از الله تعالی، از لحاظ معنا باشد؛ یعنی سیادت مطلق: این جایز نیست. اما اگر قصدش تنها اکرام شخص است، در صورتی که آن شخص شایستگی‌اش […]

ادامه مطلب …

۴۱۴ – صحت این عبارت چگونه است: «بین خود و الله رابطی قرار ده، و بین خود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز رابطی قرار ده»؟

۴۱۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: صحت این عبارت چگونه است: «بین خود و الله رابطی قرار ده، و بین خود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز رابطی قرار ده»؟ جواب دادند: کسی که می‌گوید: بین خود و الله رابطی قرار ده، یعنی: با عبادت او، و بین خود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز رابطی […]

ادامه مطلب …

۴۶۰ – آیا جایز است که انسان به مفتی بگوید: در مورد فلان مساله، حکم اسلام چیست؟

۴۶۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است که انسان به مفتی بگوید: در مورد فلان و بهمان مساله، حکم اسلام چیست؟ یا رای اسلام چیست؟ جواب دادند: شایسته نیست گفته شود: «حکم اسلام در فلان مساله چیست»، یا «رای اسلام در فلان مساله چیست». زیرا گاهی ممکن است مفتی اشتباه کند و […]

ادامه مطلب …

۴۴۳ – حکم نامیدن به اسم ایمان چیست؟

۴۴۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد نامگذاری با اسم ایمان، سوال شد. جواب دادند: اسم ایمان حامل نوعی تزکیه است. به همین خاطر شایسته نیست کسی را به این اسم نامید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اسم «برة» را تغییر داد. چون دال بر تزکیه بود. مخاطب ما در این مورد، والدین هستند که اسم […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه