یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

۴۵۲ – حکم این سخن چیست: «قَدَر دخالت کرد»، و «عنایت الله، دخالت نمود»؟

۴۵۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست: «قَدَر دخالت کرد»، و «عنایت الله، دخالت نمود»؟

جواب دادند: اینکه می‌گویند: «قدر دخالت کرد»، درست نیست. زیرا به این معناست که قدر با دخالت در آن، از حد خود گذشته و مانند کسی است که به این مساله، دست درازی کرده است. در حالی که قَدَر، اصل است. چطور گفته می‌شود: دخالت کرد؟ درست این است که گفته شود: اما قضا و قَدر نازل شد، یا، قَدَر غلبه کرد. مثل همین مساله در مورد «عنایت الله، دخالت نمود» صادق است. بهتر این است که با کلمه‌ی «عنایت الله حاصل شد»، یا «عنایت الله اقتضا کرد»، جایگزین شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(452) وسئل عن حكم قولهم: تدخل القدر. وتدخلت عناية الله.

فأجاب قائلاً: قولهم: “تدخل القدر” لا يصلح لأنه يعني أن القدر اعتدى بالتدخل وأنه كالمتطفل على الأمر، مع أنه أي القدر هو الأصل فكيف يقال: تدخل؟ والأصح أن يقال: ولكن نزل القضاء والقدر أو غلب القدر ونحو ذلك، ومثل ذلك “تدخلت عناية الله” الأولى أن يبد بها كلمة حصلت عناية الله، أو اقتضت عناية الله.

مطالب مرتبط:

۴۴۸ – حکم ثنا گفتن بر الله با عبارت «خیر و شر به دست اوست»

۴۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ثنا گفتن انسان بر الله با این عبارت: «خیر و شر به دست اوست»، چیست؟ جواب دادند: بهترین روشی که بنده با آن پروردگارش را ستایش می‌کند، آن چیزی است که الله سبحانه تعالی با آن خود را ستایش کرده، و یا رسول الله صلی الله علیه […]

ادامه مطلب …

۴۸۳ – حکم این عبارت چیست: «فال الله، بله، اما فال تو، خیر»؟

۴۸۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این عبارت چیست: «فال الله، بله، اما فال تو، خیر»؟ جواب دادند: این تعبیر، صحیح است. زیرا منظور از فالی که از الله است، این است که من تفاؤل به خیر می‌کنم، بدون اینکه به گفته‌ی تو توجهی داشته باشم. این معنای عبارت است، و چنین معنایی […]

ادامه مطلب …

۴۵۴ – حکم نام‌گذاری با اسم‌های الله، مانند «رحیم» و «حکیم» چیست؟

۴۵۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نامیدن خود به اسم‌های الله، مانند «رحیم» و «حکیم» چیست؟ جواب دادند: جایز است انسان این اسم‌ها را برای خود بگیرد. اما به شرطی که معنایی که آن اسم‌ها از آن مشتق شده‌اند را لحاظ نکند. فقط مجرد علم باشد. در میان صحابه کسانی با نام حَکَم، […]

ادامه مطلب …

۴۸۹ – حکم تقسیم دین به قشور و لُبّ چیست؟

۴۸۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تقسیم دین به قشور و لُبّ چیست؟ جواب دادند: این چنین تقسیمی، اشتباه و باطل است. تمامِ دین لُبّ است. همه‌اش برای بنده سودمند است و او را به الله عز و جل نزدیک می‌کند. بنده به خاطر عمل به همه‌ی دین ثواب می‌برد و با ازدیاد […]

ادامه مطلب …

۴۷۱ – حکم گفتن: «سیده عایشه رضی الله عنها» چیست؟

۴۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن این عبارت چیست: «سیده عایشه رضی الله عنها»؟ جواب دادند: شکی نیست که عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَایکی از سیدات زنان امت است. اما تصور می‌کنم اطلاق لفظ «سیده» بر زن، یا «سیدات» بر زنان، از غربی‌ها گرفته شده است. چون آنها هر زنی را سیده خطاب می‌کنند. حتی […]

ادامه مطلب …

۴۹۶ – حکم گفتن این عبارت چیست: «اگر الله و فلانی نبودند…»؟

۴۹۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم به زبان آوردن این عبارت چیست: «اگر الله و فلانی نبودند»؟ جواب دادند: غیر الله را در کنار الله ذکر کردن، در امور قَدَری به وسیله‌ی حرفی که اشتراک و عدم فرق بین این دو را برساند، جایز نیست. مثلا در مورد مشیئت، جایز نیست که کسی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه