جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۴۱۶ – آیا جایز است برخی صفات را برای انسان به کار ببریم مثل: پدر عزیزم، یا برادر بزرگوارم؟

۴۱۶ – آیا اگر وقتی کسی نامه‌ای می‌نویسد، و در آن بگوید: «به پدر عزیزم»، یا «به برادر بزرگوارم»[۱]، اشکالی دارد؟

جواب دادند: اشکالی ندارد. بلکه جایز نیز هست. الله تعالی می‌فرماید: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَاعَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ}[۲]، یعنی: {معنی آیه}، و می‌فرماید: {لَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ}[۳]، یعنی: {معنی آیه}، و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «کریم بن کریم، یوسف است». این دلالت دارد که این اوصاف برای الله تعالی و غیر الله تعالی صحیح است. اما متّصف بودن مخلوقات، همانند موصوف بودن الله تعالی به این صفات نیست. زیرا صفات خالق، لایق او، و صفات مخلوق نیز لایق اوست.

اینکه کسی به پدر یا مادرش یا دوستش بگوید: «عزیز»، یعنی تو نزد من محبوب و با ارزشی، و هیچ وقت قصدش صفت عزت نیست که متعلق به الله تعالی است که هیچ کسی نمی‌تواند بر او قاهر شود. بلکه منظورش این است که تو نزد من با ارزش و محبوب و امثال چنین صفاتی است.


[۱] – به عربی: «إلی أخی الکریم».

[۲] – سوره توبه، آیه «۱۲۸».

[۳] – سوره نمل، آیه «۲۳».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(416) وسئل فضيلة الشيخ: إذا كتب الإنسان رسالة وقال فيها : “إلى والدي العزيز” أو “إلى أخي الكريم” فهل في هذا شيء؟

فأجاب بقوله: هذا ليس فيه شيء بل هو من الجائز قال الله تعالى: (لقد جاءكم رسول من أنفسكم عزيز عليه ماعنتم حريص عليكم بالمؤمنين رءوف رحيم) (سورة التوبة، الآية “128”). وقال تعالى: (ولها عرش عظيم) (سورة النمل، الآية “23”). وقال النبي، ﷺ: “إن الكريم ابن الكريم ابن الكريم يوسف”. فهذا دليل على أن مثل هذه الأوصاف تصح لله تعالى ولغيره ولكن اتصاف الله بها لا يماثله شيء من اتصاف المخلوق بها، فإن صفات الخالق تليق به وصفات المخلوق تليق به.

وقول القائل لأبيه أو أمه أو صديقه : “العزيز” يعني أنك عزيز علي غالٍ عندي وما أشبه ذلك، ولا يقصد بها أبداً الصفة التي تكون لله وهي العزة التي لا يقهره بها أحد، وإنما يريد أنك عزيز علي وغالٍ عندي وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

۴۷۶ – حکم گفتن: «فلانی شهید است»

۴۷۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست: «فلانی شهید است»؟ جواب دادند: گواهی دادن بر شهادت شخص، دو صورت دارد: اول: مقید به وصف باشد. مثلا گفته شود: هر کسی که در راه الله کشته شود، شهید است، و هر کسی که در دفاع از مالش کشته شود، شهید است، و […]

ادامه مطلب …

۴۵۶ – حکم لقب «حاجی» و «سید» چیست؟

۴۵۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن «حاجی» و «سید فلان» چیست؟ جواب دادند: گفتنِ «حاجی»، یعنی حج را ادا کرده. این اشکالی ندارد. اما «سید»؛ نگاه می‌کنیم اگر صحیح است که او دارای سیادت است، گفته می‌شود: او «سید» است. بدون اینکه الف و لام به کار برده شود. این اشکالی ندارد. […]

ادامه مطلب …

۴۳۶ – حکم سخن شخص گناهکار که وقتی بر او ایراد می‌گیرند، می‌گوید: «من آزادم هر کار بخواهم بکنم»، چیست؟

۴۳۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن شخص گناهکار که وقتی بر او ایراد می‌گیرند، می‌گوید: «من آزادم هر کار بخواهم بکنم»، چیست؟ جواب دادند: این اشتباه است. می‌گوییم: تو در نافرمانی کردن از الله، آزاد نیستی. بلکه وقتی پروردگارت را نافرمانی کردی، از بندگی الله که مدعیِ بندگی او هستی، خارج […]

ادامه مطلب …

۴۸۷ – حکم این سخن در مورد شخصی که به تازگی مرده می‌گویند: «الله به او اندیشید»

۴۸۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست که وقتی در مورد شخص که به تازگی مرده، از کسی سوال می‌شود، می‌گوید: «فلان؟ الله به او اندیشید»؟ جواب دادند: اگر منظورش از این سخن، این باشد که الله تعالی او را به یاد آورد، و سپس او را از دنیا برد، چنین […]

ادامه مطلب …

۴۹۲ – حکم سخنانی در عصبانیت مانند: «اگر چنین کرده بودم، چنان می‌شد» یا «لعنت الله بر این مریضی که مرا زمین‌گیر کرده»

۴۹۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اینکه انسان با عصبانیت بگوید: «اگر چنین کرده بودم، چنان می‌شد»، یا بگوید: «لعنت الله بر مریضی که مرا زمین گیر کرده»، چیست؟ جواب دادند: اگر با پشیمانی و عصبانیت از قَدَر بگوید: «اگر چنین کرده بودم، چنان می‌شد»، حرام است، و جایز نیست انسان آن را […]

ادامه مطلب …

۵۰۰ – وقتی انسان جنازه‌ای را می‌بیند، اگر بگوید: «متوفی کیست»، چه حکمی دارد؟

۵۰۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: وقتی انسان جنازه‌ای را می‌بیند، اگر بگوید: «متوفی کیست»، چه حکمی دارد؟ جواب دادند: بهتر این است که بگوید: متوفّا کیست. اما اگر گفت: متوفی کیست؟ در لغت عربی دارای معناست. زیرا این شخص زندگی‌اش را کرده و به پایان رسانده است. تعداد بازدید: ۴۲

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه